Trở về từ khơi xa

Chiều 25/9, tôi có mặt tại làng biển Tịnh Kỳ, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi nơi có cửa biển Sa Kỳ để chứng kiến từng đoàn tàu hối hả trở về bến. Ông Nguyễn Ảnh, người gác đài Icom cộng đồng ở xóm Ghành Cả, thôn Châu Thuận Biển, xã Bình Châu đã ước chừng với tôi rằng, “chiều tối ngày 25/9 thì đoàn tàu ở quần đảo Hoàng Sa sẽ về tới bến, đoàn tàu này phải chạy ngay lập tức khi nghe tin cơn bão Noru vào biển Đông và ai cũng có kinh nghiệm nên lập tức phán đoán bão sẽ tấn công thẳng vào Hoàng Sa trước khi ập vào đất liền”.

Đúng như dự đoán của lão ngư già gác đài canh, lúc 18 giờ 10 phút, chiếc tàu đầu tiên mang biển kiểm soát QNg 90172 TS cập bến. Các ngư dân cho biết trong quá trình di chuyển vào bờ, bà con đã nhận được sự hướng dẫn và chia sẻ của Đồn Biên phòng Bình Hải (BĐBP Quảng Ngãi), trong đó nhắc ngư dân đi thành nhóm tàu để sẵn sàng hỗ trợ cho nhau nếu có tàu bị hỏng máy.

“Trôi là chết” - một ngư dân nói với tôi và chỉ vào hàng chục ngư dân ngồi trên tàu nở nụ cười khi mọi người đã “về tới nhà”. Các ngư dân kể rằng, trong khi chạy tránh bão, tàu phải giữ liên lạc để nếu một sự cố gì xảy ra là các tàu áp lại giúp nhau khẩn cấp.

Sau khi tàu QNg 90172 TS cập bến, có rất nhiều tàu cá khác trong nhóm, bên cạnh đó là tàu của ngư dân các tỉnh Bình Định, Quảng Nam, Đà Nẵng… cũng về âu thuyền neo đậu trú tránh bão số 4.

Ngư dân Bùi Văn Trúc đi trên tàu của ngư dân ở quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng mang số ĐNa 90938 TS cho biết: “Tàu mới ra khơi được 2 ngày, chưa đánh bắt được gì nhưng nghe tin bão và thông tin của BĐBP kêu gọi ngư dân quay trở về đất liền, anh em quyết định không về quê mà chạy cắt ngang vô bờ, nơi nào gần nhất thì trú bão để sau khi bão tan thì lại tiếp tục hành nghề”.

Tính đến chiều 26/9, chỉ riêng tại các âu thuyền và cảng cá Thọ Quang, thành phố Đà Nẵng đã có hơn 4.000 tàu của ngư dân các tỉnh vào neo trú.

Trong đêm, khi đoàn tàu nối nhau vào các cảng biển Kỳ Hà, tỉnh Quảng Nam; Sa Cần, Sa Kỳ tỉnh Quảng Ngãi; Quy Nhơn, Tam Quan, tỉnh Bình Định thì vẫn có những chiếc tàu đang lênh đênh trên biển, cách bờ từ 15-20 hải lý.

“Sao họ liều mạng vậy, không chịu chạy về?” - tôi hỏi anh Phong, một ngư dân đánh bắt xa bờ vừa vào âu neo đậu tàu thuyền Tịnh Hòa (Quảng Ngãi), anh cười và cho biết: “Ngư dân tranh thủ đánh mực nổi trước bão rồi vào ngay, trước bão là biển im lắm, chạy từ ngoài khơi vô nhưng mặt biển láng như sông vậy, trước bão thì biển luôn im lặng rất đáng sợ, nhưng tới ngày 27/9 là bùng nổ sóng lớn, tình cảnh ngư dân ráng kiếm ăn vào phút chót là vậy”.

Câu chuyện của anh Phong đã lý giải những con số mà báo chí đang đăng tải về việc tỉnh Quảng Nam đến chiều 26/9 vẫn còn 87 tàu với 2.533 ngư dân vẫn đánh bắt ở vùng biển xa, tỉnh Quảng Ngãi là 94 tàu với 723 ngư dân. Theo các ngư dân, khi trên biển sắp có dông tố thì mực khơi nổi lên và nhiều ngư dân liều lĩnh quây lưới cú chót trước khi chạy nhanh về các đảo gần đó.

