Biên phòng - Từ cuối trời Tây Bắc, Mường Tè, Lai Châu chính là nơi khởi phát ý tưởng mô hình "Nâng bước em tới trường". Hơn thế nữa, khi đã trở thành một nghĩa cử được phổ biến rộng rãi trong tất cả các tỉnh, thành biên phòng, việc chăm lo nuôi dưỡng thế hệ trẻ, nguồn nhân lực tại chỗ đã trải nghiệm thực tế và thành công ở Lai Châu từ lâu nay với tên gọi: "Xây dựng biên giới tri thức".
 |
| Hai cháu bé Hà Nhì được nuôi dưỡng tại Đồn BP Thu Lũm, chăm sóc vườn rau cùng các chú bộ đội. |
Vào mùa đông ở Mường Tè, 5 giờ 30 phút trời chưa sáng, sương mù đặc và lạnh thấu xương. Cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Thu Lũm dậy tập thể dục ở sân đồn phải bật đèn. Trong hàng quân, 2 bóng "chiến sĩ nhỏ" không ngày nào vắng mặt. Buổi chiều, sau giờ công tác, 2 "chiến sĩ nhỏ" lại được xếp vừa vặn vào 2 bên lưới bóng chuyền, chuyên phụ trách vị trí hậu vệ "đánh bóng như người lớn" - cán bộ, chiến sĩ đồn thường đùa vui khi nói về 2 cậu bé người Hà Nhì, con nuôi của cả đồn, được nuôi dưỡng trong Đồn BP Thu Lũm (BĐBP Lai Châu)
Với nếp sống không khác gì một quân nhân, 2 cậu bé Mạ Mò Hà (15 tuổi, học sinh lớp 9) và Lò Xé Giá (học sinh lớp 6) cư trú trong đồn Biên phòng, cùng ăn, cùng ngủ, cùng sinh hoạt hàng ngày với các chiến sĩ. Thú vị nhất với 2 cậu bé là việc chăm sóc khu tăng gia sản xuất của đồn mỗi buổi chiều xuống. Lúc ấy được thoải mái trò chuyện, cười đùa với các chú chiến sĩ Biên phòng bên những luống rau, với việc nấu ăn, bếp núc, chăn nuôi mà ở gia đình mình, các cậu bé chưa bao giờ được dạy bảo, được tự mình làm.
Từ việc ăn uống, chọn quần áo, sửa sang tóc, cắt móng tay cho bọn trẻ cũng là các chú Biên phòng đảm nhiệm. Mò Hà là cậu bé mồ côi cả cha mẹ, sống với người chị gái ở cách xa đồn Biên phòng và trường học của cậu hàng chục cây số. Đến khi chị gái của cậu lấy chồng, Mò Hà trở thành thân phận bơ vơ, bữa đói bữa no lay lắt. Lúc đó, dù chưa có một tiền lệ nào, nhưng chỉ huy của Đồn BP Thu Lũm quyết định đưa Mò Hà về đồn để sống với các chiến sĩ trong doanh trại.
Hàng ngày, cậu bé đi học ở trường học ngay cạnh đồn và sinh hoạt như một chiến sĩ nhỏ. Mò Hà lớn nhanh và chững chạc hẳn so với những ngày sống lay lắt ở ngôi nhà vắng người lớn. Cậu bé Hà Nhì lại khôi ngô, hiền lành, trở thành nơi trú ngụ những yêu thương, chăm sóc của cả đơn vị. Lễ, tết của người Hà Nhì đều cho tiền, cho gạo đưa cậu vượt đường xa về nhà cúng cha mẹ.
Đại tá Nguyễn Văn Tuất, Chỉ huy trưởng BĐBP Lai Châu cho hay, không phải tới bây giờ, BĐBP Lai Châu mới trở thành đơn vị dẫn đầu về mô hình "Nâng bước em tới trường" mà 10 năm qua, BĐBP Lai Châu không ngừng thực hiện mô hình "Biên giới tri thức". Các đồn Biên phòng ở đây đều có ý thức chọn lựa trong số những cháu bé người dân tộc thiểu số ở địa phương có hoàn cảnh khó khăn để đưa về đồn nuôi dạy, chăm lo ăn học.
Đồn nào nhiều, có thời điểm có 4 cháu bé mồ côi cha mẹ ở trong doanh trại, cùng ăn, cùng ở, cùng sinh hoạt với cán bộ, chiến sĩ Biên phòng. Những cháu bé là người dân tộc ở địa phương, có nhà ở trong các bản làng rất xa xôi hẻo lánh, việc được ở trong đồn Biên phòng đã là một điều kiện thuận lợi để cho các cháu có thể tiếp tục đến trường. Nhiều cháu bé mất cha mẹ vì bệnh hiểm nghèo, túng quẫn, nay được cán bộ, chiến sĩ ở đồn cắt bớt tiền chi phí của mình để đùm bọc các em.
Hằng ngày, các em được trực tiếp chứng kiến cuộc sống của người lính bảo vệ biên cương, đến trường học chữ và tối thì được các cán bộ, chiến sĩ kèm học thêm. Những việc làm trực quan sinh động ấy đã bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước cho những đứa trẻ như cơm ăn, nước uống hằng ngày. Tương lai, đây sẽ là những hạt nhân tri thức, xây đắp một vùng "biên giới lòng dân" vững bền về mọi mặt.
 |
| Chiến sĩ Biên phòng cắt tóc cho cháu Mò Hà. |
Đại tá Phan Hồng Minh, Phó Chính ủy BĐBP Lai Châu cho biết: Từ khi phát động chương trình "Nâng bước các em đến trường", Lai Châu đã mở rộng, nâng chương trình lên mức toàn diện, sâu rộng và hướng về địa phương, tổ chức khảo sát thực trạng các điểm trường trên địa bàn biên giới của tỉnh, xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình.
BĐBP phối hợp chặt chẽ với chính quyền, các nhà trường vận động nhân dân cho con đi học, đảm bảo 100% các em trong độ tuổi được đến trường, tuyên truyền, vận động các em bỏ học trở lại trường. Vận động các doanh nghiệp, các tổ chức từ thiện, nhà hảo tâm đóng góp kinh phí vật chất để sửa chữa, xây mới các phòng học kiên cố, xóa phòng học tạm tranh tre nứa lá.
Đại tá Nguyễn Văn Tuất nói, cán bộ, chiến sĩ ở đồn rất bận rộn vì công tác, một số đồng chí chưa có gia đình, chưa có kinh nghiệm chăm sóc trẻ em, buộc phải tham khảo sách, báo và phân công nhau chăm sóc các cháu một cách chu đáo nhất, để các cháu xem đồn Biên phòng như nhà của mình và cán bộ, chiến sĩ BĐBP như là người ruột thịt. Chuẩn bị nguồn lực con người tại chỗ và sẵn sàng thương yêu đùm bọc con em đồng bào các dân tộc thiểu số là việc làm nhân văn, truyền thống của BĐBP.
Buổi tối ở Đồn BP Thu Lũm, chúng tôi chứng kiến cán bộ Biên phòng đang dạy 2 cháu bé Mò Hà và Xé Giá, dân tộc Hà Nhì, học chữ và làm bài tập. Tiếng nói của trẻ thơ và bóng dáng của chúng đã trở thành quen thuộc ở nơi này, dần trở thành không thể thiếu được với cán bộ, chiến sĩ, dường như quân và dân không có khoảng cách nào. Sớm hơn cả, chúng học được bài học bảo vệ biên cương Tổ quốc một cách tự nhiên, hồn nhiên mà rất hiệu quả.
