BĐBP tuyên truyền đến các chủ phương tiện về hoạt động tàng trữ, vận chuyển trắc dây trái phép.

Nỗ lực ngăn chặn

Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Hồ Văn Truyền, Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh cho biết: Sau khi có thông tin về tình hình khai thác, vận chuyển, cất giữ cây trắc dây trái phép, chúng tôi đã chỉ đạo các đơn vị chủ động lên kế hoạch, phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ các lực lượng chức năng tại địa phương, tích cực truy quét, ngăn chặn, bắt giữ để xử lý theo quy định của pháp luật. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân không tiếp tay hoặc tham gia phá rừng, hủy hoại môi trường sinh thái rừng phòng hộ ven biển, từng bước ổn định tình hình, trong đó, tập trung ở các địa bàn trọng điểm như thị xã Ninh Hòa, huyện Vạn Ninh...

Điển hình, đêm 19-4, tổ tuần tra Đồn BP Vĩnh Lương trong lúc làm nhiệm vụ tại khu vực Bãi Nhớ (rừng Hòn Hèo) đã phát hiện và bắt giữ Nguyễn Thêm, SN 1985, trú xã Ninh Phước (thị xã Ninh Hòa) điều khiển phương tiện, chở khoảng 300kg gỗ trắc dây trên đường về xã Ninh Vân. Trước đó, ngày 28-3, tại khu vực thôn Ngọc Diêm, xã Ninh Ích (thị xã Ninh Hòa), Lê Trung, SN 1968; Lê Dương Hoài Bảo, SN 1973 (đều trú xã Ninh An); Nguyễn Văn Hiếu, SN 1971, trú xã Ninh Ích và Nguyễn Thế Nhật, SN 1973, trú xã Ninh Đông, dùng xe gắn máy vận chuyển trên 200kg trắc dây đã bị tổ tuần tra của Đồn BP Vĩnh Lương bắt giữ.

Gần đây, lúc 3 giờ 30 phút, ngày 4-5, thực hiện kế hoạch tăng cường bảo vệ địa bàn, tổ tuần tra Đồn BP Ninh Hải đang thực hiện nhiệm vụ ở khu vực tổ dân phố Bá Hà 2, phường Ninh Thủy (khu du lịch Cát Trắng, giáp ranh với phường Ninh Hải, thị xã Ninh Hòa) đã phát hiện và bắt giữ một nhóm người đang bốc, xếp gần 1 tấn cây trắc dây (dạng gỗ tròn) lên xe ô tô tải mang biển kiểm soát (BKS) 61L - 1384, do Nguyễn Quốc Huy, SN 1993, trú xã Ea Pil, M'Đrăk, Đắk Lắk điều khiển. Theo Trung tá Trần Ngọc Hải, Đồn trưởng Đồn BP Vĩnh Lương: Những đợt truy quét ngăn chặn khai thác, mua bán trắc dây là khá phức tạp, bởi khi phát hiện lực lượng tuần tra Biên phòng, các đối tượng đều bỏ của chạy lấy người, nếu bị bắt thì khai báo quanh co, lần đầu vi phạm.

Dọc theo quốc lộ 1A, địa bàn huyện Vạn Ninh cũng là điểm "nóng" liên quan đến thương lái nước ngoài buôn bán trắc dây trái phép. Vào khoảng trung tuần tháng 3-2014, xuất hiện một số người lạ mặt, được xác định là Yan Jian Xin, SN 1982; Lin Hong Bin, SN 1982 và Lin Chao, SN 1987 (đều mang quốc tịch Trung Quốc, làm nghề điêu khắc), nhập cảnh vào Việt Nam qua cửa khẩu Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn để tìm hiểu thị trường, chủ yếu là gỗ trắc dây. Thông qua lời giới thiệu của một người bạn, lúc 18 giờ, ngày 28-3, Yan Jian Xin, Lin Hong Bin và Lin Chao đang giao dịch với Lê Văn Hiền, SN 1964, trú thôn Suối Luồng, xã Vạn Thắng, huyện Vạn Ninh thì bị tổ công tác Đồn BP Vạn Hưng phát hiện. Qua kiểm tra hành chính đã phát hiện hơn  8 tấn gỗ trắc dây, gỗ sơn huyết và gỗ tạp được cất giữ sau nhà. Đồn trưởng Đồn BP Vạn Hưng đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính các đối tượng.

