Chuẩn Đô đốc Lê Kế Lâm.

PV: Sau khi hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 vào thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, Trung Quốc đưa giàn khoan Nam Hải 09 vào cửa vịnh Bắc bộ - vùng biển chưa phân định, rồi phát hành bản đồ khổ dọc trong đó thể hiện đường lưỡi bò bao trùm lên Biển Đông, gồm cả Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam. Ông có bình luận gì về các bước đi và âm mưu độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc?

Chuẩn Đô đốc Lê Kế Lâm: Trung Quốc đã toan tính từ lâu với một chiến lược dài hơi, nhất quán, lúc âm thầm, lúc quyết liệt để thực hiện âm mưu làm chủ hoàn toàn các quần đảo và vùng biển trong Biển Đông để mở đường cho Hải quân Trung Quốc tràn xuống Ấn Độ Dương và Nam Thái Bình Dương. Cụ thể, họ đã từng bước thực hiện việc dùng vũ lực chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam (năm 1956 nhóm đảo An Vĩnh ở phía Đông; tháng 1-1974, nhóm Đảo Lưỡi Liềm (Nguyệt Thiềm) ở phía Tây; năm 1988, dùng Hải quân chiếm 5 bãi đá ngầm trong quần đảo Trường Sa của Việt Nam (đảo Gạc Ma, Chữ Thập, Châu Viên, Huy Gơ, Vành Khăn (1995)). Hiện nay, Trung Quốc liên tiếp có những hành động cố tình uy hiếp và thử phán ứng của Việt Nam, Phi-líp-pin, cũng như phản ứng của các nước lớn như: Mỹ, Nhật, Ô-xtrây-li-a, Nga và phản ứng của khối ASEAN... Tất cả những hành động đó đều nằm trong kế hoạch chiến lược lâu dài của họ nhằm dành quyền kiểm soát toàn bộ Biển Đông.

PV: Hơn hai tháng qua, trong khi chúng ta luôn lấy hòa bình làm trọng thì Trung Quốc ngày càng hung hăng, bạo ngược, ngăn cản, đâm va vào các tàu thực thi pháp luật Việt Nam, thậm chí đâm chìm tàu cá của ngư dân ta. Theo ông, chúng ta phải làm gì trong lúc này?

Chuẩn Đô đốc Lê Kế Lâm: Kể từ ngày 2-5-2014 đến nay, lực lượng Cảnh sát Biển, Kiểm ngư và ngư dân các địa phương ven biển ngày đêm bám sát vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa. Các lực lượng thực thi pháp luật của ta đã đấu tranh quyết liệt với các lực lượng bảo vệ giàn khoan Hải Dương 981. Mặc dù thường xuyên phải đối mặt với nguy hiểm, sóng gió bất thường, thiếu ăn, mất ngủ, có lúc bị tổn thất, thương tích nhưng với lòng yêu nước cao độ, những người con dân Việt đã không chùn bước, không sợ hy sinh gian khổ. Chúng ta yêu chuộng hòa bình, chúng ta quý trọng tình hữu nghị chân chính của nhân dân Trung Quốc với nhân dân Việt Nam nên thực thi đấu pháp như đã và đang làm. Đấu tranh chống lại tham vọng bá quyền của Trung Quốc là cuộc đấu tranh toàn diện, toàn dân, lâu dài và vô cùng gian khó nhưng nhất định nhân dân Việt Nam sẽ giành thắng lợi, vì chính nghĩa thuộc về chúng ta.

PV: Hiện nay, mặc dù đã di dời giàn khoan Hải Dương 981 ra khỏi vùng biển Việt Nam, nhưng Trung Quốc khẳng định chỉ di dời chứ không rút giàn khoan. Chúng ta cần chuẩn bị như thế nào cho các tình huống leo thang căng thẳng ngoài Biển Đông nếu xảy ra trong thời gian tới?

