Qua việc tham quan Đài tưởng niệm liệt sĩ của Đồn BPCKQT Lệ Thanh, các em được giáo dục truyền thống đấu tranh bảo vệ biên giới của cha anh đi trước. Ảnh: Quốc Dinh

Nơi gặp gỡ tình người

Để có được cái "Bếp ăn tình thương" như thế này quả thực là điều không dễ dàng. Theo lời kể của Thượng tá Phan Đình Thành, Đồn trưởng Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh, cách đây gần 4 năm, anh được tận mắt chứng kiến nhiều cháu nhỏ người dân tộc thiểu số (DTTS), vì hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn nên các em phải bỏ học sớm, lên rừng, lên rẫy phụ giúp bố mẹ để kiếm cái ăn. Điều đó đồng nghĩa với việc nhiều cháu phải đối mặt với nguy cơ thất học, khiến cho người Đồn trưởng BP trăn trở, suy nghĩ rất nhiều.

Việc đến trường với các cháu là điều gì đấy tuy gần gũi nhưng cũng thật mờ mịt xa xăm. Thực tế đã chứng minh rằng, hầu hết các em trên địa bàn đều chỉ "cố hết sức" học đến lớp 7, lớp 8 là phải nghỉ học để đi làm. Nhìn các em gầy gò, nheo nhóc, đôi mắt vô tư thẳm sâu niềm khát vọng, những người lính BP rất muốn làm một điều gì đấy giúp các em.

Bởi, nếu chúng không tiếp tục học, thì bao nhiêu hệ lụy sẽ nảy sinh. Các em gái bỏ học ở nhà vài năm là "bắt chồng", làm mẹ khi mới 15, 16 tuổi, những đứa con sinh ra nheo nhóc, nhỏ thó. Bố mẹ chúng suốt ngày lao động quần quật kiếm kế sinh nhai, những đứa con như cây dại trên rừng, lay lắt trong "lời ru buồn trên nương", còn tương lai phía trước thì mịt mờ.

Trước thực trạng nêu trên, Đảng ủy, chỉ huy Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh đã bàn bạc thống nhất đưa ra Nghị quyết lãnh đạo về công tác trợ giúp học đường bằng mô hình "Bếp ăn tình thương" và triển khai ngay tại Đội công tác địa bàn. Để có được bữa cơm cho các cháu, bên cạnh công tác đẩy mạnh tăng gia sản xuất tăng nguồn thu, cán bộ, chiến sĩ đơn vị tự nguyện đóng góp xây dựng "Hũ gạo tình thương".

Tiếp đó, chỉ huy đơn vị chỉ đạo Đội công tác địa bàn tiến hành rà soát hoàn cảnh của các em học sinh nghèo trên địa bàn xã Ia Dom (Đức Cơ) để tiếp nhận giúp đỡ. Sau khi ổn định quy mô bếp ăn từ 12-15 học sinh, chỉ huy đơn vị lựa chọn những đồng chí có khả năng sư phạm để trực tiếp hướng dẫn bổ sung thêm kiến thức cho các em ngoài những giờ học trên lớp.

Đồn trưởng Phan Đình Thành tâm sự: "Người được chọn phải là những người tận tụy, có tấm lòng yêu trẻ. Bởi việc dạy học cho con em đồng bào DTTS từ trước đến nay chưa bao giờ là chuyện đơn giản. Thậm chí, có phụ huynh còn tỏ ra hoài nghi, trực tiếp đến mâm cơm để kiểm tra xem điều kiện ăn nghỉ, học hành của con em mình ra làm sao mới yên tâm...".

Chỉ sau một thời gian ngắn, "Bếp ăn tình thương" của Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh đã ngập tràn trong tiếng cười. Các cháu không chỉ được chăm lo chu đáo từng bữa cơm, giấc ngủ, mà còn có những bước tiến bộ rõ rệt trong việc học tập cũng như rèn luyện đạo đức, lối sống. Bếp ăn của người lính BP thực sự là nơi gặp gỡ của tình người.

Ươm mầm sống

Từ ngày tổ chức "Bếp ăn tình thương" đến nay, ngoài công việc chuyên môn, bám sát các thôn làng được giao phụ trách, Đội công tác địa bàn, Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh có thêm một nhiệm vụ mới đó là chăm sóc, dạy bảo các cháu học sinh người đồng bào DTTS. Tình cảm của người lính mộc mạc, chân tình như những người cha, người mẹ thực sự đã xóa tan những mặc cảm tự ti thường thấy ở những trẻ em đồng bào DTTS.

Thiếu tá Vũ Văn Hoằng, cán bộ tăng cường - người trực tiếp chăm lo bữa ăn cho các cháu cho chúng tôi biết, mặc dù mới về nhận công tác tại địa bàn được một năm, nhưng các cháu luôn xem anh như người cha, người chú ruột thịt của mình.

Anh chia sẻ với chúng tôi bằng niềm tự hào: "Ở đây, các cháu không chỉ được ăn uống đầy đủ, mà còn được học rất nhiều điều từ nếp ăn, nếp ở, đến việc học hành để hoàn thiện nhân cách sống. Các cháu được chúng tôi đưa đi tham quan đồn BP, đến các trạm, chốt để hiểu rõ hơn về nhiệm vụ của người lính quân hàm xanh trong công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Thông qua các hoạt đồng này, để các cháu cảm nhận được khó khăn, gian khổ, hy sinh, mất mát của thế hệ đi trước...".

