Ông Liêu Hồng, Tổng biên tập phụ trách trang web của Nhân dân Nhật báo, trong một hội nghị tại Xít-ni (Ô-xtrây-li-a). Ảnh: Reuters

Tống tiền để đổi lấy các bài báo "tích cực"

Theo báo chí Trung Quốc, ngày 28-8, Viện Kiểm sát tỉnh Hà Nam đã quyết định điều tra về ông Liêu Hồng, Tổng biên tập phiên bản báo điện tử của tờ Nhân dân Nhật báo, cơ quan báo chí chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc và Trần Trí Hạ, thành viên Hội đồng quản trị. Hai người này bị đặt trong vòng điều tra vì nghi ngờ nhận hối lộ.

Cuộc điều tra tập trung vào các cáo buộc tống tiền. Tuy nhiên, trang Business Insider cho rằng việc bắt giữ ông Liêu có thể liên quan tới việc đưa tin về đợt sụt giảm của thị trường chứng khoán Trung Quốc và các vụ nổ ở Thiên Tân.

Theo hồ sơ của cơ quan chức năng, ông Liêu Hồng đã làm việc tại tờ báo và bộ phận kỹ thuật số của tờ Nhân dân Nhật báo trong 19 năm kể từ khi tốt nghiệp trường Đại học Công nghệ Bắc Kinh. Lần gần đây nhất, ông Liêu Hồng xuất hiện trước công chúng là vào ngày 20-8, khi tới thành phố Thâm Quyến (tỉnh Quảng Đông) để phát biểu tại một diễn đàn truyền thông về sự hội nhập giữa báo chí truyền thống và điện tử.

Theo một số nguồn tin, ông Liêu Hồng bị cáo buộc sử dụng "quyền lực báo chí" để tống tiền các doanh nghiệp. Cáo buộc được đưa ra hồi đầu năm nay khi có thông tin cho rằng, ông Liêu Hồng từng ủng hộ việc đăng tải một bộ phim tài liệu gây tranh cãi về chủ đề ô nhiễm không khí ở Trung Quốc. Đây là bộ phim có tên Under the Dome (tạm dịch "Dưới mái vòm"), được đăng tải trên trang People.cn. Sau động thái này, ông Liêu Hồng chịu nhiều áp lực và có thông tin ông bị cách chức Tổng biên tập trang điện tử của Nhân dân Nhật báo từ tháng 4.

Vụ bắt giữ trên diễn ra chỉ một tuần sau khi chính quyền Bắc Kinh thông báo sẽ khởi tố 30 người trong vụ tham nhũng lớn liên quan đến tờ Diễn đàn doanh nghiệp Thế kỷ 21, một trong những nhật báo tài chính uy tín nhất Trung Quốc. Những người này bị cáo buộc đã tham gia các vụ tống tiền để đổi lấy các bài báo "tích cực", đe dọa sẽ viết bài đả kích nặng nề các doanh nghiệp và cá nhân không chịu hối lộ. Theo báo chí Trung Quốc, các nghi can còn buộc một số doanh nghiệp phải đăng quảng cáo, hay ký các hợp đồng "hợp tác" với số tiền khổng lồ.

Nhà vua cũng không từ

Cùng thời điểm diễn ra vụ bắt giữ hai nhà báo Trung Quốc, thì tại Pháp, nhà chức trách nước này đã bắt giữ hai phóng viên do nghi tống tiền nhà vua Ma-rốc. Hai nhà báo Ê-rích Lô-răng và Ca-thơ-rin Gra-xi-ê, đồng tác giả cuốn sách viết về vua Ma-rốc Mô-ha-mét VI, đã bị bắt tại Pa-ri, ngày 27-8, khi đang nhận tiền từ một quan chức Ma-rốc.

Ê-rích Đuy-pông Mô-rét, luật sư của Chính phủ Ma-rốc cho biết, ông Lô-răng đã liên lạc với Cung điện Hoàng gia hồi tháng 7, nói rằng, ông ta đang viết cuốn sách về nhà vua nước này. Lô-răng đã đề nghị khoản tiền lên đến 3 triệu ơ-rô, tương đương 3,4 triệu USD, để không xuất bản cuốn sách, được cho là chứa đựng những thông tin gây hại đến nhà vua Mô-ha-mét VI.

