Đội xe kéo Ka Tăng được thành lập từ tháng 4-2000. Ngày đầu mới thành lập, đội chỉ vẻn vẹn có 7 thành viên và 5 xe kéo. Đến nay, đã phát triển lên 100 thành viên với 75 xe kéo. Họ là những người phụ nữ có tuổi đời từ 18 đến 55, ở thôn Ka Tăng, thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa. Điều đặc biệt, 3/4 trong số họ là phụ nữ Vân Kiều.

Chị Phạm Thị Lan (42 tuổi), Đội trưởng Đội xe kéo Ka Tăng đã có thâm niên 16 năm trong nghề cho biết: "Ngày trước, khi chưa thành lập đội xe, chị em hoạt động rời rạc, thiếu tổ chức. Nhiều chị em do hám lợi hoặc trình độ nhận thức kém đã nhận vận chuyển những món hàng cấm, hàng lậu hoặc tranh giành khách của nhau gây rối loạn, ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự trên địa bàn. Từ ngày Đội xe kéo Ka Tăng ra đời, những vấn đề bất cập trên đã được giải quyết triệt để, các thành viên hoạt động có tổ chức, nền nếp hơn".

Dường như, khi tham gia vào đội "cửu vạn" này, thời gian không còn là vấn đề đối với các thành viên trong đội nữa. Công việc của chị em bắt đầu từ 5 giờ sáng cho đến 22 giờ đêm. Hàng hóa từ Việt Nam sang Lào chủ yếu là lương thực, thực phẩm như mì tôm, miến, nước, bánh kẹo... Ngược lại, hàng từ Lào về Việt Nam đa phần là chuối, phế liệu, măng, cây đót... Các thành viên trong đội chia sẻ, mặt hàng nặng nhất mà họ từng vận chuyển là sắt phế liệu từ Lào về Việt Nam. Xe nặng nhất khoảng 1,2 tấn và chặng đường vận chuyển khoảng 3km từ bản Xa Đen, huyện Sê Pôn, tỉnh Sa-vẳn-na-khệt (Lào) về bản Ka Tăng, thị trấn Lao Bảo. Với những chuyến hàng như thế, đội xe kéo phải huy động 3-4 chị em cùng hợp sức và họ được trả công 150.000 đồng/chuyến.

Nói về thu nhập "nghề", một thành viên trong đội bộc bạch: "Thu nhập thì không có chừng. Trung bình thì 30 - 40.000 đồng/chuyến, nhưng cũng có những chuyến chị em kéo bộ hơn 1km mà chỉ được 10.000 đồng. Nói chung, tùy thuộc mặt hàng nặng nhẹ và khoảng cách xa hay gần nữa. Tính ra, tổng thu nhập hằng tháng mỗi người cũng được 2-3 triệu. Chị này chưa dứt lời thì bà Hồ Thị Hoa (55 tuổi), thành viên lớn tuổi nhất của đội đứng bên nói xen vào: "Không công ăn việc làm thì cố bám lấy cái xe, kiếm tiền cải thiện cuộc sống thôi, chứ cũng vất vả, nguy hiểm lắm. Đặc biệt là đối với những ai mới vào nghề, chưa quen việc thì "tai nạn nghề nghiệp" là chuyện đương nhiên. Dường như chuyện để mất hàng phải đền bù hay bị ngã nhào cả người và xe xảy ra như cơm bữa".

Như để minh chứng cho những lời nói của mình, với vẻ mặt trầm ngâm, bà Hoa nhớ lại: "Ngày mới vào nghề, chuyến hàng đầu tiên tôi và một thành viên nữa đi kéo là một chiếc xe chất đầy mì tôm, cao ngất ngưởng. Khi xuống con dốc sâu, xe lao nhanh, do tay yếu nên hai chúng tôi không làm chủ được tốc độ, cả người và xe cứ thế lao thẳng xuống mương. Xe lật nhào, các thùng hàng đổ nghiêng ngả. Hai chị em nằm gọn trong khoang xe, cũng may là tay chân chỉ bị trầy xước, hàng hóa không bị hư hỏng nhiều".

Niềm vui lao động

"Hàng chục năm trong nghề, một ngày tiếp xúc với hàng trăm người đủ mọi thành phần, lại sinh ra và lớn lên ngay trên mảnh đất này nên kinh nghiệm giúp chúng tôi "nhạy cảm" hơn nhiều. Chỉ cần đảo mắt là biết ngay ai người lạ, ai kẻ gian rồi. Qua những buổi sinh hoạt định kỳ hằng tháng, chúng tôi đều quán triệt với nhau rằng làm ăn phải chính đáng, lâu dài, giữ chữ tín với địa phương và Đồn BPCK Quốc tế Lao Bảo, chứ đừng vì lợi ích trước mắt mà tiếp tay cho bọn buôn lậu, vận chuyển hàng cấm, trái pháp luật" - Chị Hồ Thị Dung (32 tuổi), Đội phó Đội xe kéo Ka Tăng bộc bạch.

Có lẽ, vì đã thành "nếp" như thế nên khâu lựa chọn thành viên vào đội cũng phải trải qua một quy trình "sàng lọc" kỹ càng. Điều cơ bản nhất là lựa chọn những chị em có cái tâm thật sáng. Đơn xin vào đội phải có xác nhận hộ khẩu thường trú tại thị trấn Lao Bảo, được Hội Liên hiệp Phụ nữ thị trấn và chỉ huy Đồn BPCK Quốc tế Lao Bảo đồng ý. Phải ký cam kết về nghĩa vụ, trách nhiệm của mình trong việc thực hiện theo quy chế hoạt động của đội xe, quy định của pháp luật, địa phương như không vận chuyển, tiếp tay cho kẻ xấu vận chuyển hàng cấm, hàng lậu, không tranh giành khách, gây mất an ninh trật tự trên cửa khẩu...

"Không chỉ đơn thuần là mưu sinh, năm vừa qua, chúng tôi còn gây dựng được một quỹ từ thiện nhằm giúp đỡ, hỗ trợ các gia đình trên địa bàn có hoàn cảnh khó khăn. Hiện, quỹ chúng tôi đang giúp đỡ 5 gia đình ở bản Ka Tăng mỗi tháng 1 triệu đồng. Số tiền tuy không lớn nhưng ai cũng phấn khởi, bởi biết mình đã làm được việc có ích sau những chuyến xe ngược xuôi nơi cửa khẩu" - Chị Lan chia sẻ thêm.