Hết "nguội" lại "nóng"

Từ cuối năm 2012, trước vấn nạn GC&SPGC không rõ nguồn gốc được mua bán tràn lan trên thị trường, gây tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành chăn nuôi trong nước, đặc biệt ảnh hưởng tới bảo đảm sức khỏe người dân, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2088/QĐ-TTg phê duyệt đề án phòng ngừa, ngăn chặn, vận chuyển và kinh doanh GC&SPGC nhập khẩu trái phép. Mục tiêu của đề án là nhằm chấm dứt tình trạng vận chuyển, kinh doanh GC&SPGC nhập khẩu trái phép từ các tỉnh biên giới vào nội địa để tiêu thụ, rút kinh nghiệm để có giải pháp lâu dài phòng ngừa, ngăn chặn vận chuyển, lưu thông GC&SPGC nhập khẩu trái phép.

Từ thời điểm Quyết định số 2088/QĐ-TTg có hiệu lực đến nay, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, UBND các tỉnh biên giới đã yêu cầu các địa phương và lực lượng chức năng quyết liệt ngăn chặn GC&SPGC nhập lậu qua biên giới vào nội địa. Sau một thời gian triển khai thực hiện, bằng các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh nghiêm ngặt, tình hình hoạt động của các đối tượng đã được kiểm soát, ngăn chặn hiệu quả.

Tuy nhiên, đến thời điểm này, tình hình GC&SPGC được nhập lậu vào nước ta đã "nóng" trở lại, mà điển hình là vụ việc 860kg gà thịt thải loại nhập khẩu trái phép từ Trung Quốc vừa bị cơ quan chức năng phát hiện tại chợ gia cầm Hà Vỹ (Thường Tín - Hà Nội). Đặc biệt, tại "đầu cầu" biên giới Lạng Sơn, theo báo cáo của Chi cục Thú y tỉnh, thời gian gần đây, tại các chợ Bản Ngà (xã Gia Cát, huyện Cao Lộc), chợ thị trấn Lộc Bình (huyện Lộc Bình), chợ Giếng Vuông (TP Lạng Sơn) đang có rất nhiều tư thương bán con giống gia cầm nhập lậu với số lượng lớn, gây nguy cơ lây nhiễm bệnh dịch rất cao.

Và ngày 23-5 vừa qua, tại khu vực thôn Bản Dù, xã Vân Thủy, huyện Chi Lăng, lực lượng chức năng địa phương đã phát hiện, xử lý gần 10.000 con giống gia cầm chủ yếu là gà, vịt và ngỗng con được các đối tượng buôn lậu thu mua từ bên kia biên giới nhập lậu vào Việt Nam.

Nóng không kém địa bàn Lạng Sơn, tại Cao Bằng, thời gian qua, lực lượng chức năng địa phương liên tiếp phát hiện, xử lý nhiều vụ mua bán, vận chuyển GC&SPGC trái phép qua biên giới. Cụ thể, ngày 9-5, tại Bản Hía, thị trấn Hùng Quốc, huyện Trà Lĩnh, lực lượng Hải quan Cao Bằng phát hiện một đối tượng dùng xe ô tô chở hơn 350kg vịt thương phẩm nhập lậu từ Trung Quốc đi tiêu thụ. Mới đây nhất, rạng sáng ngày 20-5, tại khu vực biên giới huyện Trà Lĩnh, cơ quan chức năng cũng đã phát hiện một đối tượng đang có hành vi vận chuyển lậu 110kg vịt thương phẩm từ Trung Quốc về Cao Bằng.

Cần bịt ngay những "dòng chảy ngầm"

Vụ việc Cục Cảnh sát Môi trường - Bộ Công an mới phát hiện một xe ô tô đang vận chuyển hơn 1 tấn chim bồ câu nhập lậu từ Trung Quốc qua biên giới Quảng Ninh về Hà Nội vào ngày 14-4 được xem là một vấn đề đáng lo ngại, khi chỉ cách đó vài ngày, Cục Thú y  - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cảnh báo cả nước đang tồn tại 15 ổ dịch lở mồm long móng, 1 ổ dịch cúm gia cầm và đặc biệt, dịch cúm gia cầm đang xuất hiện ở nhiều địa phương thuộc Trung Quốc giáp biên giới với nước ta.

Tuy nhiên, bất chấp sự nguy hiểm, "dòng chảy ngầm" GC&SPGC do các đối tượng buôn lậu tạo ra đang gióng lên hồi chuông báo động về sự trở lại của nạn GC&SPGC nhập lậu qua biên giới. Theo số liệu của Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh, trong 5 tháng đầu năm 2016, riêng lực lượng Hải quan tỉnh đã phát hiện, xử lý 31.000 con gà giống nhập lậu qua biên giới. Điều đáng lưu ý là, tình trạng buôn lậu gia cầm giống từ Trung Quốc vào Việt Nam ngày càng gia tăng về số vụ cũng như số lượng tang vật. Cụ thể, ngày 11-5, tại địa bàn xã Quốc Toản (huyện Trà Lĩnh, Cao Bằng), cơ quan chức năng địa phương đã phát hiện và thu giữ gần 3.000 con gà, vịt giống nhập lậu từ Trung Quốc do 5 đối tượng vận chuyển bằng xe máy từ biên giới vào nội địa tiêu thụ…

Tất nhiên, các vụ việc nêu trên đều được xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật, nhưng điều đáng quan tâm hơn cả là tình trạng mua bán, vận chuyển GC&SPGC qua biên giới đang tiếp tục tái diễn với mức độ ngày càng gia tăng. "Khó có thể kiểm soát được hết, vì trên tuyến biên giới Việt Nam-Trung Quốc, có rất nhiều đường mòn, lối mở, trong khi các đối tượng buôn lậu thường lợi dụng đêm tối để vận chuyển…" - đó là chia sẻ của một cán bộ thuộc lực lượng Hải quan TP Móng Cái (Quảng Ninh) khi nói về hàng lậu nói chung và GC&SPGC nhập lậu qua biên giới nói riêng. Vị cán bộ này cho biết, thời gian qua, ở các tỉnh biên giới, trong đó có Quảng Ninh, các lực lượng chống buôn lậu đã tiến hành chốt chặn tại các đường mòn qua biên giới, cơ bản đã hạn chế được tình trạng buôn lậu.

Tuy nhiên, do địa hình phức tạp ở các tuyến trọng điểm, cứ chốt chặn chỗ này, các đối tượng buôn lậu liền tìm đường khác để đi, vì thế để phát hiện và xử lý GC&SPGC là chuyện không dễ dàng. "Để bịt "dòng chảy ngầm" GC&SPGC nhập lậu qua biên giới, không chỉ đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, mà còn cần "xử lý ngay từ gốc", tức là xử phạt nghiêm các trường hợp mua bán GC&SPGC lậu tại các chợ ở trong nội địa, đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền để người tiêu dùng nói không với các mặt hàng GC&SPGC không rõ nguồn gốc. Có giải quyết dứt điểm các nguyên nhân phát sinh chắc chắn sẽ ngăn chặn và chấm dứt được tình trạng buôn lậu GC&SPGC từ Trung Quốc vào Việt Nam" - cán bộ Hải quan này khẳng định.

Phan Mạnh Hưng