Trung tướng Phạm Huy Tập, Chính ủy BĐBP và Thiếu tướng Lý Lạc Dân, Chính ủy Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc, ký Biên bản ghi nhớ nội dung cuộc Hội đàm. Ảnh: Hoàng Anh

PV: Kính thưa đồng chí Chính ủy, xin đồng chí khái quát một số nét tiêu biểu trong quan hệ hợp tác Quốc phòng giữa Việt Nam và Trung Quốc thời gian qua?

Trung tướng Phạm Huy Tập: Hai nước Việt Nam và Trung Quốc núi sông liền một dải, nhân dân hai nước có truyền thống hữu nghị lâu đời, cùng nhau kề vai, sát cánh trong cuộc đấu tranh giành độc lập và giải phóng dân tộc, xây dựng nên tình hữu nghị thắm thiết.

Trong những năm gần đây, quán triệt và cụ thể hóa nhận thức chung và thực hiện các thỏa thuận cấp cao của lãnh đạo hai nước, quan hệ hợp tác Quốc phòng giữa Việt Nam và Trung Quốc từng bước được củng cố và phát triển. Đặc biệt là sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tháng 4-2015 và chuyến thăm Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình vào đầu tháng 11-2015, hai bên đều đánh giá cao kết quả hợp tác về Quốc phòng và coi đó là một trong những điểm đột phát, điểm sáng trong quan hệ hai nước. Đặc biệt, trong năm 2015, hai nước tổ chức nhiều hoạt động thiết thực kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, hợp tác Quốc phòng giữa hai bên cũng có những bước phát triển mới, tin cậy, hiệu quả hơn.

Một trong những mốc son đánh dấu sự phát triển trong quan hệ hợp tác Quốc phòng là vào tháng 5-2015, hai bên đã phối hợp tổ chức thành công cuộc Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt-Trung lần thứ 2 tại tỉnh Lào Cai (Việt Nam) và Vân Nam (Trung Quốc) do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn đồng chủ trì. Hai Bộ trưởng đã đạt được nhận thức chung về việc tăng cường tiếp xúc cấp cao, trao đổi chiến lược; tăng cường hợp tác, giao lưu Biên phòng, cùng nhau xây dựng biên giới ổn định, hòa bình, hữu nghị.

PV: Ngoài việc tăng cường hợp tác, giao lưu Biên phòng giữa lực lượng BĐBP hai nước, quan hệ hợp tác giữa Bộ Tư lệnh BĐBP Việt Nam và Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc, trong thời gian qua, đã đạt được những kết quả thế nào, thưa đồng chí?

Trung tướng Phạm Huy Tập: Ngày 7-1-2013, được sự đồng ý của Bộ Quốc phòng Việt Nam, tại Bắc Kinh, Trung Quốc, Trung tướng Võ Trọng Việt, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, nguyên Tư lệnh BĐBP Việt Nam và Thiếu tướng Vũ Đông Lập, Cục trưởng Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc, đã ký kết Biên bản ghi nhớ về việc thiết lập cơ chế phối hợp Biên phòng ba cấp, giữa Bộ Tư lệnh BĐBP, Bộ Quốc phòng Việt Nam và Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc.

Thực hiện Biên bản ghi nhớ đó, trong hơn 2 năm qua, Bộ Tư lệnh BĐBP đã chỉ đạo Bộ Chỉ huy BĐBP các tỉnh biên giới Việt-Trung gồm: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu và Điện Biên tích cực, chủ động triển khai nhiều chương trình, hoạt động phối hợp với Tổng đội Công an Biên phòng (CABP) Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây và tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, nhằm cụ thể hóa những nội dung mà hai bên đã ký kết, cụ thể:

Từ đầu năm 2013 đến nay, lực lượng thực thi pháp luật của hai nước đã phối hợp tổ chức các đợt cao điểm đấu tranh, ngăn chặn các hoạt động xuất nhập cảnh trái phép trên toàn tuyến biên giới Việt-Trung, góp phần ngăn chặn, hạn chế đáng kể hoạt động xuất nhập cảnh trái phép của công dân Việt Nam sang Trung Quốc và hành vi nhập cảnh trái phép vào Việt Nam để trốn sang nước thứ 3 của người dân tộc thiểu số Trung Quốc.

Đặc biệt, từ cuối năm 2013, hai bên đã triển khai hoạt động kết nghĩa giữa các đồn BP của Việt Nam với các Trạm Kiểm tra Biên phòng, Chi đội, Đại đội CABP Trung Quốc theo chủ đề "Đồn-Trạm hữu nghị, biên giới bình yên" (trên tuyến biên giới tiếp giáp Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc) và "Đồn-Trạm hữu nghị, cửa khẩu hài hòa" (trên tuyến biên giới tiếp giáp với tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) với nhiều nội dung phối hợp, cụ thể, thiết thực, trên các lĩnh vực: Quản lý, bảo vệ biên giới; kiểm soát xuất nhập cảnh; phòng chống tội phạm, tăng cường tình đoàn kết, giao lưu hữu nghị nhằm hiểu biết lẫn nhau.

Tính đến nay, đã có 56/72 cặp đơn vị của hai bên tổ chức kết nghĩa. Ngoài ra, hai bên còn tích cực tham mưu cho chính quyền các địa phương tổ chức kết nghĩa các cụm dân cư hai bên biên giới, huy động sức mạnh toàn dân tham gia quản lý, bảo vệ đường biên, mốc quốc giới, giữ gìn an ninh trật tự, giúp đỡ nhau phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội... Tính đến nay đã có 18 cặp cụm dân cư, thôn, bản thuộc 6/7 tỉnh biên giới của Việt Nam tổ chức kết nghĩa với các cụm dân cư của Trung Quốc.

