5 đối tượng (Rô Y Phiong, Rcăm Y Pin, Nay Biên, Rmah Y Jang  và Kpă Y Nek) kể lại "bài học" đắt giá của mình trước đông đảo nhân dân. Ảnh: Trọng Tính

Vì thiếu hiểu biết nên bà con đã bị các đối tượng xấu lừa gạt, dụ dỗ rằng, nếu họ bán nương rẫy, đồ đạc, nhà cửa để theo chúng sang Cam-pu-chia, sẽ có người đón sẵn đưa đến các trại tị nạn của UNHCR (Tổ chức về người tị nạn của Liên hợp quốc) để đi nước thứ 3. Sang bên đó sẽ có cuộc sống sung sướng, được ở nhà cao tầng, đi xe hơi sang trọng lại có công ăn việc làm nhẹ nhàng, thu nhập cao, thậm chí không cần làm vẫn được hưởng trợ cấp thất nghiệp cao gấp mấy lần làm nương rẫy... Với những viễn cảnh hết sức hấp dẫn như vậy nên một số người dân tộc thiểu số đã “mắc bẫy”.

Ông Rơ Lan Chim, Chủ tịch UBND xã Ia Mơr, huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai cho biết, được quan tâm của Đảng, chính quyền các cấp, những năm qua, đồng bào các dân tộc ở các buôn làng của huyện Chư Prông đã chăm chỉ làm cà phê, hồ tiêu, cao su, lúa, bắp cũng như chăn nuôi trâu, bò, heo, gà... nên đời sống đã ngày càng được nâng cao, nhiều nơi xây dựng được những ngôi nhà tầng cao rộng, khang trang.

Nhiều gia đình đã có xe máy, ti vi, tủ lạnh, máy cày... phục vụ sinh hoạt và sản xuất hằng ngày. Hầu hết người dân đều yên tâm, tin tưởng, vui hưởng cuộc sống yên bình, no ấm trên quê hương của mình. Tuy nhiên, thời gian qua đã có 42 người từ nơi khác vượt biên trái phép qua biên giới thuộc xã đã bị phía nước bạn Cam-pu-chia bắt giữ và trao trả lại.

Trao đổi với chúng tôi về việc này, Đại tá Vũ Trọng Tiệp, Chỉ huy trưởng BĐBP Gia Lai cho biết: Hiện tượng người vượt biên tái xuất hiện ở các tỉnh Tây Nguyên bắt đầu từ tháng 10-2014. Qua các vụ án đã được lực lượng BĐBP phát hiện, bắt giữ và xử lý cho thấy, các đối tượng xấu này chủ yếu là tàn quân FULRO tại Cam-pu-chia liên lạc với người thân, người quen cũ của chúng hiện đang ở Việt Nam để tổ chức vượt biên.

"Bài học" đắt giá

Thời gian gần đây, tại một số xã vùng sâu, vùng xa của huyện Ea Hleo, tỉnh Đắk Lắk, đồng bào các dân tộc thiểu số đã bị một số đối tượng xấu rủ rê vượt biên trái phép, gây ra tình trạng mất an ninh trật tự (ANTT) tại đây, thêm nữa là đồng bào bị thiệt hại về kinh tế chỉ vì đi theo lời xúi giục của kẻ xấu. Điển hình là 5 người, gồm Rcăm Y Pin (SN 1973), trú tại buôn Săm B, xã Ea Hleo; Rmah Y Jang (SN 1973), trú tại buôn Dang, xã Ea Hleo; Nay Biên (SN 1980), trú tại buôn Bung, xã Ea Sol; Rô Y Phiong (SN 1966) và Kpă Y Nek (SN 1971), cùng trú tại buôn Drài, xã Dlei Yang, huyện Ea Hleo.

Từ ngày chồng vô cớ bỏ đi, Kpă Hyuch (vợ Rô Y Phiong) phải thay chồng gánh vác nhiều việc nên rất vất vả, cuộc sống của mẹ con Hyuch ngày càng lâm vào cảnh túng bấn, khó khăn. Tại nhà của Rcăm Y Pin, Nay Biên, Rmah Y Jang và Kpă Y Nek cũng vậy. Vắng chồng, vợ của Y Nek là HPloăt Niê không buồn đi làm nương rẫy nữa mà cứ nằm trong căn nhà rộng và trống vắng. Nhà tuy đông người nhưng toàn là phụ nữ, có 7 đứa con thì 5 đứa còn nhỏ, chỉ mỗi mình Y Nek là đàn ông, là trụ cột thì lại bỏ đi đâu mất nên những việc lớn trong gia đình không có người làm.

