Biên phòng - "Thời thanh niên sôi nổi, Cây bạch dương, Chiều Mát-xcơ-va...", những bài hát Nga quen thuộc hằng ngày vang lên trên những con đường nhỏ của thành phố biển Nha Trang. Người Nga đang tấp nập trở lại thành phố biển, nơi từng lưu dấu về những người lính Xô Viết năm xưa. Tại thành phố này, 12 năm về trước, những người lính Nga đã chia tay quân cảng Cam Ranh để rồi hẹn một ngày trở lại.
Sự trở lại của người Nga
Đi dọc thành phố biển Nha Trang những ngày này, ở đâu cũng gặp những du khách Nga rảo bước trên đường phố. Có người đi chung cả đại gia đình. Có chàng trai và cô gái khoác tay nhau. Có những đứa trẻ mái tóc vàng nô đùa với đôi chân trần trên cát. Người Nga đã trở lại. Thành phố biển tuyệt đẹp Nha Trang thu hút nhiều du khách, trong đó, người Nga chiếm số đông.
Quan sát các du khách Nga, chợt nhớ lại những người lính Liên bang Xô Viết từng có mặt nơi đây. Từ năm 1979, Liên Xô đặt căn cứ 922 tại Cam Ranh và xây dựng Hạm đội Thái Bình Dương. Đối diện với căn cứ này là quân cảng Su-bic Phi-líp-pin của Hải quân Mỹ nằm phía bên kia Biển Đông. Tháng 5-2002, Sakhalin 9 là con tàu cuối cùng rời quân cảng Cam Ranh về nước. Căn cứ 922 đóng cửa sau 23 năm tồn tại. Chiến tranh lạnh dần kết thúc, những người lính Xô Viết đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử.
Cuối đông, những miền quê khác đang chìm trong u ám của mưa rét. Còn ở Nha Trang thì tuyệt đẹp trong khung cảnh trời xanh, mây trắng, nắng vàng.
Ông Đỗ Trí Dũng, một nhà báo sống lâu năm ở phố biển nên thấu hiểu về người bạn Nga, tâm sự: "Người Nga rất yêu thành phố này. Họ ở tới gần hết hạn visa nhưng vẫn không muốn về. Còn về tính cách thì họ y hệt như những bà nhà quê ở mình. Phần lớn họ là những người có tính cách thật thà, đôn hậu nên người dân nơi đây rất quý mến và gắn bó với họ".
Đêm xuống dần. Phố biển Nha Trang ngả màu tím. Dọc trên những con đường là các bảng hiệu của nhà hàng, quán cà phê bắt đầu nhấp nháy muôn sắc. Trên bảng hiệu luôn ghi bằng 2 thứ tiếng Nga - Việt. Trước một quán ăn đặt một chiếc thuyền gỗ chứa đầy đá lạnh, trên thuyền đặt dãy bàn chứa đầy hải sản tươi rói và gắn tấm bảng thực đơn bằng tiếng Nga. Người Nga đã quen thuộc với món trứng cá hồi, thịt cừu nướng, cá khô A-xtra-khan, súp củ cải đỏ hay bánh cuốn Lê-nin-grát. Nhưng đến phố biển Nha Trang, du khách Nga được thưởng thức nhiều món hải sản mà họ cho rằng rất ngon và rẻ so với nhiều nơi khác.
Sa-kha-lin đến phố biển
Theo thống kê của ngành Du lịch tỉnh Khánh Hòa, trong năm 2012, du khách Nga đến tham quan du lịch có hơn 180 ngàn người, năm 2013, con số này tăng nhanh và dự kiến sẽ đạt 300 ngàn lượt khách du lịch trong năm 2014. Đến thành phố biển này, du khách Nga thích mua sắm quần áo, hoa quả, hàng mỹ nghệ... về làm quà lưu niệm. Những người bán quán đều giao dịch bằng tiếng Nga và nở nụ cười đon đả với các du khách.
Tại một quán bình dân ven đường, cặp đôi vợ Việt, chồng Nga đi ăn tối và dắt theo đứa con nhỏ tóc vàng. Chị chủ quán cho biết: "Chàng thanh niên người Nga này đến đây du lịch rồi làm việc và định cư luôn ở quê vợ. Ở thành phố Nha Trang có nhiều cặp vợ chồng người Nga - Việt định cư và đang làm ăn phát tài".