Tiếp đó, trưa 28-4, Đội đặc nhiệm phòng chống tội phạm ma túy và tội phạm BĐBP tỉnh phối hợp với Đồn BP Vạn Hưng đã phát hiện Huỳnh Đăng Khương, SN 1979, trú tại địa phương, cùng một số người dân đang bốc, xếp trắc dây lên ô tô tải mang BKS 64H-6451, do Nguyễn Hoàng Vũ, SN 1974, trú thôn 2, Diên Đồng, Diên Khánh điều khiển. Kiểm tra hành chính nơi ở của Huỳnh Đăng Khương, trú thôn Tân Đức Đông, BĐBP tỉnh còn phát hiện gần 8 tấn cây trắc dây được cất giữ trong khuôn viên nhà ở. Tất cả các vụ việc mà BĐBP bắt giữ, "chủ nhân" đều không xuất trình được giấy tờ hợp pháp chứng minh nguồn gốc.

Thực hư lợi nhuận

Gỗ trắc dây thường dùng làm đồ mỹ nghệ, hàng mộc chạm khảm đồ tâm linh và có giá trị về kinh tế lẫn sinh thái. Theo quy định của pháp luật, người có hành vi vận chuyển lâm sản (bao gồm từ thời điểm tập kết lâm sản để xếp lên phương tiện vận chuyển hoặc đã xếp lên phương tiện vận chuyển) không có hồ sơ hợp pháp đều bị xử phạt. Một người dân ở huyện Vạn Ninh cho biết, thường ngày, có 3 đến 4 người Trung Quốc đến khu vực này để hỏi mua trắc dây, khi thấy lực lượng chức năng thì bỏ trốn, khiến cho người dân có chút nghi ngờ.

Tìm hiểu qua các tài xế, thuyền trưởng được biết, một chuyến chở thuê gỗ trắc dây thu về chỉ 300-500 nghìn đồng, nhưng khi bị bắt thì phải chịu mức phạt rất nặng. Trường hợp Nguyễn Quốc Huy, tài xế xe tải BKS 61L - 1384, bị xử phạt 10 triệu đồng do nhận chở thuê trắc dây từ phường Ninh Thủy (thị xã Ninh Hòa) về xã Vạn Lương (huyện Vạn Ninh). Nguyễn Thêm, người điều khiển tàu cá cho biết: Tôi đang đánh bắt hải sản thì nhận được điện thoại thuê chở trắc dây về xã Ninh Vân với giá 300 nghìn đồng, chỉ gần 2 hải lý mà phải nhận mức phạt 3 triệu đồng, thật sự tôi không dám tái phạm.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, trước đây, cây trắc dây có đường kính dưới 30cm giá từ 10-12 nghìn đồng/kg; trên 30cm có giá từ 15-17 nghìn đồng/kg; nhưng hiện nay giảm xuống 4-7 nghìn đồng/kg. Đáng chú ý, tình trạng khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép (gỗ trắc dây) có sự tham gia thu mua của thương lái người Trung Quốc thông qua một số chủ đầu nậu là người Việt Nam đang là điều đáng báo động. Khó hiểu hơn, kiểu thu mua trắc dây cả thân, gốc và ngọn, tức là phải khai thác từ cây non đến cây già, đã kéo theo người dân vào rừng ồ ạt tận diệt trắc dây. Vì hám lợi, người dân cứ đổ xô đi khai thác. Người chở thuê sử dụng xe máy, ô tô và cả ghe thuyền lén lút mọi lúc, mọi nơi tiếp tay cho đầu nậu, nhưng khi đưa về lại khó bán vì không đúng kích cỡ, chủng loại của các thương lái Trung Quốc. Cho đến thời điểm này, các ngành chức năng vẫn chưa xác định được mục đích thương lái Trung Quốc mua trắc dây. Vì thế, cần có chế tài cụ thể để đề phòng và tránh những thiệt hại do thương lái người Trung Quốc gây ra.