Kim ngạch xuất khẩu sẽ duy trì tốc độ tăng trưởng 2 con số trong năm.

Tại phiên họp Chính phủ cuối năm, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tin tưởng tăng trưởng GDP năm 2015 sẽ đạt mức 6,2% nhờ những động lực chính: Tính bền vững của nền kinh tế, đặc biệt là kinh tế vĩ mô. Môi trường thuận lợi hơn cho lĩnh vực kinh doanh và đầu tư với lãi suất và chi phí đầu vào đều ở mức thấp, cùng với hoạt động sản xuất kinh doanh, xây dựng và xuất khẩu của toàn bộ nền kinh tế tiếp tục duy trì ổn định.

"Hổ châu Á mới" phục hồi ngoạn mục

Mức tăng trưởng GDP ngoạn mục của Việt Nam trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới và khu vực chưa thực sự hồi phục đã thực sự gây ngạc nhiên cho nhiều chuyên gia kinh tế. Việt Nam đã thực sự trở lại là "Hổ châu Á mới" trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục suy yếu. Tuy nhiên, cần phải nhìn nhận khách quan kết quả trên có được từ quyết tâm, nỗ lực cao của Chính phủ, các ngành, các cấp, các doanh nghiệp cùng đồng bào, chiến sĩ cả nước.

Sự chuyển biến tích cực trong ổn định và phát triển đất nước không chỉ thể hiện trên con số 13/14 chỉ tiêu vượt kế hoạch Quốc hội đề ra trong năm 2014, mà còn được minh chứng bằng sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ trong thực hiện đồng bộ các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, tái cơ cấu kinh tế, bảo đảm an sinh và phúc lợi xã hội.

Chính phủ đã tập trung cao nhất mọi khả năng để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh trên cả 3 khu vực kinh tế bằng các giải pháp thiết thực. Đẩy nhanh tiến trình tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế và trong từng ngành, từng lĩnh vực, trong đó tập trung vào lĩnh vực trọng tâm. Đồng thời, tập trung cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực sản xuất, năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong dự báo về triển vọng kinh tế, các tổ chức quốc tế lớn như Ngân hàng thế giới (WB), Quĩ tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng phát triển châu Á (ADB)... đều cho rằng kinh tế Việt Nam năm 2015 sẽ tiếp tục trên đà hồi phục với mức tăng trưởng khá, cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực. Thị trường trong nước tiếp tục được các doanh nghiệp chú trọng và là giải pháp hữu hiệu hỗ trợ xuất khẩu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Theo ông Xan-giay Can-ra, đại diện thường trú IMF tại Việt Nam và Lào, niềm tin của nhà đầu tư đã tăng lên nhờ đánh giá xếp hạng môi trường đầu tư của Việt Nam tăng cao. Nhiều doanh nghiệp, nhà đầu tư lớn tiếp tục xu hướng dịch chuyển vào Việt Nam để tận dụng các ưu đãi chính sách, nhân công và nguyên nhiên liệu giá rẻ, cũng như đón đầu cơ hội tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và hàng loạt các Hiệp định thương mại tự do khác giữa Việt Nam và các nước sẽ có hiệu lực từ năm 2015. Khu vực doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) sẽ tiếp tục đóng góp đáng kể cả về kim ngạch xuất khẩu và tăng trưởng GDP trong năm 2015.

Khối doanh nghiệp khu vực tư nhân hứa hẹn sẽ bớt khó khăn và dần phục hồi do lãi suất cho vay đã liên tục giảm xuống mức thấp (mặt bằng lãi suất năm 2014 giảm khoảng 1,5 - 2% so với cuối năm 2013). Đến cuối năm 2014 đã có thêm 67.800 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với số vốn bình quân đạt 5,8 tỷ đồng, tăng 14% so với cùng kỳ. Số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động nay trở lại thương trường cũng tăng 11,8% so với cùng kỳ 2013, với trên 14.200 doanh nghiệp.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tình hình phát triển doanh nghiệp có nhiều tín hiệu lạc quan bởi một số ngành có sự biến động tăng cả số lượng doanh nghiệp gia nhập cũng như rút lui khỏi thị trường đang có sự tái cơ cấu mạnh mẽ như: Công nghiệp chế biến, chế tạo, giáo dục và đào tạo, kinh doanh bất động sản, tài chính ngân hàng và bảo hiểm… Các doanh nghiệp thành lập mới giảm và giải thể tăng (khoảng 9% so với 2013) chủ yếu trong lĩnh vực không liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất vật chất.

Các chuyên gia kinh tế đánh giá cao những chính sách của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để bình ổn hóa nền kinh tế như: Nỗ lực trong xử lý nợ xấu, giảm lãi suất huy động và cho vay, đưa ra nhiều chương trình tín dụng cho thủy sản, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nhà ở xã hội... Hiệu ứng tích cực nhất là thị trường bất động sản sau khi chạm đáy đã bắt đầu phục hồi cùng với sự hỗ trợ bởi nhiều chính sách vừa ban hành vào cuối năm 2014, cùng với mặt bằng lãi suất thấp khuyến khích đầu tư bất động sản.

Niềm tin về một nền kinh tế phục hồi vững chắc khi cán cân thương mại Việt Nam liên tục xuất siêu trong 3 năm qua. Trong bối cảnh lực cầu trên thế giới còn yếu, song Việt Nam vẫn giữ vững tăng trưởng xuất khẩu 2 con số nhờ tăng trưởng xuất khẩu vượt bậc từ khu vực FDI và phát huy lợi thế các mặt hàng xuất khẩu truyền thống, đặc biệt là các mặt hàng nông nghiệp ngày càng đa dạng. Đến cuối năm 2014, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt giá trị 151 tỉ USD, xuất siêu gần 2 tỉ USD.

Tiến sĩ Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhấn mạnh: Trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, sự hồi phục mạnh mẽ của nền kinh tế trong những tháng cuối năm 2014 đưa tăng trưởng GDP lên 5,9%, lạm phát được kiểm soát, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cả năm 2014 tăng khoảng 3% - mức thấp nhất trong 13 năm qua là cơ sở quan trọng để Quốc hội đặt ra mục tiêu tăng trưởng 6,2% và lạm phát khoảng 5% trong năm 2015 là hợp lý.

Cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh

Theo báo cáo cập nhật về Môi trường kinh doanh công bố tháng 10-2014 của WB, xếp hạng môi trường kinh doanh của Việt Nam đứng thứ 78/189 quốc gia. Báo cáo năng lực cạnh tranh toàn cầu công bố tháng 9-2014 của Diễn đàn Kinh tế thế giới, chỉ số năng lực cạnh tranh của Việt Nam đứng ở vị trí 68/148 nền kinh tế. Tuy nhiên, môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh của nước ta so với các nước trong khu vực còn thấp, xếp khá xa so với Xin-ga-po, Ma-lai-xi-a và Thái Lan.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã cam kết trước Quốc hội và cử tri cả nước: "Không thể vì lý do thủ tục hành chính mà môi trường kinh doanh của Việt Nam thấp hơn các nước ASEAN". Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời tạo mọi thuận lợi, tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2015 đạt 6,2%.

Theo đó, Chính phủ đã ban hành và sửa đổi, bổ sung nhiều văn bản pháp quy nhằm đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính về thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội, cấp phép xây dựng, đất đai, tiếp cận điện năng, thành lập, giải thể doanh nghiệp, thủ tục đầu tư...  và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Ngay trong năm 2014, số doanh nghiệp thực hiện kê khai thuế điện tử đã tăng từ 65% lên 95%.

Đặc biệt, khi Luật sửa đổi một số điều của các Luật Thuế có hiệu lực từ ngày 1-1- 2015, thời gian nộp thuế của doanh nghiệp sẽ giảm xuống còn 167 giờ/năm (thấp hơn mức bình quân 171 giờ/năm của ASEAN-6). Riêng việc triển khai Cơ chế một cửa quốc gia tại cảng biển quốc tế sẽ giảm được 10 - 20% chi phí và 30% thời gian thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu cho doanh nghiệp.

Chính phủ xác định thực hiện hiệu quả các đột phá chiến lược, đẩy mạnh tái cơ cấu kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế là một nhiệm vụ trọng tâm thường xuyên trong quản lý điều hành trong năm 2015. Trong đó, giải pháp cấp bách và quan trọng là rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật, cơ chế chính sách, tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, bình đẳng, minh bạch cho doanh nghiệp và người dân.

Theo Bộ trưởng Bùi Quang Vinh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang khẩn trương xây dựng các chính sách hỗ trợ và tạo ra những điều kiện cần thiết để phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, nhất là đối với khu vực kinh tế tư nhân. Các Bộ, ngành liên quan sẽ tập trung chỉ đạo đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và đề cao trách nhiệm thực thi công vụ của cán bộ công chức để tiếp tục giảm mạnh thời gian và chi phí trong thực hiện thủ tục hành chính về: Thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội, đất đai, xây dựng, thành lập giải thể phá sản doanh nghiệp, thủ tục đầu tư, tiếp cận điện năng, đổi mới công nghệ, bảo hộ sở hữu trí tuệ, đăng ký tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm... Phấn đấu năm 2015, các chỉ tiêu về môi trường kinh doanh của nước ta đạt và vượt mức trung bình của các nước ASEAN-6. Bộ trưởng Bùi Quang Vinh khẳng định: "Nếu giải quyết được các vấn đề về vốn, về đầu tư công, GDP năm 2015 sẽ tăng trưởng cao hơn mục tiêu 6,2%, tạo đà phát triển cho giai đoạn sau".