Cán bộ Tổ chức Tầm nhìn thế giới hướng dẫn các em nhỏ cách lọc nước.

Ông Phạm Ngọc Cương (trú tại thôn Diên Khánh, xã Hải Dương, huyện Hải Lăng) khẽ thở dài khi thấy chậu nước mới bơm từ giếng lên vàng khè, lấm tấm cặn bẩn. Ông bảo: "Đây là chuyện thường ở huyện. Mới đầu, gia đình mình cũng ngại ngần khi dùng nước nhiễm phèn thế này. Giờ thì quen dần, chỉ cần để lắng cặn là có thể đem ra nấu nướng, tắm giặt. Chỉ tiếc rằng, tất cả vật dụng, áo quần đều... nhuộm nguyên một màu vàng khè". Ông Cương cho biết thêm, gia đình mình thuộc diện "may mắn" vì còn có nước giếng để dùng. Không ít thôn xóm thuộc huyện Hải Lăng, người dân buộc lòng phải dùng nước ở kênh rạch, sông hồ. Một số hộ khá giả đã quyết định mua nước sạch sử dụng nhưng cũng chẳng trụ được lâu, bởi giá thành quá cao. Trong khi đó, chất lượng nguồn nước này cũng chưa được kiểm định.

Tại tỉnh Quảng Trị, vào mùa lũ lụt, người dân địa phương đều đứng ngồi không yên. Ngoài xót xa bởi nhiều làng mạc bị nhấn chìm, bà con còn âu lo không có nước sạch để sử dụng. Thông thường, trước mỗi mùa lũ lụt, chính quyền địa phương đều khuyến cáo người dân dự trữ nước. Thế nhưng, khi nước trong bình đã cạn, bà con cũng phải... nhắm mắt dùng tạm nước lũ. Bà Hoàng Thị Diệu, trú tại xã Triệu Tài, huyện Triệu Phong nói như than: "Thật trớ trêu vì sống trong cảnh nước ngập đến nóc nhà mà vẫn đối mặt với cảnh thiếu nước sạch để uống. Sau mỗi mùa nước nổi, nhìn mấy đứa cháu gầy tong teo vì bị bệnh về đường tiêu hóa mà xót xa đến tận tim gan".

Nước uống an toàn, hợp vệ sinh là nhu cầu bức thiết và có tầm quan trọng đối với sức khỏe con người, đặc biệt là trẻ em. Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới, có đến 80% bệnh tật của con người liên quan đến nguồn nước và môi trường sống mất vệ sinh. Hằng năm, 1,8 triệu trẻ em trên thế giới tử vong vì thiếu nước sạch và điều kiện vệ sinh không đảm bảo. Tại Việt Nam, theo báo cáo của UNICEF, ước tính mỗi năm có khoảng 20.000 người chết do dùng nước bị ô nhiễm; khoảng 1.100 trẻ em dưới 5 tuổi tử vong vì bị tiêu chảy. Trong khi đó, 44% trẻ em bị nhiễm giun tóc, giun móc, giun kim...

Theo một khảo sát của Tổ chức Tầm nhìn thế giới, tính riêng huyện Hải Lăng, có 20% số hộ dân trên địa bàn hiện sống trong cảnh thiếu nước. Bên cạnh đó, hơn 50% gia đình đang sử dụng nước giếng khoan, giếng đào và nước sông. Một nửa trong số đó sử dụng nước trực tiếp mà không có bất cứ biện pháp xử lý nào. Mặt khác, chỉ 1,6% người dân được hỏi, hiểu đầy đủ khái niệm thế nào là nước sạch Ông Nguyễn Phúc Luy, Trưởng phòng Y tế huyện Hải Lăng cho biết: "Vừa qua, huyện đã có đề án xây dựng nhà vệ sinh và công trình nước sạch, phấn đấu đến năm 2016, 95% số hộ dân trên địa bàn được sử dụng nước sạch và 90% có hố xí hợp vệ sinh. Tuy nhiên, để đạt được kết quả ấy không phải là điều đơn giản. Đặc biệt, vào mùa lũ lụt, vấn đề nước sạch trở nên rất nhức nhối".

Đầu năm 2014, Tổ chức Tầm nhìn thế giới phối hợp với Công ty P&G Việt Nam triển khai Dự án "Nước an toàn cho cộng đồng dễ bị tổn thương trong mùa lụt bão". Mục tiêu của dự án là góp phần giảm thiểu tình trạng dịch bệnh liên quan đến nguồn nước tại 4 huyện của tỉnh Quảng Trị gồm: Vĩnh Linh, Triệu Phong, Hướng Hóa và Hải Lăng - nơi Tổ chức Tầm nhìn thế giới đang hoạt động. Ước tính, có khoảng 8.500 hộ dân với 36.790 nhân khẩu ở 22 xã, trong đó có hơn 10.345 trẻ em sẽ được hưởng lợi từ dự án này.

Tại các địa phương, người dân sẽ được cung cấp gói lọc nước của Công ty P&G. Mỗi gói tuy chỉ vỏn vẹn 4g nhưng có khả năng lọc được 10 lít nước, loại bỏ những cặn bẩn, chất hữu cơ, kim loại nặng, vi khuẩn, tạp chất gây ô nhiễm... Loại túi lọc này đặc biệt hữu hiệu đối với nguồn nước bị ô nhiễm do ảnh hưởng của lũ lụt. Nước qua xử lý bằng gói lọc của Công ty P&G được kiểm nghiệm tại Viện Vệ sinh và An toàn sức khỏe cộng đồng (Hoa Kỳ). Bên cạnh đó, Cục Quản lý môi trường (Bộ Y tế) cũng đã cho phép nhập khẩu gói lọc nước vào Việt Nam. Được biết, gói lọc nước bẩn là sản phẩm phi thương mại, hoàn toàn phục vụ cho mục đích xã hội. Tại xã Hải Dương, huyện Hải Lăng, người dân vô cùng thích thú khi chứng kiến bình nước lấy từ ruộng lên được lọc sạch sẽ, hợp vệ sinh. Ông Phan Sung, một người dân địa phương chia sẻ: "Tôi không ngờ một gói bột nhỏ xíu như thế lại có thể lọc được gần 10 lít nước chỉ trong vài phút. Đặc biệt hơn là nước được lọc rất trong, sạch, có thể uống được ngay. Uống thử nước được lọc xong, bà con ai cũng vui mừng vì từ nay không phải lo ngại vấn đề nước sạch nữa".

Trong bối cảnh, vấn đề nước sạch vẫn là bài toán hóc búa đối với người dân nhiều nơi, việc Tổ chức Tầm nhìn thế giới và Công ty P&G Việt Nam chung tay giải quyết vấn đề nước sạch đối với người dân là nỗ lực rất đáng trân trọng. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều địa phương, nhiều hộ dân vẫn sống chung với nỗi âu lo về nước sạch. Vì vậy, người dân rất cần sự hỗ trợ tích cực từ các cấp, ngành chức năng, các cơ quan, tổ chức cũng như cả cộng đồng để hướng đến một cuộc sống an toàn và tốt đẹp hơn.