Thuốc lá lậu bị tiêu hủy tại Đồng Tháp.

Những kết quả khả quan

Thời gian qua, tại An Giang - một điểm nóng về BL-GLTM trên tuyến biên giới Tây Nam, các lực lượng chống BL-GLTM đã triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều biện pháp nghiệp vụ nhằm "tuyên chiến" với tội phạm BL-GLTM. Theo chỉ đạo của Ban 389 tỉnh, lãnh đạo các lực lượng chống BL-GLTM luân phiên trực chỉ huy chống buôn lậu, tăng cường lực lượng cho các Đội kiểm soát chống BL-GLTM trên địa bàn.

Nhờ vậy, từ đầu năm 2014 đến nay, các cơ quan chức năng của tỉnh đã phát hiện 1.012 vụ BL-GLTM với tổng trị giá hàng hóa bị xử lý trên 21 tỷ đồng (tăng gần 70% so với cùng kỳ năm trước), gồm: Gần 500 nghìn bao thuốc lá, trên 800 chai rượu ngoại, gần 400 tấn đường…

Một số đơn vị đã tổ chức các đợt cao điểm đấu tranh đánh trúng nhiều ổ, nhóm buôn lậu, điển hình là chuyên án phá đường dây buôn lậu gỗ của một "trùm" trên địa bàn do Chi cục Hải quan cửa khẩu Vĩnh Xương - Cục Hải quan An Giang thực hiện vào trung tuần tháng 3-2014, thu giữ gần 47m3 gỗ trị giá trên 1,3 tỷ đồng. Lực lượng Công an, BĐBP tỉnh cũng đã "hốt" những vụ lớn, như vụ Công an tỉnh bắt giữ gần 56.300 bao thuốc lá ngoại nhập lậu (tháng 1-2014), vụ Đồn BPCK Tịnh Biên bắt giữ hàng chục tấn đường (tháng 3-2014)…

Tại Kiên Giang, một địa phương được đánh giá là khá thành công trong công tác chống BL-GLTM, theo báo cáo từ đầu năm đến nay, các lực lượng chống BL-GLTM của tỉnh đã phối hợp với các cơ quan chức năng phát hiện, bắt giữ nhiều vụ lớn, có tính chất răn đe, giáo dục cao. Điển hình như lực lượng Cảnh sát Biển - Vùng 4, trong 6 tháng đầu năm đã bắt giữ tổng cộng 3 triệu lít dầu D.O, 27m3 gỗ, trên 100 tấn phân đạm Urê… với tổng trị giá trị lên đến 52 tỷ đồng.

Lực lượng Hải quan, BĐBP, Công an tỉnh Kiên Giang cũng đã phát hiện, bắt giữ hàng chục vụ buôn lậu, xử lý lượng hàng hóa buôn lậu trị giá nhiều tỷ đồng, điển hình là vụ lực lượng BĐBP phát hiện, xử lý, tịch thu gần 12.000 lít dầu DO và 3 phương tiện thủy vận chuyển trái phép trên biển (ngày 23-7)…

Còn tại Đồng Tháp, địa phương cũng từng được mệnh danh là "điểm nóng" BL-GLTM trên tuyến biên giới Tây Nam một thời, tình hình chống BL-GLTM cũng có những kết quả khả quan. Báo cáo của các cơ quan có chức năng chống BL-GLTM tại địa phương cho biết, tính từ đầu tháng 1-2014 đến nay, các lực lượng đã bắt giữ, khởi tố 12 vụ buôn lậu, xử lý hành chính trên 500 vụ, thu giữ gần 260 nghìn bao thuốc lá lậu các loại và 14 tấn đường... với tổng giá trị hàng hóa hơn 26 tỷ đồng…

Chưa hết phức tạp

Theo báo cáo của Ban 389 các tỉnh thuộc khu vực biên giới Tây Nam, dù "làn sóng" BL-GLTM đã cơ bản được khống chế nhưng nhìn chung, hoạt động BL-GLTM, đặc biệt là BL qua biên giới cho đến nay vẫn còn diễn biến phức tạp. Do bị "truy" ráo riết, hiện nay, bọn BL đang tìm mọi cách, áp dụng mọi phương thức, thủ đoạn nhằm qua mặt cơ quan chức năng. Chúng thường áp dụng "chiêu" xé lẻ, tăng chuyến, giảm số lượng hàng trong mỗi "phi vụ" BL. Sở dĩ chúng phải làm như vậy là do lực lượng chống BL-GLTM liên tục mở các chiến dịch truy quét, nếu chẳng may bị "dính", thay vì bị khởi tố hình sự, đối tượng BL chỉ bị xử phạt hành chính, hơn nữa, lượng hàng bị tịch thu cũng không lớn.

