Cán bộ Trạm KSBP Đà Rằng vận động thợ sửa máy, hướng dẫn ngư dân sửa chữa khi tàu bị nạn ngoài biển xa.

Vươn theo những con tàu

Một mùa biển mới đã bắt đầu, căn phòng làm việc của Trạm KSBP Đà Rằng tại bến cảng phường 6, TP Tuy Hòa như rộn ràng hơn trước sự tất bật của hàng trăm gia đình ngư dân chuẩn bị mở biển. Những thuyền trưởng làm xong thủ tục xuất bến và trình báo liền xuống tàu, đốc thúc anh em lao động sẵn sàng ra khơi. Nơi những con tàu đang lấy dầu, cánh đàn ông hì hục xay đá, chuyển nước, còn phụ nữ đem đồ ăn, nhu yếu phẩm ra chỗ tập kết.

Trung úy, Trạm trưởng Nguyễn Lê Trúc Thân và Thượng úy, Trạm phó Nguyễn Ngọc Ry như con thoi, xoay vần giữa bề bộn công việc, vừa làm thủ tục, vừa xuống bến tàu kiểm tra, nhắc nhở bà con. Theo Trạm trưởng Thân, đầu mùa biển, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng đều đến động viên các tàu nên bà con ra khơi rất phấn khởi. Tuy nhiên, trạm cũng không thể bỏ qua việc kiểm tra phương tiện, nhắc nhở bà con thực hiện các quy chế trên biển và quy định an toàn cho người, tàu thuyền trước khi xuất bến. "Trên biển, đâu biết sóng gió lúc nào. Nếu có áo phao và dự phòng tốt, khi tàu bị phá nước, bà con có thể xoay xở để chờ phương tiện ứng cứu" - Trạm trưởng Thân nói.

TP Tuy Hòa có gần 700 tàu thuyền công suất lớn thường đi đánh bắt xa bờ. Anh em cán bộ của Trạm KSBP Đà Rằng nắm vững từng phương tiện, từ tên chủ tàu, thuyền trưởng, công suất tàu, biển số kiểm soát đến những vị trí, tọa độ tàu đánh bắt khi đang hành trình trên biển. Khởi động mùa biển cũng là lúc chiếc máy điện đàm của trạm liên hồi hoạt động. Qua sóng đàm thoại, từ các tàu, ngư dân gọi về trạm kể chuyện làm ăn, thông tin tình hình trên biển. Những gia đình có người thân đi biển cũng thường ghé qua trạm, nghe ngóng tình hình mới thấy yên lòng. "Hơn 10 năm qua, chiếc máy đàm thoại này cùng với Thượng úy Ry và anh em Trạm KSBP đã cứu giúp hàng trăm tàu thuyền, có cả ngàn ngư dân bị sự cố trên biển, trong đó, không ít người đang cận kề cái chết, đã thoát hiểm trở về" - Lão ngư Phan Thuẫn quả quyết. 

Thượng úy, Trạm phó Nguyễn Ngọc Ry đã có gần 20 năm làm nhiệm vụ tại trạm kiểm soát, cùng bám trụ với bà con ở làng biển này. Anh vẫn nhớ, những năm đầu khi ngư dân TP Tuy Hòa bắt đầu đi câu cá ngừ đại dương, có những phương tiện đi biển hành nghề, người nhà chờ mãi không thấy về mà cũng không biết bất cứ thông tin nào. Có trường hợp, vài tháng sau, ngư dân tỉnh khác thấy có xác tàu trôi dạt, báo cho lực lượng chức năng. Hay tin, người nhà nhờ anh em Trạm Biên phòng đưa đến nơi xem mới nhận ra đó là phương tiện gia đình mình. Thượng úy Ry trăn trở, nếu có một máy đàm thoại để liên lạc, trạm sẽ kịp nắm mọi thông tin các sự cố trên biển, có thể giúp bà con ngư dân vượt nguy. Năm 2004, anh đề xuất với chỉ huy Đồn BP Tuy Hòa về việc này. Ngay sau khi đơn vị báo cáo, Bộ Chỉ huy BĐBP Phú Yên đã quyết định hỗ trợ đơn vị chiếc máy Icom 710,  có khả năng liên lạc xa từ 300 - 400 hải lý.

Với chiếc máy đàm thoại này, gần 10 năm qua, Thượng úy Ry và đồng đội của mình đã hàng trăm lần nhận được các cuộc gọi từ biển báo tin tàu thuyền bị hỏng máy, phá nước. "Trước hết, chúng tôi mời các thợ máy giỏi đến đây đàm thoại, hướng dẫn ngư dân ngoài biển cách khắc phục sự cố để tiếp tục chuyến đánh bắt. Khi bà con không thể tự khắc phục, trạm sẽ vận động các tàu đánh bắt ở gần đến lai dắt tàu bị nạn, đưa vào bờ" - Thượng úy Ry nói.

