Ông Lê Văn Trúc.

PV: Phú Yên hiện có một số mô hình tập hợp ngư dân vừa làm ăn, vừa bảo vệ chủ quyền biển, đảo như: "Tổ tàu thuyền an toàn"; "Tổ đoàn kết"; "Nghiệp đoàn nghề cá"... Ông đánh giá như thế nào về hiệu quả của những mô hình này?

Ông Lê Văn Trúc: Trong thực tiễn hoạt động nghề khai thác thủy sản, từ lâu đời, bà con ngư dân đã có ý thức liên kết với nhau trên mối quan hệ gia đình, họ tộc. Tuy nhiên, mối liên kết này chỉ mang tính tự phát, chưa có quy chế ràng buộc, dẫn đến hiệu quả kém. Từ 10 năm trở lại đây, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Phú Yên đã chỉ đạo lực lượng BĐBP và các tổ chức quần chúng của địa phương vận động các chủ tàu khai thác thủy sản trên biển theo hình thức tổ, nhóm để giúp nhau làm ăn và tham gia bảo vệ an ninh, chủ quyền trên biển. Đến nay, Phú Yên đã xây dựng được 105 tổ tàu thuyền an toàn với tổng số 787 tàu cá/5.700 lao động và thành lập 5 nghiệp đoàn nghề cá. Thông qua các mô hình này, ngư dân đã đoàn kết, tích cực trợ giúp  nhau tìm ra phương thức khai thác hiệu quả, cùng trao đổi các thông tin liên quan đến ngư trường, dự báo thời tiết; chia sẻ các thông tin về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; sẵn sàng hỗ trợ, cứu giúp lẫn nhau khi xảy ra thiên tai, hoạn nạn.

Nhờ sự đoàn kết, tương trợ trên biển mà trong những năm qua, ngư dân Phú Yên đã mạnh dạn bám biển dài ngày, hiệu quả khai thác ngày càng cao hơn. Nhiều nhóm, tổ đánh bắt có thu nhập cao, trong đó có những chủ tàu đạt 3 đến 4 tỷ đồng/năm. Điều đáng nói, từ khi mô hình tổ tàu thuyền an toàn, tổ đoàn kết ra đời, hàng trăm tàu thuyền bị nạn trên biển đã được ngư dân tổ chức ứng cứu kịp thời nên không có những thiệt hại lớn về người và tài sản như trước đây. Liên kết làm ăn theo mô hình tổ tàu thuyền an toàn, ngư dân ngày càng yên tâm bám biển, đây chính là lực lượng đóng vai trò quan trọng trong việc khẳng định chủ quyền đất nước trên Biển Đông. Với những kết quả đạt được, thời gian tới, tỉnh Phú Yên sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình sản xuất này.

PV: Ông có thể chia sẻ về những kết quả nổi bật trong triển khai thực hiện "Ngày Biên phòng toàn dân" của tỉnh Phú Yên trong thời gian qua?

Ông Lê Văn Trúc: Thực hiện chủ trương phát động và tập hợp sức mạnh toàn dân xây dựng phòng tuyến nhân dân ở khu vực biên phòng ngày càng vững mạnh, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Phú Yên luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo các sở, ngành, các địa phương, lực lượng vũ trang, trong đó xác định BĐBP là lực lượng nòng cốt, chuyên trách, tích cực đẩy mạnh tuyên truyền, thực hiện "Ngày Biên phòng toàn dân" và phong trào "Quần chúng bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới vùng biển". Nhờ đó, những năm qua, công tác bảo vệ an ninh và chủ quyền biên giới vùng biển của tỉnh Phú Yên đạt được những kết quả quan trọng.

Điều dễ nhận thấy trước tiên là nhận thức về chủ quyền, an ninh biên giới, biển, đảo quốc gia trong các cấp, các ngành, các tổ chức xã hội và người dân, nhất là ở các vùng ven biển ngày càng được nâng lên. Lực lượng BĐBP đã được chăm lo, xây dựng ngày càng chính quy, vững mạnh toàn diện, đảm bảo phát huy tốt vai trò nòng cốt, chuyên trách trong bảo vệ chủ quyền, an ninh vùng biển, đảo. Hệ thống chính trị cơ sở ở khu vực biên giới biển được củng cố, kiện toàn; hạ tầng cơ sở, các công trình giao thông vùng ven biển ở nhiều khu vực được đầu tư xây dựng cơ bản và quy mô, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

Bên cạnh đó, trong quá trình đi làm ăn trên biển, người dân không chỉ chú trọng phát triển sản xuất, vươn lên làm giàu, mà còn quan tâm thực hiện tốt các quy định, quy chế trên biển. Nếu hàng chục năm về trước, tình trạng khai thác thủy sản bằng thuốc nổ, hóa chất, làm các nghề cấm còn phổ biến thì nay đã giảm hẳn, nhiều nơi đã loại bỏ hoàn toàn. Trong khi làm ăn trên biển, nếu xảy ra va chạm, mâu thuẫn, ngư dân tự hòa giải, không để xảy ra xô xát gây hậu quả nghiêm trọng. Nhiều ngư dân ra biển phát hiện tàu thuyền nước ngoài xâm nhập hay các tàu hoạt động có dấu hiệu nghi vấn đã báo cho lực lượng BĐBP, đồng thời giúp BĐBP đấu tranh truy quét đối tượng phạm tội, góp phần giữ vững an ninh, trật tự xã hội, giữ vững chủ quyền trên khu vực biên giới biển.

PV: Ông đánh giá như thế nào về vai trò của BĐBP Phú Yên trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh trên tuyến biên giới biển của tỉnh?

