NSND Vi Hoa - "họa mi" của núi rừng Tây Bắc

Nghệ sĩ Vi Hoa là người dân tộc Thái, sinh ra và lớn lên ở tỉnh Sơn La. Dù gia đình không ai theo nghệ thuật chuyên nghiệp, nhưng từ nhỏ, Vi Hoa đã được cảm nhận âm nhạc từ tiếng sáo của cha và lời ru của mẹ mình. Niềm đam mê ca hát trong chị bắt đầu từ nhỏ và cứ lớn dần lên theo năm tháng. Học đại học, Vi Hoa không nghĩ mình sẽ đi theo con đường ca hát chuyên nghiệp. Chị thi vào khoa Quản lý văn hóa, trường Đại học Văn hóa Hà Nội.

Trong thời gian học ở trường đại học, Vi Hoa tích cực tham gia các hoạt động văn hóa nghệ thuật và đạt được nhiều thành tích trong các cuộc thi dành cho sinh viên. Rồi chị may mắn được gặp người thầy lớn - cố NSND Quý Dương. Với chị, người nghệ sĩ ấy không chỉ dạy chuyên môn, kiến thức âm nhạc, dẫn dắt chị theo con đường nghệ thuật chuyên nghiệp mà trên tất cả, thầy đã chỉ cho chị biết thế mạnh của mình, truyền ngọn lửa nhiệt huyết, đam mê và sự quyết tâm trên con đường nghệ thuật mà mình đã chọn. Có được thành công ngày hôm nay, Vi Hoa  luôn khắc ghi sự yêu thương, dẫn đường chỉ lối của NSND Quý Dương dành cho mình.

Năm 1990, Vi Hoa về Đoàn Văn công BĐBP, công tác và cống hiến đến thời điểm hiện tại. Đến nay, với quân hàm Thượng tá, không có nơi gian khổ, khó khăn nào mà chị và đồng nghiệp chưa đến. Những chuyến đi đó là những tháng ngày đầy ắp kỷ niệm. Hàng ngàn buổi biểu diễn phục vụ các chiến sĩ ở các đồn BP, đồng bào các dân tộc nơi biên giới, hải đảo, những khó khăn, vất vả mà chị cũng như các anh em trong Đoàn Văn công BĐBP phải trải qua có lẽ khiến nhiều người phải kính nể về tinh thần nỗ lực vượt khó, lòng yêu nghề của các nghệ sĩ. Chính niềm yêu mến, sự cổ vũ của các chiến sĩ Biên phòng và đồng bào các dân tộc đã trở thành động lực để chị tiếp tục trụ lại với nghề.

NSƯT Nguyễn Hồng Hạnh -  nàng "chim công" làng múa

NSƯT Nguyễn Hồng Hạnh sinh ra trong một gia đình làm nghệ thuật. Mẹ là diễn viên múa của Đoàn Văn công tỉnh Sơn La. Chính vì vậy, Nguyễn Hồng Hạnh được tiếp xúc với múa, được xem các cô trong đoàn của mẹ múa từ bé, nên 5 tuổi chị đã biết múa. Trong dịp Trường múa Việt Nam tuyển sinh, Hồng Hạnh đã cùng một người bạn thân rủ nhau trốn bố mẹ đi thi tuyển. Khi trúng tuyển, chị thông báo với bố mẹ thì bị ngăn cản vì họ biết nghề diễn viên rất vất vả, không muốn cho con nối nghiệp. Biết con đam mê múa nên bố mẹ đã phải đồng ý cho chị rời Sơn La lên Hà Nội học ở Trường múa Việt Nam.

Lúc đó, Hồng Hạnh mới 13 tuổi. Khi lớp múa của chị ra trường, có rất nhiều đoàn đã xin các chị về. Nhưng Hồng Hạnh lại đến dự tuyển vào Đoàn Văn công BĐBP theo lời giới thiệu của thầy Minh Viễn. Sau khi thi đỗ, chị đã làm việc trong Đoàn từ đó đến nay, tính ra đã ngót nghét trên 20 năm.

