Nét đẹp bên góc làng

Theo chân đội công tác địa bàn Đồn Biên phòng (BP) Ia Púch, BĐBP Gia Lai, chúng tôi đến làng Goòng, xã Ia Púch, huyện Chư Prông gặp gỡ nữ già làng Siu Phinh, một cựu du kích đã từng vào sinh ra tử phía bên này núi Chư Pông, cũng là lớp đàn em của Anh hùng Kpă Klơng.

Trong sắc nắng vàng nhạt chiều cuối năm, một cảm giác bình yên bỗng ùa về giữa khung cảnh nửa như hôm nay, nửa như ngày xưa của buôn làng Tây Nguyên truyền thống. Bên khung dệt, từng tốp, từng tốp chị em phụ nữ làng Goòng miệt mài trên những đường tơ, kết nên tấm thổ cẩm bền chắc nhưng không thiếu nét mượt mà, tinh tế. Thiếu tá Kpui Đức, Đội trưởng Vận động quần chúng, Đồn BP Ia Púch nói vui với chúng tôi: “Đây là nét đẹp truyền thống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên nói chung, còn kia (những cô gái đang dệt thổ cẩm-PV) là sản phẩm của nữ già làng Siu Phinh. Bà là người cùng chúng tôi tuyên truyền, vận động chị em phụ nữ trong làng tham gia các nhóm học dệt thổ cẩm do nữ già làng trực tiếp hướng dẫn và truyền nguồn cảm hứng…”.

Lời chia sẻ của Đội trưởng Vận động quần chúng (cũng là người dân tộc thiểu số Jrai) giúp chúng tôi cảm nhận rõ hơn vai trò đặc biệt của “người mẹ tinh thần” làng Goòng. Xuyên suốt hơn 7 năm đảm đương công việc trong cộng đồng, nữ già làng Siu Phinh đã cùng với các ngành, đoàn thể địa phương và Đồn BP Ia Púch tuyên truyền, vận động, giúp đỡ hỗ trợ bà con nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, cũng như tham gia phong trào tự quản đường biên, cột mốc, bảo vệ an ninh thôn làng... Bản lĩnh của cô du kích nhỏ trong lửa đạn chiến tranh, sự mềm mại, bao dung của người mẹ đã giúp già làng Siu Phinh đứng ra hòa giải thành công rất nhiều vụ việc tranh chấp, mâu thuẫn, giải quyết tốt những vấn đề phát sinh trong cộng đồng, trở thành một trong những nhân vật điển hình nhất trong đội ngũ già làng, trưởng thôn có uy tín trên địa bàn biên giới tỉnh Gia Lai.

Trở lại với câu chuyện bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống. Chúng tôi gọi già làng Siu Phinh là “người giữ hồn” dân tộc trên biên giới là bởi bên cạnh khung dệt và đường tơ, bà còn là “nhà biên đạo” của nhịp xoang trên đất làng, phục vụ các hoạt động văn hóa cồng chiêng nhân các ngày lễ, hội. “Mình truyền dạy nghề dệt thổ cẩm và tổ chức đội múa xoang cho chị em phụ nữ trong làng với mong muốn thế hệ hôm nay tiếp nối những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Cũng may được sự hỗ trợ, động viên của chính quyền địa phương và đồn BP, nên đến nay, mọi chuyện đều diễn ra rất tốt đẹp…” - Già làng Goòng chia sẻ với chúng tôi.

Vững vàng bên dáng núi

Trung tá Phạm Văn Thanh, Đồn trưởng Đồn BP Ia Púch vui vẻ cho chúng tôi biết: “Năm 2022, Đồn BP Ia Púch được Bộ Tư lệnh BĐBP tặng danh hiệu Đơn vị Quyết thắng. Đây là sự ghi nhận và là nguồn cổ vũ động viên to lớn để chúng tôi tiếp tục nỗ lực phấn đấu, lập thêm nhiều thành tích xuất sắc hướng tới kỷ niệm 30 năm ngày thành lập đơn vị”.