Một du khách trẻ chỉ ra bờ biển và đưa tay lên che đầu ra hiệu rằng, ban ngày thì bãi biển nơi này tuyệt đẹp, thời tiết ấm áp và hấp dẫn, còn bên đất nước của anh thì băng giá. Cô bạn gái đi với anh ra hiệu đến thăm nơi này 2 lần rồi và hẹn gặp lại.
Người bạn của tôi kể rằng, anh có người bạn thân ở tận Sa-kha-lin xa xôi. Cùng như nhiều người Nga khác, người bạn của anh thường xuyên tới lui ở Nha Trang và coi nơi này như quê hương thứ 2 của mình. Sa-kha-lin là một hòn đảo nằm ở cửa biển Ô-khốt, vùng Viễn Đông xa xôi. Sa-kha-lin có điểm tương đồng với Việt Nam, đó là tinh thần cách mạng luôn được gìn giữ. Thủ phủ Sa-kha-lin là Y-u-dô đặt một bức tượng Lê-nin rất hùng vĩ và được người dân trân trọng, gìn giữ đến tận ngày nay. Những chứng tích về cuộc Cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại vẫn lưu giữ, thể hiện tấm lòng người dân Sa-kha-lin đối với lãnh tụ Lê-nin.
Món ăn truyền thống của người Nga là Kasha được nấu từ hạt ngũ cốc. Người Việt luôn coi hạt lúa là "thần lúa" đã mang lại cho họ cuộc sống no đủ. Người Nga thì coi Kasha là "bà tổ" giúp cho sự sống nên đặt ra câu thành ngữ: "Kasha là mẹ, còn bánh mì đen là cha".
Tượng đài Việt - Nga
Ở Việt Nam có nhiều công trình mang biểu tượng của mối quan hệ Việt - Nga, thời kỳ đổi mới là những giàn khoan dầu khí giữa biển khơi của liên doanh dầu khí Vietsovpetro. Còn đến thành phố biển Nha Trang, du khách Nga tìm đến cảng Cam Ranh, hoặc dừng lại suy ngẫm thật lâu bên tượng đài tưởng niệm các quân nhân Liên Xô và Việt Nam đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Tượng đài cao 21m được đặt ngay trong khuôn viên các công trình văn hóa cảng hàng không Cam Ranh.
Cảng Cam Ranh trong những ngày qua luôn được báo chí nhắc đến, vì gắn với sự kiện chiếc tàu ngầm đầu tiên của Việt Nam hạ thủy. Đối với các nước trong khu vực, quân cảng Cam Ranh luôn trở thành tâm điểm chú ý. Khi tàu chiến của các nước ghé thăm Cam Ranh, dư luận lại đồn đoán chuyện Việt Nam sẽ giao quân cảng Cam Ranh cho cường quốc nào đó thuê để làm căn cứ quân sự. Tuy nhiên, Việt Nam đã công khai quan điểm nhất quán, đó là "không cho nước nào xây dựng căn cứ quân sự trên lãnh thổ, không liên kết với nước này để chống lại một nước khác". Vậy thì "sự trở lại của người Nga" không phải là những chiếc tàu chiến tối tân, mà đó là những công dân Nga yêu mến Việt Nam, coi Việt Nam là quê hương thứ 2 của mình. Hiện nay, 29 thành phố ở Nga đã lập thẳng đường bay đến Việt Nam. Còn phía Việt Nam đã tiến hành miễn thị thực 15 ngày cho du khách Nga.
"Sự trở lại của người Nga" được dư luận chú ý, đó là ý kiến của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga Xéc-gây Xôi-gu trong cuộc hội kiến với Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh. Phía Nga đề nghị xây dựng khu nghỉ dưỡng 5 sao dành cho quân nhân tại Cam Ranh.
"Phố Nga" về đêm dập dìu những bước chân, cuộc sống dường như chậm lại trong không gian yên bình. Trong quán cà phê vang lên lời bài hát "Thời thanh niên sôi nổi" bằng 2 tiếng Nga - Việt. Còn nhớ, lần sang thăm Việt Nam, Tổng thống Nga Pu-tin và các cựu nghiên cứu sinh Việt Nam đã nắm tay nhau và hát say sưa: "Lòng ta hằng mong ước và ước mơ/Bàn tay son sắt giương cao ngọn cờ…".
