Cán bộ Đồn BP Nậm Xe khám sức khỏe cho các đối tượng cai nghiện. Ảnh: Tuệ Lâm

Vào từng nhà, rà từng người nghiện

Hiện nay, BĐBP Lai Châu làm nhiệm vụ trên địa bàn có 273km đường biên tiếp giáp với Trung Quốc; quản lý 23 xã biên giới với hơn 1,3 vạn dân thuộc 10 dân tộc anh em. Đây là địa bàn có địa hình rừng núi hiểm trở, phức tạp, giao thông đi lại khó khăn, cơ sở hạ tầng và đời sống của người dân còn nhiều thiếu thốn. Đặc biệt, lợi dụng địa hình phức tạp, nhiều đối tượng tội phạm ma túy đã chọn Lai Châu để mua bán, vận chuyển ma túy.

Trước tình hình đó, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh đã tập trung chỉ đạo các đơn vị, đồn, trạm BP tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả công tác phòng chống ma túy. Lực lượng chuyên trách phòng chống ma túy của BĐBP đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền các địa phương, các đồn BP triển khai các chương trình, mục tiêu về phòng, chống ma túy. Thông qua đó, đã tạo ra được sự chuyển biến tích cực trong mọi tầng lớp nhân dân, huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị tham gia phong trào phòng chống ma túy với nhiều hình thức và biện pháp thiết thực.

Các đồn, trạm BP trong tỉnh thường xuyên đẩy mạnh công tác tuyên truyền phòng, chống ma túy cho nhân dân các xã biên giới. Thông qua các già làng, trưởng bản và người có uy tín trong vùng dân tộc thiểu số, mọi người dân đã hiểu rõ tác hại của ma túy, hiểu biết Luật Phòng chống ma túy. Công tác tuyên truyền được thực hiện với nhiều nội dung, hình thức phong phú, được lồng ghép trong các hội nghị sơ kết, tổng kết, các buổi tọa đàm, các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao hay tại các phiên chợ...

Nhờ đó, ý thức trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền các địa phương và nhân dân về công tác phòng, chống ma túy được nâng lên rõ rệt, tạo được dư luận xã hội rộng khắp trong việc kiên quyết đấu tranh bài trừ tệ nạn ma túy.

Lực lượng BĐBP Lai Châu còn chủ động phối hợp với chính quyền các địa phương thường xuyên tổ chức tuyên truyền cho nhân dân không tái trồng cây thuốc phiện, phát hiện, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm minh các trường hợp cố ý tái trồng cây thuốc phiện.

Đồng thời, các đồn, trạm đã tham mưu cho chính quyền địa phương tổ chức lồng ghép các chương trình xóa bỏ và thay thế cây thuốc phiện với các chương trình dự án phát triển kinh tế, phát triển cơ sở hạ tầng, văn hóa - xã hội, y tế, giáo dục để từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân các xã biên giới, qua đó góp phần giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Đồng thời, từng bước ngăn chặn và đẩy lùi tệ nạn ma túy cũng như tội phạm ma túy trên địa bàn các xã biên giới.

Ngoài ra, các đồn BP đã phối hợp với chính quyền và các đoàn thể vận động nhân dân tham gia xây dựng mô hình "Xã không có ma túy" hay phát động phong trào "Vào từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người nghiện" để phòng ngừa hiện tượng mắc nghiện ma túy mới hoặc chống tái nghiện cho những người đã tham gia cai nghiện. Công tác triệt phá cây có chứa chất ma túy cũng được triển khai thường xuyên. Cao điểm như năm 2011, BĐBP Lai Châu đã phối hợp với chính quyền địa phương vận động nhân dân phá nhổ 2.550m2 cây thuốc phiện.

Công tác cai nghiện cũng được các cơ quan chức năng và BĐBP Lai Châu tích cực triển khai trên hầu hết các huyện vùng cao biên giới. Đề án "Điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone" được triển khai trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã góp phần giảm tỷ lệ chích hê-rô-in và các chất dạng thuốc phiện, góp phần giảm tỷ lệ lây nhiễm HIV/AIDS và một số bệnh có liên quan trong nhóm người nghiện, cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng bền vững.