Nỗ lực cứu hộ cứu nạn

Quyển sổ nhật ký theo dõi hành trình của tàu thuyền trên biển từ những cuộc đàm thoại, con số thứ tự đã trên 500. Những dòng tin liên quan đến cứu hộ cứu nạn được ghi bằng bút đỏ. "19-9-2005, biển gió cấp 7, tàu ông Nguyễn Văn Minh (11 người) bị gãy cốt số, gọi chú Mười hướng dẫn sửa, 17 giờ khắc phục xong, tàu tiếp tục chuyến biển; ngày 24-11-2008, tàu PY90312 của ông Trần Bông (có 10 lao động) bị gãy láp, đã vận động 3 tàu PY92412 (Thuyền trưởng Hoàng Vui), PY92212 (ông Khánh), PY92411 (ông Lam) lai dắt, ngày 27 vào bờ...”. Lão ngư Phan Thuẫn luôn xúc động mỗi khi nhắc lại chuyện anh em Trạm KSBP Đà Rằng cứu tàu. "Có đợt, nhiều tàu bị phá nước, tai nạn liên tục, cả trạm phải thức trắng hai, ba đêm để theo dõi, liên lạc qua máy đàm. Có lúc, gọi được phương tiện đi cứu kéo thì con tàu bị nạn lại mất liên lạc. Để tìm tung tích, anh em thay phiên nhau lên đàm, gọi ra biển đến khàn cả giọng".

Cán bộ, chiến sĩ Trạm KSBP Đà Rằng giúp ngư dân kéo tàu bị nạn.

Năm 2011, con tàu PY91219TS của Thuyền trưởng Phạm Xuân Tránh có 9 lao động, bị tai nạn, chìm sâu giữa biển đêm cách bờ gần 300 hải lý. Sau nhiều nỗ lực của Trạm KSBP Đà Rằng và tàu Hải quân Vùng IV trong tổ chức ứng cứu, tất cả ngư dân đã trở về an toàn. Tuy nhiên, chuyện thoát chết lần đó đối với họ là điều hết sức kỳ diệu mà hai năm trôi qua, giây phút kinh hoàng giữa sự sống và cái chết vẫn không thể nhạt nhòa. Anh Tránh kể: Chuyến biển đó, tàu bị va vào đá ngầm, phá nước. Gần 10 tiếng đồng hồ, anh em vừa cố gắng khắc phục, vừa tát nước và gọi về Trạm KSBP Đà Rằng xin ứng cứu. Trạm mở máy liên lạc ra biển, nhưng các phương tiện đều đang ở rất xa, chiếc gần nhất cũng đi mất hai ngày mới tiếp cận được. 17 giờ, chúng tôi nhận tin, tàu của Hải quân Vùng IV đang trên đường đến cứu. Lúc đó, con tàu chìm hết một nửa và đã bắt đầu chìm nhanh. Sau một ngày vật lộn cứu tàu, chúng tôi mệt lả. Trong cơn lo sợ, chúng tôi nghe anh Ry gọi dặn, bằng mọi cách giữ máy Icom để liên lạc. Tôi tìm chỗ cao nhất đưa máy lên. Bóng đêm trùm xuống biển, chúng tôi chờ tàu Hải quân đến cứu trong nỗi hoảng sợ tột cùng. Qua máy đàm, nghe tiếng anh em trong trạm liên tục gọi nhắc, trấn an nên mọi người còn giữ được chút tỉnh táo. Tàu cứu nạn đến, lại không thể tiếp cận vì sợ sóng to gió lớn, giữa đêm tối chắc chắn gây nguy hiểm cho chúng tôi. Sau cuộc điện thoại trao đổi với Thuyền trưởng tàu Hải quân, Thượng úy Ry và Trạm trưởng Thân hướng dẫn chúng tôi nối dây từ thúng qua tàu Hải quân. Lần lượt, 9 anh em chúng tôi đu bám theo dây, chống chọi với sức đánh của sóng gió để lên tàu cứu nạn" - Anh Tránh kể.

Thế nhưng, "chuyện tàu bị nạn giữa biển khơi, phần nhiều chỉ trong mùa mưa bão. Bây giờ, ngay trong bờ, nỗi lo tàu thuyền bị nạn lại thường trực, bất cứ lúc nào cũng có thể xảy ra" - Trạm trưởng Nguyễn Lê Trúc Thân tâm sự. Theo anh Thân, bến Đà Rằng nằm ở vùng bãi ngang, dòng chảy thay đổi liên tục, cửa thường bị cát bồi lấp. Những năm gần đây, mỗi năm có hàng chục con tàu đi qua cửa, gặp bãi cạn đã bị sóng đánh chìm. Năm nay, từ đầu mùa mở biển đến nay mới nửa tháng, đã có 3 chiếc ra cửa bị nạn. Trong đó có 1 tàu bị vỡ tan tành, thiệt hại trên 1 tỉ đồng, 2 chiếc được cứu kéo thành công nhưng chi phí khắc phục sự cố cũng mất từ 150 - 200 triệu đồng. "Cả cuộc đời chắt chiu, dành dụm, được bao nhiêu bà con cũng dồn cả vào con tàu và nghề nghiệp. Bị nạn như vậy xem như tất cả trôi ra đại dương" - Trung úy Thân xót xa nói.

Lão ngư Phan Thuẫn cũng cho biết, mỗi khi tàu ra cửa mắc cạn, anh em Trạm KSBP ngay lập tức lăn xả xuống, bốc chuyển hàng cho tàu nhẹ bớt rồi dốc sức cùng hàng trăm người dân, có khi suốt cả ngày ngâm mình dưới biển để cứu tàu. "Sự giúp đỡ tận tâm, tận lực của cán bộ, chiến sĩ Trạm KSBP Đà Rằng không chỉ giúp bà con chúng tôi giảm bớt thiệt hại của cải, mà còn tiếp thêm cho chúng tôi có thêm niềm tin, sức mạnh để vươn khơi bám biển. Nhất định ngư dân chúng tôi sẽ cố gắng làm ăn, làm giàu cho mình, cho xóm làng và không quên trách nhiệm bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc" - Ông Thuẫn xúc động bày tỏ.