Ông B.Nem-xốp khi còn sống. Ảnh: mirror.co.uk

Nguồn tin của cảnh sát Nga cho biết, ông Bô-rít Nem-xốp bị sát hại ngay trên cầu Bôn-sôi Mô-xcơ-vơ-rét-xki ở Mát-xcơ-va khi vừa ăn tối xong và đang trên đường trở về nhà cùng với bạn gái An-na Đu-rít-xcay-a, một người mẫu ảnh quốc tịch U-crai-na. Khi hai người vừa đến chân cầu thì một chiếc xe ô tô chạy tới gần họ và kẻ lạ từ trong xe đã bắn 6 phát súng về phía ông Nem-xốp. Ông Nem-xốp qua đời vì bốn viên đạn trúng lưng. Những kẻ giết người đã nhanh chóng bỏ chạy khỏi hiện trường.

Khám nghiệm tại hiện trường, các nhà điều tra xác định ông Nem-xốp bị bắn bằng súng lục Ma-ka-rốp, còn chiếc xe chở kẻ giết người được lắp biển số giả Bắc Ô-xê-ti-a và trên thực tế nó đã không được phép lưu thông từ năm 2011. 

Từ Thống đốc đến thủ lĩnh đảng đối lập

Ông Bô-rít Nem-xốp sinh ngày 9-10-1959 trong một gia đình làm nghề xây dựng ở thành phố Xô-tri, miền Nam nước Nga. Nổi lên từ thời kỳ hậu Xô Viết, ông Nem-xốp bắt đầu sự nghiệp chính trị với vai trò Thống đốc của vùng Ni-dơ-ni Nô-vrô-gốt.

Là thống đốc trẻ, năng động, thạo tiếng Anh, hiểu biết công nghệ mới, ông Nem-xốp đã đưa các doanh nghiệp của tỉnh này (rất nhiều trong số đó liên quan tới công nghiệp quốc phòng) trở thành điển hình cho các tỉnh khác của Nga cũng như hấp dẫn giới đầu tư nước ngoài. Ông Nem-xốp nhanh chóng trở thành một trong những nhà cải cách và chính trị gia nổi tiếng nhất của Nga thời đó, thậm chí ông còn được xem là người kế nhiệm Tổng thống En-xin.

Năm 1997, sự nghiệp chính trị của ông Nem-xốp bắt đầu phất lên sau khi Tổng thống En-xin bổ nhiệm ông là Phó thủ tướng thứ nhất chịu trách nhiệm tiến hành cải cách kinh tế. Song đây cũng là sự khởi đầu và kết thúc sự nghiệp chính trị đỉnh cao của ông. Tháng 8-1998, Phó thủ tướng Nem-xốp bị cách chức sau khi để nền kinh tế Nga rơi vào khủng hoảng trầm trọng.

Sau khi rời khỏi quốc hội vào năm 2003, Nem-xốp bắt đầu dẫn dắt một số đảng và phong trào đối lập. Tuy vai trò bị lu mờ trong những năm gần đây, nhưng Nem-xốp vẫn còn hoạt động và là một trong những người đứng đầu cho kế hoạch biểu tình vào ngày 1-3 vừa qua. Đặc biệt theo Reuters, ông Nem-xốp được nhìn nhận là nhà phê bình có quan điểm thẳng thắn về sự tham gia của Nga đối với cuộc chiến tại U-crai-na. Theo đó, Nem-xốp từng lên tiếng chỉ trích Tổng thống V.Pu-tin là nguyên nhân dẫn tới cuộc khủng hoảng ở quốc gia Đông Âu, tình hình kinh tế trong nước khó khăn cùng những cáo buộc tham nhũng liên quan tới quá trình chuẩn bị cho Thế vận hội mùa đông Xô-tri 2014. Quan điểm của ông Nem-xốp đã giành được sự ủng hộ của giới trí thức và tầng lớp trung lưu mới nổi ở thủ đô Mát-xcơ-va.