Đi dọc thành phố biển Nha Trang những ngày này, ở đâu cũng gặp những du khách Nga rảo bước trên đường phố. Có người đi chung cả đại gia đình. Có chàng trai và cô gái khoác tay nhau. Có những đứa trẻ mái tóc vàng nô đùa với đôi chân trần trên cát. Người Nga đã trở lại. Thành phố biển tuyệt đẹp Nha Trang thu hút nhiều du khách, trong đó, người Nga chiếm số đông.
Quan sát các du khách Nga, chợt nhớ lại những người lính Liên bang Xô Viết từng có mặt nơi đây. Từ năm 1979, Liên Xô đặt căn cứ 922 tại Cam Ranh và xây dựng Hạm đội Thái Bình Dương. Đối diện với căn cứ này là quân cảng Su-bic Phi-líp-pin của Hải quân Mỹ nằm phía bên kia Biển Đông. Tháng 5-2002, Sakhalin 9 là con tàu cuối cùng rời quân cảng Cam Ranh về nước. Căn cứ 922 đóng cửa sau 23 năm tồn tại. Chiến tranh lạnh dần kết thúc, những người lính Xô Viết đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử.
 |
| Khách du lịch Nga tại bãi biển. |
Cuối đông, những miền quê khác đang chìm trong u ám của mưa rét. Còn ở Nha Trang thì tuyệt đẹp trong khung cảnh trời xanh, mây trắng, nắng vàng.
Ông Đỗ Trí Dũng, một nhà báo sống lâu năm ở phố biển nên thấu hiểu về người bạn Nga, tâm sự: "Người Nga rất yêu thành phố này. Họ ở tới gần hết hạn visa nhưng vẫn không muốn về. Còn về tính cách thì họ y hệt như những bà nhà quê ở mình. Phần lớn họ là những người có tính cách thật thà, đôn hậu nên người dân nơi đây rất quý mến và gắn bó với họ".
Đêm xuống dần. Phố biển Nha Trang ngả màu tím. Dọc trên những con đường là các bảng hiệu của nhà hàng, quán cà phê bắt đầu nhấp nháy muôn sắc. Trên bảng hiệu luôn ghi bằng 2 thứ tiếng Nga - Việt. Trước một quán ăn đặt một chiếc thuyền gỗ chứa đầy đá lạnh, trên thuyền đặt dãy bàn chứa đầy hải sản tươi rói và gắn tấm bảng thực đơn bằng tiếng Nga. Người Nga đã quen thuộc với món trứng cá hồi, thịt cừu nướng, cá khô A-xtra-khan, súp củ cải đỏ hay bánh cuốn Lê-nin-grát. Nhưng đến phố biển Nha Trang, du khách Nga được thưởng thức nhiều món hải sản mà họ cho rằng rất ngon và rẻ so với nhiều nơi khác.
Sa-kha-lin đến phố biển
Theo thống kê của ngành Du lịch tỉnh Khánh Hòa, trong năm 2012, du khách Nga đến tham quan du lịch có hơn 180 ngàn người, năm 2013, con số này tăng nhanh và dự kiến sẽ đạt 300 ngàn lượt khách du lịch trong năm 2014. Đến thành phố biển này, du khách Nga thích mua sắm quần áo, hoa quả, hàng mỹ nghệ... về làm quà lưu niệm. Những người bán quán đều giao dịch bằng tiếng Nga và nở nụ cười đon đả với các du khách.
Tại một quán bình dân ven đường, cặp đôi vợ Việt, chồng Nga đi ăn tối và dắt theo đứa con nhỏ tóc vàng. Chị chủ quán cho biết: "Chàng thanh niên người Nga này đến đây du lịch rồi làm việc và định cư luôn ở quê vợ. Ở thành phố Nha Trang có nhiều cặp vợ chồng người Nga - Việt định cư và đang làm ăn phát tài".
Một du khách trẻ chỉ ra bờ biển và đưa tay lên che đầu ra hiệu rằng, ban ngày thì bãi biển nơi này tuyệt đẹp, thời tiết ấm áp và hấp dẫn, còn bên đất nước của anh thì băng giá. Cô bạn gái đi với anh ra hiệu đến thăm nơi này 2 lần rồi và hẹn gặp lại.
