BĐBP Đắk Lắk giúp buôn Đrang Phốk tu sửa đường giao thông, khơi thông mương thủy lợi.  Ảnh: Văn Nhương

Sê Rê Pốk - nơi tình duyên quyện chặt

Trong câu chuyện đầu năm với Đại tá Phạm Quang Hùng, Chỉ huy trưởng BĐBP Đắk Lắk, tôi đặc biệt ấn tượng khi nghe anh nói về một khu dân cư nằm nép mình bên dòng sông Sê Rê Pốk, buôn Đrang Phốk, thuộc xã biên giới Krông Na. Nhìn trên bản đồ hành chính của huyện Buôn Đôn, buôn Đrang Phốk hiện diện một dấu chấm rất nhỏ giữa Vườn quốc gia Yok Đôn.

Bé nhỏ và có phần "mong manh" giữa đại ngàn biên giới, khu dân cư này đã đồng hành với người chiến sỹ Biên phòng như "duyên số" của đôi vợ chồng, cứ quyện chặt bên nhau suốt cuộc đời. Chỉ huy trưởng Phạm Quang Hùng bồi hồi nhớ lại: "Cách đây hơn ba mươi năm, mình xách ba lô lên với miền biên giới Đắk Lắk với biết bao hoài bão của tuổi trẻ.

Ngày đó, tổ chức phản động FULRO hoạt động rất phức tạp, trong khi đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ thì lại sống du canh du cư, nên việc quản lý địa bàn là cực kỳ khó khăn. Buôn Đrang Phốk nằm trong số này. Bà con rủ nhau vào vùng lõi của Vườn quốc gia Yok Đôn, sống lay lắt nay đây mai đó bằng nghề săn bắn, hái lượm, trong khi chúng tôi thì một phút không rời...". Một phút không rời để bao nhiêu cái khó, cái khổ cứ chồng lên vai người chiến sỹ Biên phòng.

Nhưng, kể cũng thật lạ, chẳng ai nản chí, dù chỉ là tiếng thở dài. Người ta thường nói, tình yêu càng trắc trở bao nhiêu thì càng bền chặt bấy nhiêu. Buôn Đrang Phốk và người lính Biên phòng giống y như vậy... Ba mươi năm - nửa đời người, từ cuộc sống lay lắt nguyên thủy, buôn Đrang Phốk vươn mình trở thành khu dân cư phát triển, như một minh chứng sinh động cho cuộc tình thủy chung của người chiến sỹ Biên phòng trao cho các chủ nhân vùng biên giới.

Chúng tôi tìm về buôn Đrang Phốk khi mùa hoa dã quì đã bắt đầu nhạt sắc, báo hiệu mùa xuân đã đến. Giữa vùng lõi của Vườn quốc gia Yok Đôn, "Công trình 3 thập kỷ" của những người lính Biên phòng hiện diện trong sự ngỡ ngàng của khách phương xa bởi sự mộc mạc, dân dã mà đằm thắm tình người. Giờ đã bước sang thời khắc giao mùa, nắng đã lên, mưa đã dứt, 111 gia đình người Ê Đê, Mơ Nông, Lào, Nùng, Kinh trong buôn Đrang Phốk đều đã "gác cuốc" để chuẩn bị đón chào năm mới.

Theo chân Thiếu tá Nguyễn Tiến Thanh, Đội phó vận động quần chúng, Đồn BP Sê Rê Pốk (đảng viên tăng cường về tham gia sinh hoạt và phụ trách địa bàn buôn Đrang Phốk), chúng tôi đến thăm gia đình già làng Y Phươn Ksơr (Ma Xí). Năm nay đã ngoài 70 mùa rẫy, nhưng già làng Ma Xí vẫn còn khỏe mạnh và minh mẫn lắm. Ông bảo, buôn của ông có được như ngày hôm nay là nhờ BĐBP.

Năm 1996, sau gần hai mươi năm sống du canh du cư giữa rừng già, buôn Đrang Phốk được BĐBP và chính quyền địa phương tuyên truyền vận động định canh định cư ở đây. Nhưng cuộc sống hồi đó cực khổ vô cùng. Lúa, gạo, bắp, mì làm nhiều mà vẫn không đủ ăn. Người lớn, trẻ em thì quanh năm suốt tháng sốt rét la liệt. Anh em Biên phòng cũng vậy, khó khăn, gian khổ nhưng hạt cơm, viên thuốc cũng chia sẻ cho đồng bào...

Câu chuyện của già làng bỗng trở nên sôi động hơn khi nói về những ngày cùng BĐBP vận động bà con trong buôn tham gia làm lúa nước. Ông hiểu khát vọng chiến thắng "giặc nghèo" của bà con là rất lớn, nhưng cái vòng luẩn quẩn phát, đốt, chọc, tỉa, tự cung tự cấp đã khiến cho mọi con đường được vạch ra đều đụng phải núi cao. Mặc dù vậy, quyết tâm của những người lính Biên phòng đã chiến thắng tất cả.

Sau những chuyến khảo sát, lập kế hoạch nhằm tập trung mọi nguồn lực vực dậy buôn Đrang Phốk, Bộ Chỉ huy BĐBP Đắk Lắk đã tham mưu, đề xuất UBND tỉnh đầu tư xây dựng các công trình phục vụ sản xuất và đời sống dân sinh.

Từ đây, một hệ thống điện, đường, trường, trạm, kênh mương thủy lợi nội đồng được triển khai xây dựng, trở thành thứ "vũ khí" sắc bén tiêu diệt các loại "giặc đói", "giặc dốt"... đang lẩn trốn trong đời sống cộng đồng. Phát huy lợi thế tại chỗ, BĐBP tập trung tuyên truyền, hướng dẫn bà con khai hoang phục hóa, mở rộng diện tích sản xuất lúa nước, kết hợp phát triển chăn nuôi. Như chiếc đòn bẩy, buôn Đrang Phốk dần đi vào quĩ đạo của sự phát triển.

Đến nay, cánh đồng lúa nước của buôn Đrang Phốk được mở rộng, đạt tổng diện tích gần 10ha với hệ thống kênh mương thủy lợi nội đồng, đáp ứng sản xuất hai vụ lúa/năm. Bình quân mỗi gia đình ở đây sở hữu đàn gia súc (trâu, bò, lợn) hàng chục con, các loại cây nông sản hàng hóa như ngô, dưa hấu cũng đã được đưa vào canh tác, nâng cao mức thu nhập cho đồng bào.

Chất thêm củi vào bếp lửa (theo tục Giữ lửa của người bản địa), giọng của già làng Y Phươn Ksơr chầm chậm mà tràn đầy niềm vui: "Trời đã hết mưa, lại chuẩn bị đón Tết cổ truyền rồi. Năm nào BĐBP cũng về đây tổ chức ăn Tết với bà con. Vui lắm, bà con cùng bộ đội làm thịt bò, thịt heo, uống rượu với nhau suốt cả ngày. Mình đã sống với BĐBP hơn nửa đời người rồi, giờ một ngày mà không gặp mặt, nhớ lắm...".

Thiếu tá Nguyễn Tiến Thanh cho biết thêm: Năm nay, Bộ Chỉ huy BĐBP Đắk Lắk chỉ đạo các đơn vị tiếp tục tổ chức Tết cộng đồng cho tất cả các thôn, buôn trên khu vực biên giới. Riêng buôn Đrang Phốk, công tác chuẩn bị cơ bản đã xong. BĐBP, chính quyền địa phương và các ban, ngành, đoàn thể sẽ tổ chức ăn Tết, giao lưu văn hóa văn nghệ với bà con, tạo nên một mùa xuân thật ấm áp nghĩa tình quân dân... Nhìn các chủ nhân vùng biên giới háo hức đón mùa xuân về, lòng tôi chợt thấy lâng lâng.