Với Hồng Hạnh, những chuyến lưu diễn ở vùng sâu, vùng xa, nơi biên cương, hải đảo đã mang đến cho chị nhiều cảm xúc. Nếu sân khấu chính của các nghệ sĩ múa nói chung là ánh đèn rực rỡ, sân khấu sang trọng, thì sân khấu của các nghệ sĩ, chiến sĩ trong Đoàn Văn công BĐBP là nền đất, biểu diễn giữa núi rừng, giữa thôn bản... NSƯT Nguyễn Hồng Hạnh tâm sự về kỷ niệm nhớ mãi là lần đi biểu diễn ở Đồn BP Cô Ba (Cao Bằng). Cả đoàn phải đi bộ từ sáng đến tối. Đường đi toàn dốc thẳng đứng khiến những can nước cứ dần trở nên nặng nề và họ phải bỏ lại để nhường chỗ đeo ba lô quần áo, trang phục biểu diễn. Thế là chị và đồng nghiệp vừa mệt lại vừa khát nước.

Lúc đấy chị cảm thấy mệt mỏi, chán nản, không muốn đi tiếp nữa, nhưng nghĩ đến sự mong mỏi được xem văn công của chiến sĩ Biên phòng và bà con các dân tộc ở nơi đó lại tiếp thêm sức cho chị đi tới đích. Khi đến nơi, cả đoàn chỉ kịp rửa mặt mũi, chân tay, sau đó ăn tạm mì gói rồi diễn luôn. Nguyễn Hồng Hạnh xúc động khi chứng kiến những cụ già tuy đã 70, 80 tuổi vẫn lặn lội đường rừng đến xem đoàn biểu diễn. Có cụ đã nắm tay chị run run cho biết: "Từ bé đến giờ, đây là lần đầu tiên già được xem văn công biểu diễn đấy". Điều đó khiến chị và các nghệ sĩ của Đoàn Văn công BĐBP vơi hết những mệt mỏi, vững bước trên con đường nghệ thuật đã lựa chọn...

NSƯT Hà Thu Hương - ca sĩ phố thị yêu màu xanh biên thùy

NSƯT Hà Thu Hương luôn tâm đắc với từ hai từ "duyên nghiệp". Với chị, cái duyên đưa đến con đường ca hát chuyên nghiệp, song trở thành ca sĩ mang quân hàm xanh lại từ một sự tình cờ. 

Ngày nào Hà Thu Hương cũng từ nhà đến trường đi qua Đoàn Văn công BĐBP. Chị rất tò mò, hay vào xem các chương trình nghệ thuật của Đoàn và rất thích màu xanh trên quân hàm của các nghệ sĩ Đoàn Văn công BĐBP vì nó không giống màu quân hàm mà chị thường thấy. Hà Thu Hương nhớ như in hai lần vào Đoàn chơi, nhưng dường như đó chính là "duyên tiền định" đưa chị đến với Đoàn. Lần thứ nhất được NSƯT Trọng Hiệp cho biết thông tin Đoàn sắp tuyển ca sĩ. Hồi đấy, không có điện thoại để thông báo.

Rồi một ngày đẹp trời khác, chị lại vào Đoàn chơi đúng vào hôm Đoàn tổ chức thi tuyển. Chị lên hát luôn hai bài và trúng tuyển ngay từ cái "duyên nghiệp" ấy. Cùng với sự động viên, khuyến khích của Đoàn Văn công BĐBP, Hà Thu Hương về đầu quân cho Đoàn, dù lúc đó chị đã được Đoàn Nghệ thuật Bộ Công an tuyển dụng. 18 năm miệt mài lao động nghệ thuật, chị đã được nhận quân hàm Thiếu tá và giữ trọng trách Đội trưởng Đội hát.

Trên con đường lao động nghệ thuật biểu diễn phục vụ đồng bào các dân tộc và chiến sĩ Biên phòng, Hà Thu Hương đã đến rất nhiều nơi, nhiều địa bàn rất khó khăn, gian khổ. Chị cho biết, mình đã vinh dự 5 lần ra Trường Sa. Đó là những chuyến đi biểu diễn đáng nhớ và để lại nhiều ấn tượng sâu sắc. Khi lênh đênh trên biển, biển động dữ dội, anh chị em trong đoàn say sóng hết. Nhưng đến Trường Sa, mọi người lại trở nên phấn chấn, biểu diễn không biết mệt mỏi - Hà Thu Hương chia sẻ. Những lần đó chị đều được Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Hải quân và Bộ Tư lệnh BĐBP tặng Bằng khen.

Có lẽ, chính những năm tháng vừa là nghệ sĩ, vừa là chiến sĩ ấy đã góp phần làm nên một NSƯT Hà Thu Hương luôn nghiêm túc, hết mình trong nghệ thuật. "Cuộc đời phấn đấu của người nghệ sĩ, niềm mong mỏi lớn nhất, đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận với danh hiệu NSƯT" - Hà Thu Hương xúc động.

Thanh Thuận