Người bạn của tôi kể rằng, anh có người bạn thân ở tận Sa-kha-lin xa xôi. Cùng như nhiều người Nga khác, người bạn của anh thường xuyên tới lui ở Nha Trang và coi nơi này như quê hương thứ 2 của mình. Sa-kha-lin là một hòn đảo nằm ở cửa biển Ô-khốt, vùng Viễn Đông xa xôi. Sa-kha-lin có điểm tương đồng với Việt Nam, đó là tinh thần cách mạng luôn được gìn giữ. Thủ phủ Sa-kha-lin là Y-u-dô đặt một bức tượng Lê-nin rất hùng vĩ và được người dân trân trọng, gìn giữ đến tận ngày nay. Những chứng tích về cuộc Cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại vẫn lưu giữ, thể hiện tấm lòng người dân Sa-kha-lin đối với lãnh tụ Lê-nin.
Món ăn truyền thống của người Nga là Kasha được nấu từ hạt ngũ cốc. Người Việt luôn coi hạt lúa là "thần lúa" đã mang lại cho họ cuộc sống no đủ. Người Nga thì coi Kasha là "bà tổ" giúp cho sự sống nên đặt ra câu thành ngữ: "Kasha là mẹ, còn bánh mì đen là cha".
Tượng đài Việt - Nga
Ở Việt Nam có nhiều công trình mang biểu tượng của mối quan hệ Việt - Nga, thời kỳ đổi mới là những giàn khoan dầu khí giữa biển khơi của liên doanh dầu khí Vietsovpetro. Còn đến thành phố biển Nha Trang, du khách Nga tìm đến cảng Cam Ranh, hoặc dừng lại suy ngẫm thật lâu bên tượng đài tưởng niệm các quân nhân Liên Xô và Việt Nam đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Tượng đài cao 21m được đặt ngay trong khuôn viên các công trình văn hóa cảng hàng không Cam Ranh.
Cảng Cam Ranh trong những ngày qua luôn được báo chí nhắc đến, vì gắn với sự kiện chiếc tàu ngầm đầu tiên của Việt Nam hạ thủy. Đối với các nước trong khu vực, quân cảng Cam Ranh luôn trở thành tâm điểm chú ý. Khi tàu chiến của các nước ghé thăm Cam Ranh, dư luận lại đồn đoán chuyện Việt Nam sẽ giao quân cảng Cam Ranh cho cường quốc nào đó thuê để làm căn cứ quân sự. Tuy nhiên, Việt Nam đã công khai quan điểm nhất quán, đó là "không cho nước nào xây dựng căn cứ quân sự trên lãnh thổ, không liên kết với nước này để chống lại một nước khác". Vậy thì "sự trở lại của người Nga" không phải là những chiếc tàu chiến tối tân, mà đó là những công dân Nga yêu mến Việt Nam, coi Việt Nam là quê hương thứ 2 của mình. Hiện nay, 29 thành phố ở Nga đã lập thẳng đường bay đến Việt Nam. Còn phía Việt Nam đã tiến hành miễn thị thực 15 ngày cho du khách Nga.
 |
| Các quân nhân Xô Viết và bộ đội Việt Nam tại căn cứ 922 Cam Ranh. Ảnh: Tư liệu |
"Sự trở lại của người Nga" được dư luận chú ý, đó là ý kiến của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga Xéc-gây Xôi-gu trong cuộc hội kiến với Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh. Phía Nga đề nghị xây dựng khu nghỉ dưỡng 5 sao dành cho quân nhân tại Cam Ranh.
"Phố Nga" về đêm dập dìu những bước chân, cuộc sống dường như chậm lại trong không gian yên bình. Trong quán cà phê vang lên lời bài hát "Thời thanh niên sôi nổi" bằng 2 tiếng Nga - Việt. Còn nhớ, lần sang thăm Việt Nam, Tổng thống Nga Pu-tin và các cựu nghiên cứu sinh Việt Nam đã nắm tay nhau và hát say sưa: "Lòng ta hằng mong ước và ước mơ/Bàn tay son sắt giương cao ngọn cờ…".