Chạy bão trong bờ

Ngày 26/9, trong lúc tàu thuyền trở về bờ và không khí phòng chống bão diễn ra khẩn trương trong đất liền thì cư dân ở các làng chài trên các hòn đảo phập phồng nghe ngóng tin bão.

Tại đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, Trung tá Nguyễn Văn Thương, Chính trị viên Đồn Biên phòng Lý Sơn (BĐBP Quảng Ngãi) cùng cán bộ, chiến sĩ xuống bám dân, thực hiện kế hoạch phòng, chống bão của địa phương, kêu gọi người dân ở trên 51 lồng bè nuôi cá phải thu xếp nhanh việc kéo lồng bè vào sát bờ, sau đó rời lồng bè trở về nhà. Đối với người nông dân làm nghề trồng hành, nhiều người chỉ biết cầu trời, vì bão vào là toàn bộ hành sẽ hư hỏng mà không có cách nào để cứu vãn.

Đảo Lý Sơn hiện nay có nhiều nhà dân được xây dựng kiên cố, tuy nhiên tỉ lệ nhà cấp 4 lợp tôn fibro xi măng vẫn là phổ biến. Vì vậy bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền, cán bộ, chiến sĩ còn tham gia cùng bà con nhân dân ở một số khu dân cư chèn chống nhà cửa, đặt bao cát lên mái, buộc dây neo các góc mái nhà. Những hình ảnh này đã “đẩy” những người dân còn có tâm lý thờ ơ cảm thấy nóng lòng và chạy đua với việc phòng, chống bão.

Theo kế hoạch của UBND huyện Lý Sơn, trên đảo sẽ bố trí một số điểm để người dân đến tránh trú bão và Đồn Biên phòng Lý Sơn dự kiến sẽ là nơi tránh bão của 150 người dân.

Tại đảo Cù Lao Xanh, tỉnh Bình Định, đến chiều 26/9 không khí phòng, chống bão trên đảo đã trở nên nóng hơn bao giờ hết. Những người dân có thúng đều hò nhau kéo lên bờ. Cư dân ở đảo có một bộ phận chuyên đánh bắt cá gần bờ bằng các thuyền nhỏ, là loại thuyền không thể chạy vào cảng Quy Nhơn tránh trú bão như các tàu thuyền lớn. Để bảo vệ tài sản cho bà con, đồn Biên phòng, công an, dân quân và người dân hò nhau kéo luôn thuyền lên bờ.

Thiếu tá Tô Duy Điệp, Chính trị viên Đồn Biên phòng Nhơn Châu (BĐBP Bình Định) chia sẻ: “Đơn vị sẽ là nơi để bà con nhân dân chạy vào tránh trú bão trong đêm 27/9 và anh em đã sắp xếp mọi thứ ổn định”.

Tại đảo Cù Lao Chàm, tỉnh Quảng Nam, không khí trước giờ bão vào trở nên im lặng. Ngày thường, hòn đảo này tấp nập đón du khách và bóng những chiếc ca nô màu trắng chạy ngược, chạy xuôi. Khi con đường ra đảo tạm dừng thì không khí trên đảo trở nên tấp nập với việc lo chèn chống nhà cửa.

Tại Trường mầm non Tân Hiệp, cán bộ, chiến sĩ BĐBP và các cô giáo tranh thủ dọn dẹp bàn ghế, chèn chống lại phòng học, vì đây là khu vực dễ bị ngập nước. Khu vực bãi ngang, nơi các tàu thuyền nhỏ thường neo đậu, nhưng đối với cơn bão mạnh thì nơi này cũng không còn an toàn. Đến chiều 26/9, lực lượng vũ trang trên đảo, trong đó có BĐBP đã buộc dây, đẩy, kéo những chiếc thuyền nhỏ lên hẳn trên bờ. Ở thành phố Đà Nẵng, đây là công việc được huy động các loại xe cẩu tham gia, còn trên đảo thì chỉ huy động sức người.

Lê Văn Chương