Hiện nay, phụ nữ dân tộc Dao đỏ ở xã Phìn Ngan đều xây dựng gia đình trong độ tuổi kết hôn.   Ảnh: Thúy Hằng

Đồng chí Tẩn Láo Tả, Chủ tịch UBND xã cho biết: Từ năm 2005 đến nay, xã đã tích cực triển khai thực hiện quy định nếp sống văn minh trong lễ cưới, lễ tang. Đối với lễ tang, toàn xã đã thực hiện tốt các quy định, quy ước trong việc tổ chức lễ tang. Trong lễ cưới đã khắc phục được hiện tượng tảo hôn, từng bước giảm lược các lễ nghi không cần thiết, đảm bảo gìn giữ, phát huy truyền thống tập quán tốt đẹp của dân tộc Dao đỏ, đồng thời đảm bảo trang trọng, vui tươi đúng Luật Hôn nhân và gia đình.

Việc xóa bỏ tảo hôn trong đồng bào dân tộc Dao đỏ là một quá trình vận động tích cực của cán bộ, nhân dân trong xã. Trước năm 2005, mặc dù chính quyền địa phương đã có nhiều biện pháp khắc phục nhưng các vụ tảo hôn vẫn còn tồn tại. Từ năm 2005 trở lại đây, cùng với những đổi thay từ kết quả phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, trình độ dân trí của nhân dân ngày càng được nâng cao, việc xóa bỏ tảo hôn đã được nhân dân đồng lòng thực hiện. Vì vậy, nhiều năm qua đã không còn hiện tượng tảo hôn trên địa bàn xã.

Có được kết quả trên, theo đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã Chảo Hùng Phẩy, trước hết do quán triệt sâu sắc các chỉ thị, nghị quyết của Đảng và Nhà nước về xây dựng đời sống văn hóa, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội, mà cụ thể hóa thông qua phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đến mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân trong xã.

Do đặc điểm xã hầu như thuần nhất một dân tộc nên việc xây dựng quy ước chung về xây dựng nếp sống văn hóa đã được các thôn bản thực hiện và bổ sung những điều khoản cụ thể, được nhân dân đóng góp xây dựng và cam kết thực hiện trở thành hương ước của mỗi thôn bản. Hương ước quy định rõ những việc nên làm, những việc không được làm và những quy định cụ thể trong việc cưới, việc tang.

Trong hương ước ghi rõ: Lễ tang không được để quá 48 giờ, lễ cưới không được thách cưới cao (không quá 20 đồng bạc trắng, 100 kg thịt lợn, tiền mặt không quá một triệu đồng); khi các hộ có con cái xây dựng gia đình phải báo cho trưởng thôn biết trước 7 ngày để xem có đủ tuổi kết hôn không, nếu không đủ thì trưởng thôn thông báo không cho tổ chức lễ cưới; nếu đủ tuổi kết hôn thì trước lễ cưới phải về xã đăng ký kết hôn; tổ chức lễ cưới không quá 2 ngày 1 đêm...

Về hình thức phạt cũng được quy định cụ thể: Đối với các trường hợp tảo hôn, nếu các “khách mời” là thầy mo, mai mối, chủ hôn, thổi kèn, nấu ăn, rót rượu... vẫn đến giúp gia đình tổ chức đám cưới sẽ bị phạt từ 100 đến 200 ngàn đồng. Để thực hiện tốt quy ước, hương ước, xã đã tổ chức hội nghị cam kết thực hiện với tất cả các thành phần từ cán bộ chủ chốt đến các thôn bản, đặc biệt có thành phần là các thầy mo, thầy cúng, chủ hôn để thống nhất thực hiện. Phân công cán bộ chỉ đạo sâu sát cơ sở, phát huy vai trò của trưởng thôn và ý thức tự giác của nhân dân; trong đó, vai trò của mai mối, thầy cúng, chủ hôn rất quan trọng trong việc xóa bỏ tảo hôn ở Phìn Ngan.

Về Phìn Ngan hôm nay, nhiều người không khỏi ngạc nhiên trước sự thay đổi lớn lao của một xã vùng biên cách đây không lâu còn chìm đắm trong nghèo nàn, lạc hậu. Phìn Ngan giờ đây đang bứt phá vươn lên, vượt qua những rào cản khó khăn nhất là phong tục tập quán lạc hậu để xây dựng cuộc sống mới ấm no, hạnh phúc và văn minh, tiến bộ.