Luật sư Ê-rích Đuy-pông Mô-rét nói rõ: "Tất cả bắt đầu vào hôm 23-7, khi nhà báo Ê-rích Lô-răng liên hệ với Văn phòng Cung điện Hoàng gia và đòi có cuộc nói chuyện với người đại diện Hoàng gia vì ông ta có những chuyện quan trọng muốn chia sẻ". Theo luật sư này, Hoàng gia đã cử ông là đại diện cho nhà vua Mô-ha-mét VI. Tại cuộc gặp giữa ông và ông Lô-răng, nhà báo Pháp này khẳng định đã chuẩn bị tư liệu cho một cuốn sách viết cùng bà Ca-thơ-rin Gra-xi-ê và họ sẽ không xuất bản sách để đổi lấy 3 triệu ơ-rô.

Ngay lập tức, phía Hoàng gia Ma-rốc khởi kiện lên Viện Công tố Pháp ở Pa-ri. Phía Ma-rốc cũng được hướng dẫn tổ chức cuộc gặp với "đối tác" một lần nữa vào ngày 27-8 và nội dung cuộc gặp đã được Cảnh sát Pháp ghi âm lại. Tại cuộc gặp này, Ê-rích Lô-răng và Ca-thơ-rin Gra-xi-ê đều có mặt. Nhà báo Lô-răng lại một lần nữa đưa ra đề nghị "đổi chác".

Người đại diện của Hoàng gia giả vờ chấp thuận yêu cầu của hai nhà báo trả tiền để đổi lấy sự im lặng. Con số cuối cùng là 2 triệu ơ-rô với khoản ứng trước ngay tại cuộc gặp mặt là 80.000 ơ-rô. Hai nhà báo đã ký hợp đồng, trong đó hứa không công bố cuốn sách để đổi lấy 2 triệu ơ-rô. Luật sư Ê-rích Đuy-pông Mô-rét khẳng định: "Dựa trên những gì cảnh sát ghi âm, nhà báo Ê-rích Lô-răng khẳng định cuốn sách của họ có cái nhìn toàn cảnh về Ma-rốc. Tôi vẫn chưa có trong tay bản thảo cuốn sách đó".

Hai nhà báo Pháp Ê-rích Lô-răng (bên phải) và Ca-thơ-rin Gra-xi-ê. Ảnh: lemag.ma

Công ty xuất bản Editions du Seuil cho biết, năm 2012, hai nhà báo Ê-rích Lô-răng và Ca-thơ-rin Gra-xi-ê xuất bản cuốn sách có tựa "Ông vua tham lam". Cuốn sách mô tả Hoàng gia Ma-rốc thao túng toàn bộ đất nước. Hai tác giả vẽ chân dung nhà vua Mô-ha-mét VI (hồi năm 2009, tạp chí Forbes từng xếp vào hạng giàu thứ 7 trong số các hoàng gia còn tồn tại trên thế giới) như một ông vua tham vàng. Công ty này cũng xác nhận, Ê-rích Lô-răng và Ca-thơ-rin Gra-xi-ê đang viết một cuốn sách nữa và dự kiến xuất bản vào tháng 1 hoặc tháng 2 năm sau.

Theo AFP, trước đây, nhà báo Ê-rích Lô-răng từng viết cuốn "Giới ngân hàng nhận bạc tỉ, chúng ta nhận khủng hoảng", trong đó tiết lộ những bê bối động trời của giới tài chính. Còn nhà báo độc lập Ca-thơ-rin Gra-xi-ê là cây bút chuyên viết các "đề tài xương" của khối A-rập. Năm 2013, bà viết cuốn "Xác-cô-di - Ca-đa-phi, lịch sử bí mật của một vụ phản bội", trong đó tố cáo việc cựu Tổng thống Pháp nhận tiền tài trợ bí mật từ Li-bi trong chiến dịch tranh cử. Bà cũng từng viết cuốn sách hồi năm 2009, tố cáo bà Lây-la Tra-ben-xi, vợ cựu Tổng thống Tuy-ni-di Ben A-li.

Sau khi hai nhà báo Ê-rích Lô-răng và Ca-thơ-rin Gra-xi-ê bị bắt, nhà báo Ni-cô-la Bô, một đồng nghiệp của bà Ca-thơ-rin Gra-xi-ê, chia sẻ: "Tôi vẫn còn bị sốc. Tôi biết Ca-thơ-rin có chuẩn bị viết cuốn sách này. Nếu sự việc là như thế thì tôi thấy rất ngạc nhiên về phần của Ca-thơ-rin, vì cô ấy không phải kiểu người phạm loại tội này".