Cũng đã lâu rồi, cờ Quyết thắng mới lại được trao tay những người lính BP bên này núi Chư Pông. Phần thưởng này là hoàn toàn xứng đáng với nỗ lực không biết mệt mỏi của cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Ia Púch để địa bàn luôn ổn định và phát triển, biên giới luôn bình yên. Nếu như câu chuyện truyền dạy dệt thổ cẩm và tổ chức các đội múa xoang của nữ già làng Siu Phinh là mô hình học tập cộng đồng cần được nhân rộng, thì việc mở lớp phụ đạo, bổ trợ thêm kiến thức cho học sinh của những người lính Đồn BP Ia Púch xứng đáng được vinh danh.

Vào ngày hè hay ngày nghỉ cuối tuần, nơi góc làng, tiếng nói cười của các chủ nhân biên giới lại vang lên từ “sân khấu” của già làng đến lớp học phụ đạo của người lính, tạo cảm giác thật nhẹ nhàng, êm ái. Cùng với đó là những mô hình trình diễn trồng lúa nước, từng bước chuyển đổi cơ cấu cây trồng, làm hàng rào để thay đổi phương thức chăn nuôi, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trong cộng đồng và hoạt động giúp dân lao động sản xuất, làm nhà “Mái ấm biên cương”... đã tạo nên bức tranh đa sắc màu của tình quân dân trên biên giới.

Tình yêu luôn là nguồn cảm hứng trong công việc. Tuy nhiên, “có thực mới vực được đạo”, để có được sự đồng hành mỗi ngày với các chủ nhân đất rừng biên giới, những người lính BP phía bên này núi Chư Pông phải nỗ lực vượt khó trong công tác tăng gia sản xuất, bảo đảm hậu cần tại chỗ, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Trên vùng đất cằn khô nằm “bên vách” thung lũng Ia Drăng, ngay từ ngày đầu mới thành lập (năm 1994), cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Ia Púch đã dự cảm những thử thách đang đón đợi phía trước. Bởi, để bám trụ giữa khu rừng khộp mênh mông, vốn có hình thái thời tiết rất thất thường, “nắng lên là hạn, mưa xuống là ngập” chưa bao giờ là chuyện đơn giản.

Thực tế cho thấy, “nỗi lo” này là hoàn toàn có cơ sở, khi đơn vị thường xuyên phải giải bài toán về nguồn nước sinh hoạt. Có năm, hạn hán kéo dài, toàn bộ cây trồng trong khuôn viên doanh trại và khu tăng gia sản xuất cháy khát, lính BP lại phải làm lại từ đầu. Ở đồn đã thế, trên các tổ, chốt phòng, chống dịch Covid-19 dọc đường tuần tra biên giới còn khô khát hơn. Ròng rã suốt 3 năm qua, trên cao điểm 383, cán bộ, chiến sĩ chốt kiểm soát số 1 thuộc Đồn BP Ia Púch phải sống chung với điều kiện điện sinh hoạt chắt chiu từ năng lượng mặt trời, sóng viễn thông thì phải “hứng” từ… mái nhà, ngọn cây, còn nước uống thì cứ việc chạy gần 10km về đồn để “nhận phân phối”.

Khó khăn, thử thách là rất lớn và người lính bên này núi Chư Pông phải biết cách vượt qua. Phát huy tính chủ động, sáng tạo, sự cần cù, chịu khó trong công tác hậu cần tại chỗ, Đồn BP Ia Púch thường xuyên duy trì đàn gia súc (bò, heo) gần 100 con, cùng hàng trăm con gia cầm các loại, chăm sóc khai thác 3ha cao su, hơn 500m² vườn rau xanh, mỗi năm thu về hàng trăm triệu đồng phục vụ đời sống, sinh hoạt, xây dựng, chỉnh trang trong đơn vị và công tác xã hội ngoài địa bàn. Riêng năm 2022, bên cạnh danh hiệu Đơn vị Quyết thắng, đồn còn đạt danh hiệu Đơn vị văn hóa do Bộ Chỉ huy BĐBP Gia Lai trao tặng.

Có thể nói, đây là phần thưởng xứng đáng dành cho những nỗ lực vượt khó của cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Ia Púch để cho biên giới mãi bình yên, địa bàn luôn ổn định và phát triển. Gần 30 năm đi qua, ở phía bên này núi Chư Pông, lính BP vẫn vững vàng như dáng núi.

Thái Kim Nga