Người dân Nga đặt hoa và ảnh của ông B.Nem-xốp gần nơi ông bị sát hại. Ảnh: mirror.co.uk

Có thể nói, ông Nem-xốp là một trong số ít nhân vật chính trị ở Nga đứng về phía U-crai-na trong cuộc khủng hoảng hiện nay ở quốc gia Đông Âu này. Vì thế, không quá ngạc nhiên khi cái chết của ông B.Nem-xốp lại thu hút sự "quan tâm" của chính quyền Ki-ép và hàng loạt nhà lãnh đạo các nước phương Tây đến như vậy. Trong khi đó, cơ quan điều tra Nga đã quyết định khởi tố vụ án theo điều khoản "giết người" và "sử dụng vũ khí bất hợp pháp" trong bộ luật hình sự. Tổng thống Nga V.Pu-tin cũng lên án vụ sát hại này và cam kết sẽ thực hiện mọi nỗ lực để đưa các thủ phạm ra trước công lý.   

Truy tìm thủ phạm

Theo kết quả điều tra sơ bộ của Ủy ban Điều tra Nga (RIC), những kẻ sát hại ông Bô-rít Nem-xốp được cho là xuất thân từ khu vực Cáp-ca-dơ. “Cảnh sát đang truy tìm một người đàn ông cao khoảng 1,7 - 1,75 m, vóc dáng trung bình, tóc màu đen cắt ngắn. Người này mặc một chiếc quần jean màu xanh và một chiếc áo len màu nâu”, tờ Life News dẫn nguồn tin cảnh sát cho hay. Chính quyền Nga cũng treo thưởng 3 triệu rúp (48.000 USD) cho người nào cung cấp thông tin giá trị liên quan đến vụ sát hại ông Nem-xốp.

Nhân chứng quan trọng của vụ án là bạn gái của ông Nem-xốp, cô An-na Đu-rít-xcay-a. Theo lời khai của người mẫu ảnh này, cô không nhìn thấy kẻ sát nhân mà chỉ kịp nhìn thấy chiếc ô tô chở hắn tẩu thoát khỏi hiện trường.

Cho đến thời điểm này, RIC đang truy tìm ráo riết thủ phạm gây ra cái chết của ông Nem-xốp. RIC cho biết, cơ quan này đang xem xét một số động cơ phạm tội trên nhiều hướng khác nhau, trong đó tập trung vào hai giả thiết chính. Khả năng đầu tiên, theo RIC, là mục đích làm bất ổn tình hình chính trị tại xứ Bạch Dương và ông Nem-xốp “là nạn nhân hiến tế” của những người không từ bất cứ thủ đoạn nào nhằm đạt được các mục tiêu chính trị của họ.

Khả năng thứ hai là vụ ám sát ông Nem-xốp được thực hiện bởi các phần tử Hồi giáo cực đoan. Các điều tra viên của RIC hiện đang có trong tay bằng chứng cho thấy ông Nem-xốp đã nhận được những lời đe dọa liên quan đến lập trường của ông trong vụ xả súng vào tòa soạn tạp chí Tuần báo Sác-li ở Pháp ngày 7-1 vừa qua.

Trong khi các nhà điều tra Nga đang nỗ lực tìm kiếm thủ phạm thì những người ủng hộ phe đối lập lại cáo buộc chính quyền Tổng thống Nga Vla-đi-mia Pu-tin mới là thế lực đứng đằng sau cái chết của ông Nem-xốp. Viễn dẫn lý do cựu Phó thủ tướng là người công khai chỉ trích gay gắt và buộc tội ông Pu-tin về vai trò của Nga trong cuộc chiến ở U-crai-na, cựu Thủ tướng Nga Mi-khai-in Ca-xi-a-nốp cho rằng, vụ sát hại sẽ tạo nên "một bước ngoặt trong xã hội Nga" và "thay đổi tình hình trong vòng vài tháng tới bởi đây là điều không thể tránh khỏi".

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, không nên vội vàng kết luận như vậy. “Tất cả cần phải chờ đợi kết quả cuối cùng của cơ quan điều tra chứ không thể lấy vụ việc này để đổ lỗi lên nước Nga và Tổng thống Pu-tin”, nhà bình luận quốc tế A. Nê-rô-di-na nói. Cũng theo các nhà phân tích, vụ ám sát ông Nem-xốp ít có khả năng làm thay đổi tình hình chính trị ở Nga. “Hơn nữa đường lối hoạt động của ông Bô-rít Nem-xốp không tạo được đối trọng nặng ký với chính phủ. Điều quan trọng hơn, ông Pu-tin cũng chẳng thu được lợi lộc gì từ vụ ám sát này”, nhà phân tích Đmi-tri Ba-bích của Nga nhận định.