Có hôm bà còn cho tôi đi ra đồng, xem bà cắt cỏ, hôm nào xong việc sớm, bà tranh thủ bắt mấy chú cua ở bờ ruộng. Hôm đó, thế nào tôi cũng có món ăn ngon. Bà còn dạy tôi cách làm món canh cua đồng. Chỉ với món canh cua đồng, mấy quả cà pháo mà "đưa cơm" nuôi tôi khôn lớn đến giờ...

Ngày hè, hầu như vài ba bữa tôi lại được ăn canh cua đồng thơm ngọt do bà  nấu. Chỉ một xâu cua được cột lại với nhau bằng bẹ chuối mua ở chợ làng về, bà đem xuống bờ sông ở trước nhà xốc cho sạch đất rồi đổ vào cái cối đá to đùng đặt ở gốc nhãn giã nhỏ. Bà bảo, khi giã cua nhớ cho thêm chút mắm. Để bát canh cua có vị đậm đà và cũng để cho cua giã ra quyện với nhau. Rau đay, mùng tơi có sẵn ở vườn nhà. Chỉ một loáng, bà tôi đã nấu xong nồi canh cua ngọt và mát. Hôm nào mua được rạm, bà rang lên với muối ăn thật đậm đà.

Những ngày hè, tôi lại được ăn món canh cua từ tay mẹ nấu, vị canh thơm hơn bởi nhúm rau nhút mẹ thêm vào nồi canh. Mẹ vẫn thường mua cua của bà bán đầu làng mang tận chợ Cốc vào chợ Đông bán. Hôm nào gặp rạm, mẹ mua nhiều hơn, cứ con cái mà chọn, bởi rạm cái mới có nhiều gạch. Thứ này khều ra, cho mỡ, phi vàng hành rồi tao lên cho thơm thì khỏi chê, nếu không thích cho vào nồi canh rau đay, chỉ cần chấm với rau sống cũng đủ ngon.

Ngày hè bây giờ, họa hoằn lắm tôi mới được ăn bát canh cua đồng do mình tự nấu. Thời đại công nghiệp nên tôi chẳng chịu khó giã cối như cô bạn gái thường làm mà chọn cách cho vào máy xay vèo cái là xong, hoặc sau khi làm sạch đem ra chợ thuê người ta xay, rồi trả tiền công là xong. Thế mà nó cũng đã khác xa cái vị của món canh với cua xay sẵn đóng gói cấp đông mua từ siêu thị về nấu, tiện lợi thật đấy nhưng chẳng đọng chút dư vị ngon ngọt.

Ở chợ bây giờ, người ta cũng xay sẵn đóng bịch, mua về lọc là xong, nhưng cũng có lúc lăn tăn đặt dấu chấm hỏi về chất lượng của nó! Và rồi, có dịp đi đây đi đó, nhiều lần được thưởng thức món riêu cua hay lẩu cua đồng ở trong Nam ngoài Bắc, cũng đem lại dư vị lạ, nhưng với tôi thì chẳng thể ngon bằng bát canh của bà, của mẹ nấu. Ngon có lẽ bởi dư vị của nó - mang đủ đầy cái hương đồng, hương quê dân dã và vì từ những bữa cơm gia đình sum vầy, đầm ấm trong ký ức một thời chưa xa lắm. Giữa nơi quê nghèo khi ấy, người dân sống dựa vào cỏ cây và những gì mình trồng trọt, chăn nuôi được.

Bát canh cua đồng của ngoại ngày ấy chan chứa bao ân tình. Hẳn trong lòng ngoại luôn mong mỏi đứa cháu mình khỏe mạnh, cứng cáp trước những thử thách của cuộc đời. Trong cuộc sống hiện đại, chúng ta đang đánh mất đi rất nhiều tình cảm gắn kết gia đình, dù chỉ là từ bữa ăn giản đơn - những điều tưởng như rất bình thường nhỏ bé mà chứa đựng biết bao tình cảm, gần gũi thân thương nhất.

Long Vũ