Buổi trưa, trong khi chúng tôi đang trò chuyện với anh Hoằng, thì học sinh đã đến giờ tan học, các cháu lần lượt trở về "ngôi nhà chung" của mình bằng nụ cười nở rộ trên môi. Mâm cơm của người lính BP dành cho các cháu trở thành nơi để chia sẻ những suy nghĩ, những câu chuyện rất vô tư, kể cả thành tích học tập trên lớp. Em Rơ Mah Khánh, học sinh (HS) lớp 8, trường Trung học cơ sở (THCS) Nguyễn Trãi cho biết, em là con đầu trong gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

"Ở nhà cơm không đủ ăn, thức ăn chỉ là lá sắn chấm muối, hoặc nấu trộn cùng với cơm để ăn. Thịt thì lâu lâu mẹ có tiền mới mua" - giọng Khánh vô tư. Giờ đây, Rơ Mah Khánh được các  chú BĐBP dạy bảo từng ly, từng tý, từ chuyện học hành, chăm sóc bản thân, đến cả việc nhỏ nhặt nhất là ăn cơm bằng... đũa. Bởi, theo thói quen, ở nhà, các cháu thường chỉ ăn bốc bằng tay, khá hơn chút thì dùng thìa.

Sau một thời gian đến với "Bếp ăn tình thương", giờ đây, Khánh đã biết dọn dẹp vệ sinh nhà cửa, nấu cơm, chăm em phụ giúp bố mẹ. Cũng như Khánh, cô học trò Rơ Châm H'Nhân, HS lớp 8, Trường THCS Nguyễn Trãi cũng thuộc diện gia đình nghèo, khó khăn. Ban đầu, H'Nhân cũng rất ngại tiếp xúc với người lạ, nhưng thấy các chú BP luôn gần gũi, quan tâm, giúp đỡ nên dần tự tin hơn. "Giờ thì cháu làm được bài tập rồi, chỉ những bài khó mới đi hỏi thầy cô, hoặc là nhờ các chú BP bày thêm thôi" - H'Nhân khoe với chúng tôi.

Cảm thương nhất là trường hợp của Rơ Mah H'Nứ, HS lớp 9, Trường THCS Nguyễn Trãi. H'Nứ mồ côi mẹ từ nhỏ, bố đi lấy vợ khác nên cháu ở cùng với bác ruột. Nhiều lúc, H'Nứ tưởng mình phải bỏ học giữa chừng, nhưng được sự động viên của các chú BĐBP đã tiếp thêm sức mạnh cho em tiếp tục con đường đến trường. Ước mơ của H'Nứ là lớn lên sẽ như các chú ở Đội công tác địa bàn để giúp được nhiều người. Một điều ước thật bình dị, nhưng lớn lao, bởi hơn ai hết, H'Nứ và các bạn cảm nhận được tấm lòng của những người lính Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh dành cho buôn làng mình.

Chúng tôi đã tìm gặp cô giáo Bùi Thị Huệ, Phó Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Trãi, xã Ia Dom để tìm hiểu về sự tiến bộ của các cháu học sinh tham gia "Bếp ăn tình thương". Cô Huệ cho biết: "Ở đây các anh trong Đội công tác địa bàn đồn BP phải gánh vác rất nhiều công việc. Các anh giúp chúng tôi nhiều lắm, có em nào vắng học thường xuyên, ý định bỏ học là nhờ các anh cùng thầy cô giáo phụ trách tới tận từng gia đình tuyên truyền, vận động để các em được đến lớp. Các anh nói dân nghe, vì ai cũng biết tiếng đồng bào, rất thuận lợi trong công tác dân vận. Riêng các em học sinh tham gia "Bếp ăn tình thương", qua các bài kiểm tra gần đây cho thấy sự tiến bộ rất rõ rệt. Các em tự tin, ngoan, hiền, lễ phép, tích cực tham gia nhiều hoạt động của trường, của lớp...".

Thông tin mới nhất mà chúng tôi có được, đó là Tỉnh đoàn Gia Lai và Ban Thanh niên, Cục Chính trị BĐBP đã có ý định xây dựng "Bếp ăn tình thương" trở thành mô hình điểm, nhân rộng ra các địa bàn biên giới. Đây rõ ràng là cách làm phù hợp với điều kiện của một đồn BP và là sự ghi nhận những đóng góp của cán bộ, chiến sĩ Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh trong công tác vận động quần chúng xây dựng địa bàn. Những cống hiến lặng thầm ấy đã làm ấm thêm tình người nơi miền biên viễn.

Mô hình cần nhân rộng

Đã 4 "mùa rẫy" đi qua, giờ đây các cháu học sinh ngày nào đã lên lớp 8, lớp 9, có cháu đã theo học Trung học phổ thông. Hiện nay, số thành viên của "Bếp ăn tình thương" đã được nâng lên con số 14 và hầu hết là con em đồng bào DTTS  tại địa bàn.

Có chuyện lạ, là khi thấy những cháu học sinh được đồn BP đỡ đầu, học hành tiến bộ, nhiều phụ huynh trên địa bàn xin được góp tiền để được các chú BP nuôi dạy. Tuy nhiên, điều này là không thể, bởi đây là địa chỉ dành cho các cháu thuộc gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, quy mô thực hiện trong một phạm vi nhỏ.

Cũng đã có nhiều cá nhân, tổ chức hảo tâm muốn ủng hộ, tài trợ để phát triển "Bếp ăn tình thương" lớn hơn, chăm sóc được nhiều cháu hơn. Đồn trưởng Phan Đình Thành chia sẻ với chúng tôi: "Mô hình tuy nhỏ nhưng có sức lan tỏa lớn, bởi đấy là tình cảm xuất phát tự đáy lòng của cán bộ, chiến sĩ BĐBP. Mong ước của chúng tôi là được góp chút công sức cùng với các cấp, các ngành chăm lo ngày càng tốt hơn để tất cả các cháu ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới có hoàn cảnh khó khăn này mỗi ngày được cắp sách đến trường".

Quốc Dinh