Cho đến tháng 7-2015, cả 5 người được chính quyền, BĐBP, Công an tỉnh Đắk Lắk và huyện Ea Hleo đưa về nhà thì mọi người mới biết là họ đã lén lút vượt biên ra nước ngoài. Trong những ngày qua, trước đông đảo bà con buôn làng, cả 5 người lần lượt kể lại chuyện họ bị bọn người xấu lừa đảo, lôi kéo, dụ dỗ đưa sang Cam-pu-chia và Thái Lan, sau đó lấy hết tiền bỏ mặc họ sống bơ vơ đầu đường xó chợ, không có nơi ăn ở. Nếu ai may mắn tìm được việc làm thì cũng chỉ là rửa chén, phụ hồ, hút hầm vệ sinh... hết sức cực nhọc, hôi hám nhưng tiền công chẳng được bao nhiêu, có khi còn bị chủ thuê cướp trắng.

Trong đó, Kpă Y Nek và Rô Y Phiong đã bị Kpă Y Rin (người cùng buôn Drài, từng vi phạm luật tục buôn làng và pháp luật của Nhà nước, đi theo bọn phản động FULRO gây rối ANTT) dụ dỗ, lừa gạt khiến cho họ mất trắng hơn 30 triệu đồng/người.

Kpă Y Nek kể: "Y Rin nói là sang Cam-pu-chia, nó sẽ bảo lãnh cho mình và Y Phiong đi Mỹ. Nó nói ở bên đó đi làm được trả công đến 300USD/ngày. Mình tính ra, thấy mỗi tháng làm được gần 200 triệu đồng nên đồng ý rồi đưa cho nó và đồng bọn 27,5 triệu đồng. Khi đến Cam-pu-chia, nó bỏ mặc mình trong đói khổ và không có chỗ ăn ở. Mình biết là bị lừa rồi, muốn quay về nhưng không biết đường. Một số người khác thì bị bọn chúng đe dọa nên không dám tìm đường về. Không những vậy, Y Rin còn lừa vay của nhiều người lấy 245 triệu đồng rồi bỏ trốn sang Cam-pu-chia”.

Quyết liệt ngăn chặn

Trước diễn biến phức tạp về tình hình người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên vượt biên trái phép qua biên giới, đầu năm nay, Bộ Tư lệnh BĐBP cùng với các cơ quan chức năng và các địa phương thuộc 4 tỉnh Tây Nguyên đã nhanh chóng tăng cường các biện pháp đấu tranh ngăn chặn.

Ngay đầu năm 2015, BĐBP đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tập trung bám sát địa bàn biên giới tuần tra, chốt chặn nhằm dập tắt hiện tượng vượt biên trong đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, đồng thời, tăng cường công tác đối ngoại, phối hợp với các lực lượng của Cam-pu-chia cùng tuần tra song phương bảo vệ biên giới, ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm quy chế biên giới.

Các đơn vị BĐBP còn cùng với chính quyền địa phương và các đoàn thể tăng cường tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức cho người dân không tin, nghe theo kẻ xấu xúi giục vượt biên, hoặc dẫn đường cho các đối tượng vượt biên trái phép. Nhờ vậy, những tháng qua, tình trạng vượt biên trái phép ở khu vực Tây Nguyên đã giảm.

Đại tá Phạm Quang Hùng, Chỉ huy trưởng BĐBP Đắk Lắk, cho biết: "Để giải quyết vấn nạn này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các tỉnh trên toàn tuyến biên giới Tây Nam để cùng đấu tranh ngăn chặn mới có hiệu quả. Đồng thời, phải hướng dẫn bà con các dân tộc áp dụng khoa học-kỹ thuật, khuyến nông khuyến lâm, cho bà con vay vốn, phát triển sản xuất, xóa đói giảm nghèo, ổn định cuộc sống thì việc lôi kéo của kẻ xấu sẽ giảm thiểu nhanh".