Một lượng lớn rượu ngoại được ngụy trang dưới các mặt hàng nông sản chở trên ô tô bị lực lượng Cảnh sát giao thông Hà Nội bắt giữ.

Trăm ngả đường qua biên giới

Thời gian cận Tết Nguyên đán được giới buôn lậu coi là thời điểm bắt đầu một vụ làm ăn lớn nhất trong năm. Cũng như các địa phương khác, tại Quảng Trị, sau nhiều đợt ra quân truy quét của các cơ quan chức năng, các đối tượng sản xuất, buôn bán rượu lậu, rượu giả tuy không còn rầm rộ như những năm trước, song vẫn âm thầm sản xuất, tập kết và ém hàng chờ Tết. Theo báo cáo của các cơ quan chống buôn lậu tỉnh Quảng Trị, thời gian gần đây, tình hình buôn lậu rượu ngoại trên địa bàn tỉnh diễn ra phức tạp. Bằng nhiều cách khác nhau, rượu ngoại với nhiều nhãn hiệu như Chivas, Macalan, Ballantine, Whisky… được vận chuyển từ bên kia biên giới đến các điểm chứa hàng, cửa hàng, nhưng phổ biến nhất vẫn là vận chuyển thủ công bằng xe máy ngụy trang các mặt hàng khác lên trên để cất giấu rượu ngoại. Một cán bộ thuộc Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Quảng Trị cho biết, mới đây, đơn vị đã phát hiện một vụ buôn lậu rượu ngoại, trong đó, một lượng lớn rượu lậu được ngụy trang dưới mặt hàng cá đông lạnh, nhưng không vận chuyển ngay qua biên giới mà đưa vào các điểm cất giấu nhằm đánh lạc hướng theo dõi của cơ quan chức năng. Chỉ khi thực sự có cơ hội thuận tiện, số rượu lậu này mới được lén lút đưa qua biên giới Việt Nam, lại tiếp tục núp dưới lớp vỏ ngụy trang thành dạng hàng hóa khác. "Đây là chiêu thức mới rất xảo quyệt khiến các cơ quan chức năng gặp khó khăn trong công tác kiểm tra phát hiện…" - Vị cán bộ này cho biết.

Không chỉ "nóng" tại Quảng Trị, tình hình buôn lậu rượu ở khắp các địa bàn trong cả nước cũng có diễn biến rất phức tạp. Nếu như từ đầu năm 2013 đến nay, chỉ riêng Chi cục Hải quan tỉnh Quảng Trị  đã "hốt" gần 2.000 chai rượu lậu các loại thì trên phạm vi toàn quốc, theo báo cáo của Ban Chỉ đạo 127 Trung ương, cũng trong khoảng thời gian này, lực lượng Quản lý thị trường đã tịch thu, tạm giữ và tiêu hủy 60.550 chai rượu nhập lậu các loại. Điều đáng chú ý là phần lớn các trường hợp rượu ngoại nhập lậu được lực lượng chức năng phát hiện trong quá trình vận chuyển. Hiện, các đối tượng có xu hướng vận chuyển rượu lậu bằng xe máy, với số lượng nhỏ lẻ, từ 5 đến 10 chai hoặc cao lắm là vài chục chai rượu ngoại/lượt. Đặc biệt, theo phản ánh của các cơ quan chống buôn lậu, tại các khu vực cửa khẩu đang nổi lên hiện tượng các đối tượng buôn lậu lợi dụng chính sách giao thương đối với cư dân biên giới (mỗi ngày mỗi người được mua số hàng hóa có giá trị khoảng 2 triệu đồng), thuê họ vận chuyển rượu từ các khu kinh tế mở ra ngoài tập kết, rồi dùng xe khách chuyển vào nội địa. Khi những chai rượu được đưa ra ngoài khu vực mậu biên, các đối tượng buôn lậu đã "phù phép" cho số hàng lậu này bằng cách "quay đầu" hóa đơn. Khi đã về đến các cửa hàng kinh doanh, rượu lậu bỗng nhiên trở thành rượu "có nguồn gốc". Hiện tượng này đang diễn ra phổ biến ở khu kinh tế cửa khẩu Cầu Treo (Hà Tĩnh), Lao Bảo (Quảng Trị), Mộc Bài (Tây Ninh)…

Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Ninh Thuận kiểm đếm tang vật là rượu ngoại nhập lậu.

Sẽ tăng cường công tác phòng chống

Mặc dù các cơ quan chức năng đã kiểm tra, kiểm soát rất quyết liệt để phát hiện, ngăn chặn các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, nhất là rượu ngoại nhập lậu, nhưng những vụ bắt được chỉ là "phần nổi của tảng băng"… Trên thực tế, hoạt động buôn bán, vận chuyển rượu lậu trái phép vẫn đang diễn ra rất ngang nhiên và vô cùng phức tạp, cả về quy mô lẫn thủ đoạn, cách thức tổ chức tiêu thụ mà cơ quan chức năng chưa kiểm soát được. Rất nhiều rượu giả, rượu lậu được các đầu nậu "phù phép" trà trộn cùng các loại hàng hóa khác để qua mắt cơ quan chức năng và người tiêu dùng. Phương thức điển hình của thủ đoạn gian lận này là khai báo hải quan tạm nhập tái xuất vào các cửa hàng miễn thuế trong khu vực kinh tế cửa khẩu hoặc tái xuất sang nước thứ ba, nhưng phần lớn lại tuồn vào thị trường nội địa. Tuy nhiên, theo các cơ quan chức năng, phức tạp nhất hiện nay là tem rượu giả được sản xuất tinh vi có nguồn gốc xuất xứ từ nước ngoài nhập vào Việt Nam qua con đường tiểu ngạch. Với loại tem rượu giả này, rượu lậu được tung ra thị trường càng khó phát hiện hơn khiến cơ quan chức năng không thể kiểm soát nổi.

Tang vật trong một vụ buôn lậu rượu ngoại bị phát hiện ở Long An.

Trước tình trạng hàng giả, hàng nhập lậu, trong đó có rượu lậu tăng mạnh vào dịp giáp Tết, Ban Chỉ đạo 127 Trung ương đã có văn bản chỉ đạo các lực lượng tăng cường kiểm tra, kiểm soát chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại, trong đó tập trung vào các điểm nóng như các cửa khẩu, hai bên cánh gà cửa khẩu, đường mòn, lối mở tại các tỉnh Lạng Sơn, Quảng Ninh, Lào Cai, Cao Bằng, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, An Giang, Tây Ninh, Long An, Kiên Giang, các chợ cửa khẩu, chợ biên giới, chợ trong khu kinh tế cửa khẩu, vùng biển Đông Bắc, miền Trung. Đối với thị trường nội địa, tập trung kiểm tra tại các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, TP Hồ Chí Minh,  các thị xã, các trung tâm thương mại, siêu thị, nơi phát luồng hàng hóa, các cơ sở sản xuất, chế biến… Để thực hiện nghiêm túc sự chỉ đạo của Trung ương, các địa phương, đặc biệt là các tỉnh, thành có đường biên giới quốc gia đã yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường công tác phối hợp và thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó, tập trung "đánh" mạnh vào những ổ nhóm, đường dây buôn bán, nhập lậu rượu. Hy vọng, với sự kiểm soát chặt chẽ của các cơ quan chức năng, tình trạng buôn bán, kinh doanh rượu ngoại nhập lậu, rượu kém chất lượng  được kiểm soát và quyền lợi của người tiêu dùng được bảo đảm.