Kỷ niệm đẹp bên dòng Ia Đrăng

Cũng chảy ngược về phía Tây, con sông Ia Đrăng, thuộc xã Ia Pnôn, huyện Đức Cơ (Gia Lai) chính là chứng nhân của "mối tình" đẹp giữa người chiến sỹ Biên phòng với đồng bào các dân tộc trên biên giới. Năm nay, khi mùa xuân về, sông Ia Đrăng dường như thổn thức trước những cuộc chia tay của người lính. Dẫu biết rằng, đời binh nghiệp giống như dòng sông vậy, cứ đi, đi mãi...

Binh nhất Nguyễn Văn Huy, chiến sỹ xuất ngũ trong đợt này nhỏ nhẹ tâm sự: "Năm ngoái, em ở lại đơn vị đón Tết. Phút giao thừa, nghĩ về bố mẹ và anh chị em ở quê, em đã khóc. Tết năm nay, em phải xa đơn vị thật rồi. Chia tay với nơi đã chắp cánh cho em bước vào đời, em không cầm được lòng mình. Giá như thời gian có thể quay trở lại...".

Đợt này, bên cạnh số chiến sỹ được xuất ngũ, Đồn BP Ia Pnôn còn chia tay 7 cán bộ luân chuyển công tác sang đơn vị khác và đây đều là những người được bà con trong xã Ia Pnôn quý mến nhắc đi nhắc lại nhiều lần.

Thượng tá Lê Thuần Chất, Chính trị viên Đồn BP Ia Pnôn cho chúng tôi biết; Bước sang năm mới, đồn tổ chức chia tay các đồng chí chuyển công tác sang đơn vị khác và một số chiến sỹ ra quân. Thật ra, sự thay đổi này là rất bình thường. Tuy nhiên, kỷ niệm với đơn vị, với địa bàn thì chẳng bao giờ phai mờ trong tâm trí mỗi người, nên khó tránh khỏi những xao xuyến trong lòng.

Bác Rơ Châm A Luyn, ở làng Bua, chợt trầm giọng khi thấy mấy anh em đồn Biên phòng ra chào tạm biệt: "Lại chuyển sang đồn khác hả các con? Đợt trước đã có hai đứa đi rồi mà. Hay là để chờ ra Tết chuyển có được không? Xa các con, già này nhớ lắm...".

Nói đến đây, già làng rơm rớm nước mắt. Tôi hiểu tình cảm của ông dành cho những người lính Biên phòng và càng thấy thấm thía câu nói "đi dân nhớ, ở dân thương". Có lẽ, cũng không cần nói nhiều đến công việc, chỉ nghe các chủ nhân vùng biên giới trao cho nhau lời nói, đã cảm nhận được tình cảm trong vắt tựa như dòng nước Ia Đrăng đang thổn thức chảy ở ngoài kia rồi. Tình cảm đó chắc chắn đã được nâng niu, ấp ủ suốt cả quá trình thật dài, để khi chia tay nhau, nó được cô đọng bằng những giọt nước mắt...

Cách đây khoảng hai tháng, Thiếu tá Vũ Văn Hoằng (cán bộ tăng cường), Phó Bí thư Đảng ủy xã Ia Pnôn, chuyển công tác sang xã bên (chỉ cách chừng hơn 10km), nhiều người dân ở đây cũng đã khóc. Ngày anh đi, trên 1.000 tín đồ thuộc nhóm đạo Tin lành MNVN Plei Chan (làng Chan) đã đến chào tạm biệt. Ông Ksor Hlem, Trưởng nhóm đạo cho biết: "Mấy năm qua, cán bộ Hoằng và Đồn BP Ia Pnôn đã dành nhiều tình cảm và hết lòng giúp đỡ bà con tín đồ trong làng mình. Mình mong rằng, dù cách xa nhau, nhưng mọi người vẫn luôn nhớ đến nhau...".

Thế đấy, suốt tháng ngày dài công tác, hành trang của người lính mang theo luôn đong đầy những kỷ niệm đẹp của tình quân dân nơi biên giới. Đó là sức mạnh giúp người lính vững bước trên những nẻo đường biên giới, đón chào mùa xuân bình yên.