Một "chiêu" khác là rút vào hoạt động bí mật cũng được đối tượng BL ưa dùng. Thủ đoạn chủ yếu của chúng là tập kết hàng với số lượng lớn ở khu vực bên kia biên giới, chờ thời cơ thuận lợi tuồn vào Việt Nam. Ở đó, có đội quân cửu vạn chờ sẵn nhanh chóng tiếp nhận hàng hóa rồi phân tán, cất giấu trong khu dân cư và tiêu thụ dần thông qua các điểm tập kết bí mật tại các xã vùng biên.

Để đối phó với sự kiểm soát gắt gao của lực lượng chống BL-GLTM, một mặt, các đầu nậu tập trung chủ yếu vào các mặt hàng tiêu dùng có thuế suất cao, giá trị lớn, hàng cấm và hạn chế nhập khẩu như thuốc lá, đường cát, phân bón, quần áo, vải may mặc, phụ tùng xe máy, ô tô... mặt khác, chúng thuê cửu vạn xé lẻ hàng hóa, tháo rời linh kiện, phụ tùng máy móc để đai, cõng vượt biên giới từ Cam-pu-chia về Việt Nam…

Một "cửu vạn" vận chuyển hàng thuê từ biên giới An Giang vào nội địa.

Để đảm bảo an toàn cho hàng hóa, bọn chủ hàng thường tổ chức thuê người đi trước trinh sát, khi phát hiện vị trí mật phục của lực lượng chống BL thì sử dụng điện thoại di động để liên lạc, báo động cho nhau. Bên cạnh đó, các chủ hàng còn có những ràng buộc chặt chẽ với đội ngũ cửu vạn bằng cách bắt họ đặt cọc tiền mặt với số lượng lớn hơn giá trị số hàng mà họ đai vác thuê.

Cũng như giai đoạn đai vác hàng lậu qua biên giới, khi thuê phương tiện chuyên chở hàng lậu từ biên giới vào nội địa, các đầu nậu thường gắn trách nhiệm vật chất cho chủ ô tô, xe máy theo một cơ chế kiểu "luật bất thành văn": Nếu lọt, sẵn sàng chi thù lao cao, nhưng nếu để mất hàng thì phải đền. Đây chính là lý do gây nên hiện tượng chống người thi hành công vụ trong lĩnh vực chống BL trên các tuyến biên giới Tây Nam và đang có xu hướng ngày càng gia tăng, mà vụ việc xảy ra tại cửa khẩu Tịnh Biên vào cuối tháng 3-2014 là một điển hình.

Trong vụ này, hơn 80 đối tượng là cửu vạn chuyên làm nghề đai vác hàng lậu thuê đã bị bọn đầu nậu kích động, chỉ đạo cướp lại 3 tấn đường cát là tang vật buôn lậu do cán bộ, chiến sỹ BĐBP phát hiện, bắt giữ.

Có thể nói, bằng các đợt ra quân kiên quyết cùng những biện pháp răn đe, giáo dục, lực lượng chống BL-GLTM các tỉnh biên giới Tây Nam thời gian qua bước đầu đã ngăn chặn được nạn BL-GLTM ở khu vực biên giới. Tuy nhiên, trên thực tế, BL-GLTM vẫn còn hoạt động bí mật, khôn khéo như những đợt “sóng ngầm”, tích tiểu thành đại, thấm tràn dần qua biên giới.

Để chấm dứt hoàn toàn tình trạng cư dân vùng biên tham gia BL-GLTM, Nhà nước cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp kinh tế  - xã hội toàn diện ở khu vực này, nhằm nâng cao đời sống tinh thần, vật chất cho người dân, đồng thời, làm tốt công tác tuyên truyền, vận động bà con không tham gia, tiếp tay cho buôn lậu…