Nữ Tổng thống xinh đẹp của Crô-a-ti-a Cô-lin-đa Gra-ba Ki-ta-rô-vích.  Ảnh: Novilist.hr

Đỉnh cao quyền lực

Cô-lin-đa Gra-ba Ki-ta-rô-vích sinh ngày 29-4-1968, tại Ri-giê-ca (Crô-a-ti-a). Năm học lớp 12, Ki-ta-rô-vích được gia đình cho sang Mỹ du học, sau đó tốt nghiệp trường Phổ thông trung học Lốt A-la-mốt thuộc bang Niu Mê-hi-cô. Trở về nước, bà theo học tại khoa Nhân văn và khoa Khoa học-xã hội, trường Đại học Da-grép (Crô-a-ti-a).

Năm 1992, bà tốt nghiệp Cử nhân chuyên ngành nghệ thuật và văn học bằng tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha. Năm 2000, bà lấy bằng thạc sĩ về quan hệ quốc tế của khoa Khoa học chính trị tại Đại học Da-grép. Bà Ki-ta-rô-vích đã tham gia giảng dạy và làm việc tại nhiều trường đại học, viện nghiên cứu quốc tế như tại Đại học Giôn Hốp-xkin, Đại học Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn (Mỹ).

Từ năm 2003 đến 2008, bà Cô-lin-đa Gra-ba Ki-ta-rô-vích giữ chức vụ Bộ trưởng phụ trách hội nhập châu Âu, sau đó là Ngoại trưởng Crô-a-ti-a. Trên cương vị này, bà đã ủng hộ nhiệt thành đường lối gia nhập Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO). Bà cũng từng là Đại sứ Crô-a-ti-a tại Mỹ cho đến năm 2011. Tiếp đó, bà đảm nhiệm chức vụ Phó Tổng Thư ký NATO, phụ trách vấn đề thông tin báo chí.

Trong chiến dịch tranh cử Tổng thống vừa qua, với khẩu hiệu "Vì một nước Crô-a-ti-a tươi đẹp hơn" và một chương trình đầy tham vọng nhằm vực dậy nền kinh tế đang lao đao vì suy thoái triền miên suốt 6 năm qua, bà Ki-ta-rô-vích được đánh giá là một nhà chính trị năng động, nhiều tiềm năng.

Sau hai vòng bỏ phiếu đầy cam go, bà Ki-ta-rô-vích đã vượt qua Tổng thống sắp mãn nhiệm I-vô Y-ô-xi-pô-vích để trở thành nữ Tổng thống đầu tiên của đất nước vùng Ban-căng này và đánh dấu sự trở lại đỉnh cao quyền lực của HDZ kể từ năm 1999.  Bà sẽ lãnh đạo đất nước vùng Ban-căng này trong 5 năm tới.

Chiến thắng của nữ chính trị gia 46 tuổi được kỳ vọng sẽ giúp Crô-a-ti-a hồi sinh nền kinh tế đang ở trong tình trạng tồi tệ nhất, kể từ sau khi quốc gia này giành được độc lập vào năm 1990. Phát biểu tại buổi lễ nhậm chức, nhà lãnh đạo mới của Crô-a-ti-a nói: "Tôi sẽ không để ai có thể nói rằng, Crô-a-ti-a không thể trở nên thịnh vượng được".

Qua đó, bà Ki-ta-rô-vích kêu gọi người dân đoàn kết để vượt qua cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay. Bởi, chỉ có đoàn kết mới có thể  đem lại một cuộc sống tốt đẹp hơn, đất nước sẽ phồn thịnh, dù hiện tại đây là một công việc hết sức nặng nề và khó khăn.

Thách thức đe dọa sự ổn định của Crô-a-ti-a

Tuy nhiên, cũng đã xuất hiện những dấu hiệu quan ngại bà Ki-ta-rô-vích sẽ gặp nhiều khó khăn để giải quyết được những thách thức đang đe dọa sự ổn định chính trị và kinh tế của Crô-a-ti-a. Được tách ra khỏi Liên bang Nam Tư và trở thành độc lập năm 1991, Crô-a-ti-a nộp đơn xin gia nhập EU từ năm 2003 và kết thúc tiến trình đàm phán hồi tháng 6-2011.

Theo kế hoạch, Crô-a-ti-a sẽ là thành viên chính thức của ngôi nhà chung EU từ ngày 1-7 tới và là quốc gia thứ hai thuộc Liên bang Nam Tư trước đây gia nhập EU, sau lần gia nhập của Xlô-vê-ni-a năm 2004.

Tuy nhiên, Crô-a-ti-a đã nhanh chóng trở thành mắt xích yếu nhất của khu vực. Đất nước nhỏ bé với 4,2 triệu dân chứng kiến nền kinh tế đã lâm vào cuộc khủng hoảng trầm trọng trong suốt 6 năm qua, với tỷ lệ thất nghiệp lên đến 20% và một nửa trong số đó là giới trẻ dưới 25 tuổi. Tỷ lệ này có nguy cơ tiếp tục tăng trong năm 2015.

Trên thực tế, Crô-a-ti-a đã không may mắn khi gia nhập EU vào đúng thời kỳ cao điểm của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và các ngân hàng đã không còn nỗ lực tìm kiếm nguồn vốn cứu trợ, tác động rất lớn đến nền kinh tế non trẻ của Crô-a-ti-a. Du lịch vốn là ngành "con gà đẻ trứng vàng" của Crô-a-ti-a, đóng góp 15% tổng sản phẩm quốc nội, cũng không hề khởi sắc, kể từ khi đất nước vùng Ban-căng này gia nhập EU.

Nhiều người cho rằng, sau 6 năm Crô-a-ti-a rơi vào suy thoái, bà Ki-ta-rô-vích khó có thể tạo ra sự thay đổi nào đáng kể, nhất là khi bà từng đảm nhiệm vị trí quan trọng trong Chính phủ của cựu Thủ tướng I-vô Xa-na-đơ, người đang phải ngồi tù vì tham nhũng. Thêm vào đó, chức vụ Tổng thống của Crô-a-ti-a chủ yếu có tính chất nghi lễ, dù Tổng thống có quyền ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại và quốc phòng.

Nhận thức được những khó khăn mà mình phải đối mặt, bà Ki-ta-rô-vích cam kết sẽ xây dựng Crô-a-ti-a thành một trong những nước phồn vinh nhất EU, đấu tranh vì quyền lợi quốc gia của Crô-a-ti-a, củng cố quốc phòng và đấu tranh "không khoan nhượng" với tham nhũng.

Về đối ngoại, bà tuyên bố sẽ khôi phục lại quan hệ với Đức, ủng hộ tất cả mọi người Crô-a-ti-a  sinh sống tại Bô-xni-a và Héc-xê-gô-vi-na, cũng như tại các vùng khác trên thế giới. Để biến tham vọng này thành hiện thực, nữ Tổng thống Ki-ta-rô-vích cần nhận được sự ủng hộ của các đảng phải khác nhau, điều mà các nhà quan sát cho rằng, rất khó để đạt được tại một quốc gia vốn đã có quá nhiều mâu thuẫn và mất đoàn kết.

Tuy nhiên, với kinh nghiệm và bản lĩnh của một cựu Ngoại trưởng, bà Ki-ta-rô-vích hoàn toàn có thể dựa vào các mối quan hệ thân tình đã có với các chính trị gia nước ngoài để hỗ trợ cho các chương trình cải cách của mình.