Một số trạm quân dân y kết hợp của các đồn BP cũng đã bước đầu hỗ trợ quá trình cai nghiện cho đồng bào biên giới theo phác đồ điều trị này. Với 1.919 bệnh nhân được điều trị Methadone, Lai Châu cũng là tỉnh đầu tiên trong cả nước hoàn thành chỉ tiêu điều trị được Chính phủ giao trong năm 2015.

Ngăn chặn từ tuyến đầu

Song song với công tác tuyên truyền phòng ngừa, BĐBP Lai Châu đã chủ động tập trung đấu tranh trấn áp với tội phạm ma túy. Trong 5 năm qua, BĐBP tỉnh đã tổ chức nhiều đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm và tệ nạn ma túy, qua đó đã phát hiện và phối hợp điều tra bắt giữ, xử lý hàng trăm đối tượng về hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy, thu giữ được một số lượng lớn ma túy.

Đơn cử như vụ việc xảy ra vào chiều 17-5-2015, lực lượng Phòng PCTPMT, BĐBP tỉnh và Đồn BPCK Ma Lù Thàng đã phối hợp phá thành công Chuyên án 545T, bắt quả tang 4 đối tượng đang thực hiện hành vi mua bán trái phép chất ma túy, đồng thời đảm bảo an toàn cho lực lượng đánh án. Lực lượng PCTPMT đã thu giữ 1 bánh hê-rô-in, 3 xe máy và 5 điện thoại di động.

Các đối tượng nói trên đều có hộ khẩu thường trú tại xã biên giới Huổi Luông (huyện Phong Thổ), gồm: Chẻo Cao Chiêu, SN 1985; Chẻo Lải Châu, SN 1990; Lý Dân Hùng, SN 1987 và Giàng Phủ Minh, SN 1981. Qua đấu tranh khai thác, các đối tượng này khai nhận đã mua số ma túy trên của một phụ nữ tên là Tẩn A Khé, SN 1979, dân tộc Dao, ở thị trấn Sìn Hồ, huyện biên giới Sìn Hồ (Lai Châu). Khi các đối tượng này mang số ma túy trên đến khu vực bản Hùng Pèng thì bị lực lượng BĐBP Lai Châu bắt giữ.

Qua công tác phòng, chống tội phạm về ma túy ở Lai Châu cho thấy, tội phạm ma túy thường lợi dụng địa hình rừng núi hiểm trở tại địa bàn biên giới để vận chuyển ma túy. Chúng chia nhỏ ma túy ra để dễ cất giấu và phi tang khi bị lực lượng chức năng phát hiện. Bọn tội phạm ma túy còn sử dụng vũ khí "nóng" như súng kíp, lựu đạn..., khi bị phát hiện, chúng sẵn sàng chống trả quyết liệt.

Ngoài ra, chúng còn lợi dụng, mua chuộc, dụ dỗ những người dân khó khăn về kinh tế, trình độ nhận thức hạn chế để vận chuyển lậu ma túy qua đường mòn, lối mở biên giới. Để đấu tranh hiệu quả với tội phạm ma túy đòi hỏi các trinh sát Biên phòng ngoài việc tinh thông về nghiệp vụ, còn cần phải biết dựa vào sức mạnh của nhân dân.

Có thể thấy rằng, công tác đấu tranh với tội phạm ma túy là một cuộc đấu tranh nhiều khó khăn và nguy hiểm, đặc biệt là tại khu vực biên giới Lai Châu lại càng nguy hiểm và gian khổ hơn. Tuy nhiên, với bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, lực lượng phòng chống ma túy của BĐBP đã vượt qua mọi khó khăn gian khổ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được nhân dân địa phương tin yêu.

Sau nhiều năm kiên trì bám địa bàn, bám đối tượng, đến nay, diện tích trồng cây thuốc phiện trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã bị phá bỏ hoàn toàn, một số nơi tái trồng trong các hang núi xa bản làng cũng kịp thời được phát hiện, ngăn chặn. Số người nghiện ma túy được lên danh sách quản lý và tiến hành cắt cơn, cai nghiện. Người dân địa phương đã tích cực hưởng ứng và tham gia đấu tranh, tố giác tội phạm, góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới.