Nếu không về tận các bản làng nơi biên cương heo hút, không được nghe chính những người trong cuộc nói về hoàn cảnh của 4 em học trò nghèo ấy thì ít người tin đó là sự thật. Cũng chính vì vậy mà niềm vui của các cháu nhỏ và cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Si Ma Cai khi năm học kết thúc càng nhân lên gấp bội.

Hai anh em Lù Văn Hùng (SN 2005) và Lù Seo Lử (SN 2007), dân tộc Mông, ở thôn Lù Dì Sán, xã Sán Chải, huyện Si Ma Cai chính thức được làm "thành viên mới" của Đồn BP Si Ma Cai từ ngày 18-1-2016. Hoàn cảnh hai em thuộc diện đặc biệt khó khăn. Năm 2007, khi Lù Seo Lử mới được mấy tháng tuổi, bố hai em là Lù Seo Chẩn ốm nặng, không có điều kiện chữa trị nên đã qua đời, bỏ lại người vợ trẻ và hai con thơ dại.

Một thời gian sau khi chồng chết, chị Ma Thị Sênh đi bước nữa. Gia đình mới của chị cũng thuộc diện khó khăn, nhà chồng đông con, kinh tế eo hẹp, làm không đủ ăn nên không thể đón hai con về ở cùng. Vậy là anh em Hùng và Lử  sống cùng bà nội gần 60 tuổi trong căn nhà nhỏ xiêu vẹo, chênh vênh trên sườn núi cao giáp biên giới Việt - Trung. Thương cháu, bà Sênh một thân, một mình suốt ngày lam lũ cặm cụi trên nương ngô hay đi làm thuê để kiếm tiền nuôi sống mấy bà cháu qua ngày.

Ăn không đủ no, áo không đủ mặc, cả hai cháu không có điều kiện đến trường học chữ. Biết được hoàn cảnh của hai cháu nhỏ, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy Đồn BP Si Ma Cai đã cử cán bộ liên hệ với chính quyền địa phương và trường Tiểu học số 2 xã Sán Chải tìm cách giúp đỡ để các cháu được tiếp tục đến trường. Khi Bộ Tư lệnh BĐBP phát động Chương trình "Nâng bước em đến trường", Đồn BP Si Ma Cai đã quyết định nhận đỡ đầu, đưa hai cháu Hùng và Lử về nuôi tại đơn vị cho đến khi các cháu học xong Trung học phổ thông.

Tại thôn đội 2, xã Nàn Sán, cán bộ phụ trách địa bàn Đồn BP Si Ma Cai cũng phát hiện hai em học sinh người dân tộc Thu Lao, có hoàn cảnh gia đình rất khó khăn cần được giúp đỡ. Đó là: Vàng Văn Thẻo (SN 2000), học sinh lớp 9, trường Trung học cơ sở xã Nàn Sán và em ruột là Vàng Văn Coi (SN 2007), học lớp 3, trường Tiểu học Nàn Sán. Năm 2013, khi Coi mới 6 tuổi, mẹ em là Lèng Sín Chấn sau một thời gian đau ốm triền miên đã trút hơi thở cuối cùng, để lại 2 con nhỏ và người chồng mất sức lao động lại bị câm điếc bẩm sinh. Cả nhà 4 miệng ăn chỉ trông vào thu nhập từ sức lao động của bà nội đã 77 tuổi. Là anh lớn trong nhà, Vàng Văn Thẻo buộc phải bỏ học để đi làm thuê kiếm tiền phụ giúp bà và nuôi em ăn học.

Được biết, trong suốt 9 năm học đã qua, cháu Thẻo luôn là học sinh giỏi của xã Nàn Sán. Việc cháu Thẻo phải bỏ học giữa chừng khiến không ít thầy cô, bạn bè hụt hẫng, tiếc nuối. Bằng tình thương và trách nhiệm, Đồn BP Si Ma Cai đã phối hợp chính quyền, nhà trường và gia đình vận động Vàng Văn Thẻo quay trở lại trường, tiếp tục học tập cùng bạn bè. Hai anh em Thẻo, Coi được đơn vị nhận đỡ đầu, nuôi dưỡng tại đồn cho đến khi học xong chương trình Trung học phổ thông.

Trao đổi với chúng tôi về quyết định nhận nuôi dưỡng nội trú tại đơn vị 4 cháu học sinh dân tộc ít người có hoàn cảnh khó khăn, Thượng tá Nguyễn Ngọc Anh, Chính trị viên Đồn BP Si Ma Cai cho biết: Đây là một quyết định được cả đơn vị đồng thuận cao. Khi đón các cháu về sinh sống tại đơn vị, ngoài nhiệm vụ chính trị của người lính Biên phòng, hằng ngày, cán bộ, chiến sĩ được phân công chăm sóc các cháu như cha mẹ lo cho con em của mình. Các cháu được may và cấp phát đồng phục, được ăn cùng các chú bộ đội tại bếp ăn đơn vị, được bố trí phòng ngủ, góc học tập, được rèn luyện sinh hoạt như những người chiến sĩ thực thụ. Mỗi buổi sáng, các cháu được cán bộ Đồn BP Si Ma Cai dùng xe máy đưa đến hai điểm trường, cách đơn vị gần 7km, chiều lại đón về. 

Chia tay cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Si Ma Cai, chia tay 4 "thành viên không biên chế" được nuôi dưỡng tại đơn vị, tôi càng thấm thía hơn nội dung khẩu hiệu hành động của người lính Biên phòng: "Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt".

Dương Xuân Bình