Ông Lê Văn Trúc: Những năm qua, BĐBP Phú Yên đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an, Quân sự, các sở, ngành, địa phương ven biển làm tốt công tác tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh trong tổ chức triển khai thực hiện "Ngày Biên phòng toàn dân", xây dựng và củng cố an ninh, quốc phòng ở khu vực biên giới biển. BĐBP tỉnh đã thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao kiến thức về chủ quyền biển, đảo trong cán bộ, nhân dân địa phương bằng nhiều hình thức, biện pháp linh hoạt: Biên soạn tài liệu đưa vào nội dung giảng dạy quốc phòng - an ninh; tuyên truyền thông qua sinh hoạt, tọa đàm, nói chuyện thời sự, lễ hội... Qua đó, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân khu vực biên giới biển tham gia, góp phần đáng kể nâng cao nhận thức về chủ quyền biên giới quốc gia trong nhân dân.

Chúng tôi ghi nhận, đánh giá cao những đóng góp quan trọng của BĐBP trong tham gia xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở; củng cố phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc gắn với bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới; tích cực, chủ động xây dựng các mô hình thiết thực, hiệu quả như: "Tủ sách pháp luật", "Khu dân cư văn hóa vùng biển", "Tổ tàu thuyền an toàn", "Bến bãi tự quản", chương trình "Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo", giúp dân phòng tránh thiên tai, cứu hộ cứu nạn; tham gia các chương trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội... Sự có mặt của cán bộ, chiến sỹ BĐBP trong thời gian qua không chỉ tiếp sức cho cán bộ, nhân dân các địa bàn ven biển vượt qua khó khăn, mà còn làm cho người dân vùng biển thêm ấm lòng, tin tưởng vào Đảng, Nhà nước để nỗ lực làm ăn, cùng tham gia xây dựng, bảo vệ quê hương, bảo vệ chủ quyền biển đảo.

PV: Hoạt động phát triển kinh tế đang diễn ra khá sôi động  trên vùng ven biển Phú Yên với những dự án lớn, có vốn đầu tư nước ngoài. Lãnh đạo tỉnh Phú Yên có những chủ trương, giải pháp ra sao nhằm đảm bảo mục tiêu phát triển kinh tế kết hợp giữ vững quốc phòng-an ninh khu vực biên giới biển, thưa ông?

Ông Lê Văn Trúc: Trong mục tiêu khai thác tối đa tiềm năng và các lợi thế của vùng biển, ven biển, tạo thế và lực để phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ và làm chủ vùng biển của Tổ quốc, tỉnh Phú Yên xác định: Bên cạnh tiếp tục phát huy thế mạnh vốn có là nghề khai thác và nuôi trồng thủy sản, cần chú trọng việc quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực, địa bàn với thực hiện chiến lược biển, phát triển kinh tế biển, ven biển và tăng cường khả năng bảo đảm quốc phòng - an ninh. Tỉnh đã đầu tư 42 tỷ đồng cho việc cải tạo, xây dựng, hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế biển, triển khai Đề án 15 xã bãi ngang do Chính phủ phê duyệt; xây dựng các cơ chế, chính sách thu hút nhiều dự án lớn trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là các dự án trọng điểm... Qua đó, hướng đến mục tiêu giải quyết được nhiều công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.

Nhằm bảo đảm phát triển kinh tế kết hợp giữ vững quốc phòng - an ninh, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đang tập trung chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương làm tốt công tác phối kết hợp với BĐBP, tăng cường năng lực quản lý Nhà nước về biển, vùng ven biển, chú trọng phát triển kinh tế vùng và liên kết vùng; đẩy mạnh giao lưu, hợp tác với tỉnh lân cận và khu vực Nam Trung bộ. Chú trọng đầu tư xây dựng các công trình bảo vệ biên giới vùng biển, tăng cường đảm bảo trang bị, phương tiện cho lực lượng chuyên trách, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao trong tình hình hiện nay.

PV: Đối với ngư dân, lãnh đạo tỉnh Phú Yên đã và đang có những giải pháp nào để khuyến khích, tạo điều kiện cho ngư dân tiếp tục vươn khơi bám biển làm ăn và bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thưa ông?

Ông Lê Văn Trúc: Phú Yên có hơn 7.000 tàu cá, với gần 1.100 tàu công suất từ 90CV trở lên, trong đó có gần 600 tàu, hơn 5.000 lao động thường xuyên khai thác hải sản trên các vùng biển xa. Với lợi thế của một tỉnh ven biển có nghề khai thác cá ngừ đại dương phát triển mạnh, Phú Yên xác định đây là nghề chủ lực trong nghề khai thác thủy sản.

Tuy nhiên, đặc thù của nghề là phải chịu nhiều tác động của các yếu tố về thời tiết, các biến động bất thường về nguồn lợi, cùng với sự gia tăng các chi phí sản xuất nên nghề biển nói chung, nghề câu cá ngừ đại dương nói riêng đang đối diện với không ít thách thức. Trước tình hình đó, lãnh đạo tỉnh Phú Yên đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các ban, ngành có liên quan tổ chức triển khai tích cực các chính sách hỗ trợ ngư dân đã được Nhà nước ban hành như: Hỗ trợ ngư dân tham gia khai thác hải sản trên các vùng biển xa; hỗ trợ nâng cao chất lượng sản phẩm sau thu hoạch; hỗ trợ cho người và tàu cá bị tai nạn trên biển... Mới đây, lãnh đạo tỉnh Phú Yên đã ban hành Kế hoạch tổ chức lại sản xuất cá ngừ nhằm nâng cao hiệu quả trong khai thác và thu nhập của ngư dân, hướng đến phát triển ngành công nghiệp khai thác cá ngừ hiệu quả và bền vững.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!