Chuẩn Đô đốc Lê Kế Lâm: Cuộc đấu tranh để bảo vệ chủ quyền lãnh hải, bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam là cuộc đấu tranh lâu dài, kiên trì và rất quyết liệt của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo sáng suốt, đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam. Chúng ta phải vận dụng nhiều hình thức đấu tranh một cách sáng tạo, linh hoạt. Phải luôn luôn theo dõi chặt chẽ mọi diễn biến tình hình và hành động của Trung Quốc, hiểu rõ âm mưu, thủ đoạn của họ để có biện pháp đối phó kịp thời, hiệu quả, không để bị động bất ngờ. Phải chuẩn bị mọi mặt cho cuộc đấu tranh toàn dân, toàn diện. Nhất là chuẩn bị thực lực về kinh tế, khoa học, kỹ thuật, công nghệ và thực lực về nền quốc phòng hiện đại của đất nước. Đồng thời phải tranh thủ được sự ủng hộ nhiều mặt của quốc tế, trong đó có các nước anh em, đối tác chiến lược.

PV: Theo ông, các cụm đảo, đảo ngoài Biển Đông có ý nghĩa chiến lược như thế nào trong công cuộc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ?

Chuẩn Đô đốc Lê Kế Lâm: Nước Việt Nam ta dài mà hẹp, các đảo ven bờ, cũng như các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa có vị trí chiến lược quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ đất nước khỏi họa xâm lăng đến từ đường biển. Việt Nam có gần 3.000 hòn đảo. Tuyến đảo gần bờ có hơn 2.770 đảo, đảo lớn nhất là Phú Quốc có diện tích rộng hơn 567km2. Tuyến đảo gần bờ vừa có vị trí kinh tế biển đa dạng, nhiều ngành nghề, nhiều tiềm năng phát triển, vừa có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh. Những nhóm đảo và đảo ven bờ là những tiền đồn phòng thủ vững chắc, nối dài "cánh tay sức mạnh" của lực lượng vũ trang nhân dân ta về phía biển.

PV: Vậy làm thế nào để xây dựng các đảo, cụm đảo ngoài biển thành các pháo đài vững chắc, thưa ông? 

Chuẩn Đô đốc Lê Kế Lâm:  Xây dựng tuyến đảo gần bờ ngày càng vững mạnh là tạo điều kiện để bảo vệ tuyến đảo xa bờ như Hoàng Sa và Trường Sa. Vì vậy, chúng ta cần quan tâm xây dựng những nơi này thành các khu kinh tế biển đa ngành, đa lĩnh vực theo hướng ứng dụng công nghệ, kỹ thuật ngày càng cao, kết hợp với việc xây dựng tiềm lực quốc phòng vững mạnh thành những tiền đồn vững chắc không thể đột phá.

Xây dựng tuyến đảo gần bờ và tuyến ven bờ có sức mạnh tổng hợp, kết hợp với xây dựng tuyến biên giới trên bộ ngày càng phát triển về kinh tế và vững mạnh về an ninh-quốc phòng, cùng với phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc anh em, nhất định chúng ta sẽ có đủ sức mạnh đương đầu với các thế lực tham lam, hiếu chiến. Đảo xa bờ có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với sự phát triển kinh tế và quốc phòng nước ta.

Hiện nay, một số đảo đang trong tình trạng tranh chấp song phương và đa phương. Giải quyết ổn thỏa sự tranh chấp này để cùng nhau ổn định và phát triển là việc làm cần thiết, đòi hỏi phải có sự  tỉnh táo, thiện chí, minh mẫn, kiên trì, nhân nhượng và tôn trọng lẫn nhau theo đúng Hiến chương Liên hợp quốc và Luật Biển của Liên hợp quốc năm 1982 (UNCLOS). Chúng ta không tham lam hay chiếm đoạt lãnh thổ của bất cứ nước nào, nhưng chúng ta cũng không thể thỏa hiệp vô nguyên tắc trước đòi hỏi và việc làm áp đặt vô lý của nước lớn.

PV: Xin cảm ơn ông!