Về hợp tác đào tạo của lực lượng bảo vệ biên giới, Việt Nam đã cử 9 đợt với tổng số 20 học viên sang đào tạo tại Trung Quốc với các chuyên ngành như bồi dưỡng cán bộ chính trị cấp cao, đào tạo chiến lược quốc phòng, bồi dưỡng cán bộ chấp pháp... Mới đây nhất, vào tháng 10-2015, 20 học viên của BĐBP 4 tỉnh Cao Bằng, Quảng Ninh, Lạng Sơn và Hà Giang đã được lực lượng CABP Trung Quốc nhận đào tạo 1 tháng, nhằm bồi dưỡng kiến thức nghiệp vụ Biên phòng tại TP Liễu Châu, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. 

Đặc biệt, tháng 4-2015, trong chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam, đồng chí Quách Thanh Côn, Bộ trưởng Bộ Công an Trung Quốc, đã cùng với Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh ký kết Biên bản "Thỏa thuận hợp tác về việc thiết lập cơ chế phối hợp Biên phòng ba cấp giữa Bộ Tư lệnh BĐBP, Bộ Quốc phòng Việt Nam, với Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc." Việc ký kết bản thỏa thuận này đã thể hiện rõ sự ghi nhận, đánh giá cao và sự quan tâm của lãnh đạo Bộ Quốc phòng Việt Nam và Bộ Công an Trung Quốc đối với quan hệ phối hợp của lực lượng Biên phòng hai nước.

PV: Nhằm tăng cường hợp tác, giao lưu về công tác Đảng, công tác chính trị giữa lực lượng BĐBP Việt Nam và CABP Trung Quốc, tại Hội đàm lần này, hai bên đã thống nhất những nội dung quan trọng gì, thưa đồng chí?

Trung tướng Phạm Huy Tập: Để củng cố và phát triển hơn nữa quan hệ hợp tác toàn diện giữa Bộ Tư lệnh BĐBP, Bộ Quốc phòng Việt Nam và Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc, đồng thời làm sâu sắc thêm các hoạt động kết nghĩa giữa lực lượng Biên phòng Việt Nam và Trung Quốc, sau khi thảo luận, tôi và Thiếu tướng Lý Lạc Dân, Chính ủy Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc, đã đạt được sự đồng thuận, thống nhất cao và hai bên đã quyết định tăng cường hơn nữa giao lưu, hợp tác trong việc thực hiện công tác Đảng, công tác chính trị với những nội dung cụ thể như sau:

Trong thời gian tới, hai bên nhất trí triển khai các hoạt động kết nghĩa giữa các tổ chức cơ sở Đảng, nội dung hoạt động kết nghĩa hằng năm sẽ do cơ quan Biên phòng cấp tỉnh hai bên bàn bạc, xác định và triển khai thực hiện, sau khi báo cáo cấp trên của mỗi bên phê chuẩn; tăng cường giao lưu hợp tác trong lĩnh vực bồi dưỡng cán bộ, định kỳ hàng năm tổ chức các lớp bồi dưỡng với các nội dung chính như nghiệp vụ Biên phòng, quản lý bộ đội, công tác chính trị tư tưởng, công tác xây dựng Đảng và ngôn ngữ của hai bên; định kỳ tổ chức các hoạt động giao lưu, cử cán bộ nghiệp vụ chuyên môn sang giảng bài cho nhau và cử các học viên sang học tập ngôn ngữ lẫn nhau.

Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, các văn bản pháp lý về biên giới cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân khu vực biên giới. Đối với cơ quan Biên phòng cấp tỉnh, mỗi năm tổ chức 1 lần hoạt động giao lưu, học tập về tuyên truyền thông tin, cùng nhau bàn bạc triển khai hoạt động tuyên truyền về chủ đề hợp tác thực thi pháp luật; phổ biến, giáo dục pháp luật; tuyên truyền ý nghĩa của việc kết nghĩa các thôn bản, cụm dân cư hai bên biên giới. Hoạt động giao lưu tuyên truyền thông tin giữa cơ quan Biên phòng cấp tỉnh của hai bên, lần đầu tiên sẽ tổ chức trong năm 2016, do Trung Quốc đăng cai.

Ngoài ra, mỗi năm, luân phiên tổ chức 1 lần hoạt động giao lưu văn hóa, chủ đề và hình thức hoạt động sẽ do hai bên cùng nhau bàn bạc, xác định và triển khai thực hiện, sau khi báo cáo cấp trên mỗi bên phê chuẩn. Hoạt động giao lưu văn hóa giữa cơ quan Biên phòng cấp tỉnh của hai bên lần đầu tiên sẽ khởi động trong năm 2016 và do phía BĐBP Việt Nam đăng cai tổ chức.

Hai bên cũng thống nhất, trong năm 2016 sẽ tổ chức thí điểm hoạt động giao lưu hợp tác công tác chính trị giữa Đồn BPCK quốc tế Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh và Chi đội CABP thành phố Phòng Thành cảng, tỉnh Quảng Tây và giữa Đồn BPCK quốc tế Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn và Trạm Kiểm tra Biên phòng Hữu Nghị Quan, tỉnh Quảng Tây; năm 2017 sẽ nhân rộng đối với các cấp Biên phòng trên toàn tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc...

PV: Xin cảm ơn đồng chí Chính ủy!