Công viên xanh trong khu doanh trại của Đồn BPCK cảng Vũng Rô là địa điểm sinh hoạt cộng đồng cho các bạn trẻ trong thôn.

Giữa mây ngàn gió núi

Quốc lộ 1A nằm vắt mình qua một nhánh rẽ ở đoạn cuối của dãy Trường Sơn đâm ra biển - nơi đất liền vươn ra biển xa nhất - là đèo Cả. Cung đường có 13km dốc núi quanh co. Giữa đỉnh đèo, lữ khách sẽ nhìn thấy một lá cờ đỏ sao vàng phấp phới tung bay trong gió ngàn, đó là bản doanh của những người lính BP Vũng Rô. Những trận mưa giông cuối đông vừa đi qua, sắc xuân đang trở lại nơi này. Mùi hoa lá, cỏ cây từ khu rừng nguyên sinh trên đèo Cả tỏa ra khiến những ai vừa đặt chân tới đây đều cảm nhận niềm khoan khoái, bởi sự tinh khiết của không gian này.

Thượng tá Nguyễn Thanh Hương, Đồn trưởng Đồn BPCK cảng Vũng Rô là người có mặt từ ngày đầu tiên đơn vị thành lập. Nói về vùng đất này, anh không giấu được niềm tự hào: "Mỗi hừng đông nhìn về phía biển, thấy mặt trời đỏ rực như quả cầu lửa, từ từ nhô lên khỏi mặt nước, lòng dạ không khỏi bồi hồi". Đã hơn 20 năm, với anh, cảm xúc lần đầu vẫn nguyên vẹn và nghĩa tình với mảnh đất, con người nơi này sâu nặng biết bao.

Theo người Đồn trưởng, dù ở giữa đỉnh đèo cheo leo, cách trở, cuộc sống của cán bộ, chiến sỹ nơi này bây giờ vẫn không kém sung túc. Rau củ, các loại thịt là phần thu hoạch từ việc tăng gia của đồn. Cá biển tươi, các loại hải sản, đã có ngư dân đi biển về vẫn thường đem lên làm quà cho bộ đội. Lại thêm, "ở đây trời biển khoáng đãng, khí hậu trong lành nên con người lúc nào cũng khỏe mạnh. Đó là sự "giàu có" giá trị nhất, không dễ tìm được" - Thượng tá Hương lạc quan thổ lộ.

Song, đời sống, sinh hoạt của cán bộ, chiến sỹ được tiện nghi, đầy đủ như bây giờ đã là một chuyển đổi lớn so với một thời "vắt đá núi", chắt từng ca nước để ăn uống. Bên cạnh sự đầu tư của cấp trên nâng cấp khu doanh trại khang trang hơn, đơn vị đã rất nỗ lực trong việc chỉnh trang, cải tạo nhiều điều kiện cơ sở vật chất, đồng thời tổ chức tăng gia để đảm bảo đời sống cán bộ, chiến sỹ.

Thiếu tá Nguyễn Thành Đồng, Đội phó Đội Vận động quần chúng, Đồn BPCK cảng Vũng Rô cũng đã hơn 20 năm bám trụ tại vùng đất này. Anh thấm thía hơn hết giá trị của sự nỗ lực: "Ngày trước, khắp đơn vị chỗ nào cũng chi chít cỏ tranh. Dưới cỏ là đá núi, đất cằn khô". Để triển khai tăng gia, sau giờ huấn luyện, học tập, cán bộ, chiến sỹ đã xắn tay, hì hục đào đất, thu dọn từng hòn đá làm vườn, xây vườn hoa.

Rồi cũng chính anh em đã tổ chức lên núi tìm nguồn nước, đặt đường ống, dẫn nước về hầm chứa của đơn vị. "Những vườn rau tăng gia mướt xanh trên đỉnh đèo bây giờ không chỉ đủ cung cấp làm phong phú bữa ăn trong đơn vị, mà còn là nguồn cung cấp, chia sẻ với bà con nhân dân dưới làng, tháo gỡ những thiếu hụt của một địa bàn khó khăn" - Thiếu tá Đồng bộc bạch niềm vui.

Ông Trần Hiệu, Chi hội trưởng người cao tuổi của thôn Vũng Rô xúc động cho biết, ở nơi xa xôi này, doanh trại Đồn BPCK cảng Vũng Rô đã trở thành điểm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, nơi sẻ chia buồn vui, tháo gỡ vướng mắc, khó khăn của đông đảo người dân trong làng. Công viên xanh, sân bãi bóng chuyền của đồn là nơi lớp trẻ trong làng tập trung vui chơi, sinh hoạt mỗi dịp lễ hội, ngày nghỉ. Góc thư viện, phòng đọc báo luôn mở cửa đón các cụ già, những em học sinh trong làng đến đọc báo, sưu tầm, tra cứu tài liệu.

Những người dân có thắc mắc về chủ trương, chính sách cũng không ngần ngại tìm đến đơn vị nhờ anh em BĐBP giải đáp. Rồi những bà con nghèo cũng yên tâm hơn khi đã có thầy thuốc ở đồn để nhờ cậy lúc trái gió, trở trời... "Nơi đây đã thật sự là ngôi nhà chung ấm áp của cả làng" - Ông Hiệu nói.

Cuộc chinh phục địa bàn

Từng là công an viên của thôn Vũng Rô, ông Phan Quang có khá nhiều kỷ niệm khi sát cánh cùng BĐBP bảo vệ địa bàn. Theo ông Quang, từng đoạn đường dọc Quốc lộ 1A cho đến các ngõ xóm ở dưới chân đèo, không có nơi nào anh em đồn BP chưa đặt chân đến.

Chỉ tay về phía các "chứng tích" lều quán ven đường đã được tháo bỏ, ông Quang chậm rãi nhắc lại chuyện một thời cam go: "Hồi đó, bọn hút chích, gái mại dâm thường dựng lều, ngụy trang như quán nước ven đường để trú ngụ. Đêm xuống, chúng xông ra chặn đường xe qua lại để tống tiền. Có ngày xảy ra hai, ba vụ".

Giờ đây, an ninh trật tự trên đường đèo đã tốt lên nhưng nhắc về cuộc đấu tranh với bọn tội phạm và tệ nạn xã hội để bảo vệ an ninh trật tự trên đường đèo, ông Quang không khỏi rùng mình. "Có hôm đi tuần ven đường, gặp bọn tội phạm đang chặn xe tống tiền, anh em tổ chức truy bắt. Lợi dụng đêm tối và rừng cây, chúng chạy lên núi tẩu thoát. Sau đó, một vài tên liều lĩnh quay lại trả thù. Chúng dùng xe máy chạy tốc độ cao tông vào đội tuần tra, dùng đá ném, gậy đập, kim tiêm ma túy phóng vào người. Nếu anh em không nhanh nhẹn ứng phó thì đã lãnh đủ tai họa rồi" - Ông Quang kể.

Từ trên đỉnh đèo, theo con đường quanh co với nhiều góc cua tay áo, sổ dốc xuống chân đèo, chúng tôi đến làng chài Vũng Rô. Làng nằm giữa, vây quanh ba mặt núi chắn, một mặt còn lại thông ra biển nên sóng nước quanh năm bình lặng. Đang vào vụ, ghe tàu đánh cá sau một đêm ra biển đã trở về đậu ken dày quanh bờ khiến cho Vũng Rô trở nên nhộn nhịp, tấp nập hơn nhiều.

Kiên trì nghe dân nói, nói cho dân hiểu, đồng cảm chia sẻ tâm tư, nguyện vọng của người dân là phương châm mà cán bộ, chiến sỹ Đồn BPCK cảng Vũng Rô thực hiện. Ảnh: Phương Oanh

Làng Vũng Rô có hơn 300 hộ dân, đa số là người đến từ nhiều vùng miền khác nhau trên cả nước. Thế nên, đã có một thời, "chín người, mười ý", cung cách làm ăn, nét sinh hoạt, văn hóa mỗi nhóm gia đình một kiểu. "Do vậy, xóm làng thường xảy ra chuyện đả kích, gây gổ, phân biệt giữa người miền này, miền khác" - Ông Phan Quang nhớ lại.

"Làm sao để tạo mối đoàn kết, kéo bà con xích lại gần nhau, chung sức xây dựng xóm làng, giúp nhau vươn dậy làm ăn?". Đó là nỗi day dứt trong tâm huyết của người lính ngày đêm bám trụ với làng chài này. Một kế hoạch phối hợp để vận động nhân dân đoàn kết, chung tay xây dựng thôn xóm gồm nhiều ban, ngành địa phương mà Đồn BPCK cảng Vũng Rô làm nòng cốt đã được lập ra.

Đội công tác BĐBP xuống thôn, đến từng nhà chuyện trò, thuyết phục. Những mô hình "thôn xóm, dòng họ, gia đình tham gia bảo vệ vùng biển", những tổ tàu thuyền an toàn, những tổ hòa giải, những lớp học tình thương, các chương trình tuyên truyền biển đảo đã đưa người dân đến gần hơn với BĐBP. Hàng loạt chương trình đã ra đời và phát huy hiệu quả, như chiến dịch chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em, xây mái ấm cho người nghèo, những ngày thứ bảy tình nguyện để đoàn viên, thanh niên BĐBP đến với các hộ nghèo, giúp người cô đơn, khó khăn.

Rồi chuyện giúp chính quyền giải thích cho người dân hiểu, đồng thuận ủng hộ, nhường đất cho việc triển khai các dự án phát triển kinh tế lớn của tỉnh nhà... Tất cả không chỉ góp phần thay đổi bộ mặt thôn xóm, mà còn thắp sáng nghĩa tình quân dân cá nước. "Bây giờ, thôn xóm không còn ồn ào, mọi người sống với nhau chan hòa, đầm ấm, nghĩa tình gắn kết bền chặt rất nhiều" - Ông Quang thổ lộ niềm hãnh diện.

Chiều, chúng tôi dừng chân ngay ngọn đồi có Trạm hải đăng, trong man mác gió từ biển thổi vào, Thượng tá Ngô Ngọc Quý, Chính trị viên Đồn BPCK cảng Vũng Rô phấn khởi giới thiệu về những công trình, dự án lớn có mức đầu tư hàng tỷ đô-la đang được triển khai ngay bên bến cảng lịch sử Vũng Rô. Dự án Nhà máy lọc dầu Vũng Rô sẽ là bệ phóng để thu hút đầu tư về hóa, lọc dầu, góp phần giải quyết công ăn việc làm cho người dân, tăng nguồn thu ngân sách.

Cùng với nhà máy lọc dầu, nơi này sẽ hình thành một khu du lịch cao cấp. Rồi dự án hầm đường bộ đi qua đèo Cả đưa vào sử dụng trong nay mai sẽ tháo gỡ nút thắt giao thông lớn trên Quốc lộ 1A, nối liền TP Tuy Hòa, khu kinh tế Nam Phú Yên với Bắc Khánh Hòa, vịnh Vân Phong. "Tất cả sẽ tạo ra một cuộc bứt phá về kinh tế cho cả tỉnh Phú Yên, chắc chắn bộ mặt làng xóm nơi này sẽ rạng rỡ hơn nhiều. Vũng Rô sẽ tự hào khi xứng đáng với quá khứ, với những chiến tích như huyền thoại của tàu không số trong những năm đánh Mỹ" - Thượng tá Ngô Ngọc Quý tự hào chia sẻ.