Đại biểu Nguyễn Thùy Trang (TP Hồ Chí Minh) phát biểu tại Hội trường.

Trước thực trạng các địa phương chưa có hệ thống thu gom bao bì thuốc BVTV đã qua sử dụng, cùng với sự thiếu ý thức của nhiều người sử dụng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe, nhiều đại biểu yêu cầu Dự thảo Luật làm rõ trách nhiệm và nghĩa vụ thu gom, xử lý bao bì thuốc BVTV sau khi sử dụng. Theo các đại biểu, trách nhiệm đầu tiên thuộc về nhà sản xuất, buôn bán thuốc BVTV. Trong trường hợp họ không tự giác thu hồi thì cơ quan có thẩm quyền xử phạt và ra quyết định bắt buộc phải thu hồi. Đại biểu Triệu Thị Thu Phương (Bắc Kạn) cho rằng, bên cạnh quy định khuyến khích nhà sản xuất sử dụng loại bao bì dễ tái chế để giảm bớt chi phí thu gom, xử lý sau khi sử dụng, đề nghị Ban soạn thảo xem xét bổ sung quy định: Cơ sở sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV phải nộp một khoản phí thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV.

"Tôi đề nghị Luật nên quy định thu một khoản từ các nhà sản xuất, kinh doanh giao cho UBND xã thuê các tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xử lý bao gói thuốc BVTV sau sử dụng, tiêu hủy thuốc BVTV vô chủ, nếu thiếu thì ngân sách mới cấp bù. Như vậy, sẽ giải quyết được vấn đề kinh phí và vấn đề tổ chức thực hiện thống nhất quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường" - Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hằng (Nam Định) nhấn mạnh. Đồng tình với ý kiến trên, đại biểu Nguyễn Thúy Hoàn (Thái Bình) đề nghị chính sách hỗ trợ của Nhà nước cho công tác tuyên truyền, phổ biến, sử dụng thuốc BVTV an toàn và hỗ trợ dụng cụ bảo hộ lao động cho người sử dụng. Thực tế, hiểu biết của người nông dân về thuốc BVTV còn rất hạn chế nên việc lạm dụng thuốc ở mức cao, sử dụng không đúng liều chiếm tới 70,8%, tự pha chế hỗn hợp 2 hay nhiều loại thuốc BVTV với nhau lên tới 87,9%.

Về các hành vi bị cấm, đại biểu Nguyễn Thùy Trang (TP Hồ Chí Minh) tán thành với việc cấm nhập khẩu đất nói chung để loại bỏ nguy cơ sinh vật gây hại xâm nhập vào nội địa. Tuy nhiên, với các trường hợp phục vụ nghiên cứu khoa học, làm giống và cây cảnh..., nên quy định các cây giống kèm theo đất chỉ được nhập khẩu vào một số cửa khẩu nhất định, những nơi có trang bị các phương tiện kiểm soát sinh vật gây hại có trong đất. Đối với thực vật, sản phẩm thực vật không đủ điều kiện tiêu chuẩn xuất khẩu vì lý do nhiễm sinh vật gây hại, cần bổ sung theo quy định tiêu hủy và cấm không được tiêu thụ tại thị trường nội địa.

Đại biểu Touneh Drong Minh Thắm (Lâm Đồng) cho rằng: Nhiều trường hợp gây hại mà chưa được đề cập tới trong văn bản này như sinh vật ngoại lai và sinh vật biến đổi gien. Đồng thời, cần bổ sung nghiêm cấm một số hành vi như phát tán sinh vật gây hại, bao che đối với kinh doanh, sản xuất thuốc BVTV không có trong danh mục. Bổ sung thêm khuyến cáo: Cấm người mang thai hoặc đang cho con bú tham gia vào quá trình sản xuất, buôn bán, vận chuyển thuốc BVTV; cấm bán thuốc BVTV cho trẻ em dưới 16 tuổi; cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng thuốc BVTV.

Thống kê cả nước có tới 28.593 đại lý và hàng chục ngàn cơ sở bán lẻ thuốc BVTV, đại biểu Nguyễn Thúy Hoàn (Thái Bình) đề nghị nâng điều kiện: Chủ cơ sở bán buôn thuốc BVTV phải có trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên. Người trực tiếp bán thuốc phải có chứng chỉ bồi dưỡng về chuyên môn, về thuốc BVTV. Đồng thời, quy định về thời gian hiệu lực sử dụng chứng chỉ 2-3 năm cần phải cấp lại để những người bán trực tiếp thuốc BVTV có điều kiện cập nhật các kiến thức mới.

Phân tích từ góc độ quản lý chất lượng thực vật và sản phẩm thực vật trên thị trường, đại biểu Tôn Thị Ngọc Hạnh (Đắk Nông) cho rằng, một số quy định còn mờ nhạt khó khả thi khi không chỉ rõ đối tượng trong phạm vi điều chỉnh: Người sử dụng thuốc BVTV cũng chính là người sản xuất thực vật, sản phẩm thực vật và nhiều người đóng cả vai trò buôn bán.

Kiểm dịch thực vật qua cửa khẩu Hùng Quốc (Cao Bằng).

 Các đại biểu cũng đề nghị quy định về trách nhiệm quản lý Nhà nước cần bổ sung làm rõ với các ngành liên quan đến xuất nhập khẩu và kiểm dịch như: BĐBP, Hải quan, Y tế... cho phù hợp với thực tiễn và đề nghị có cơ chế phối hợp chuyên ngành đạt hiệu quả cao.

Đại biểu Nguyễn Hoài Phương (Tây Ninh) phát biểu: Cần xác định rõ trách nhiệm phối hợp giữa Bộ Quốc phòng với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện các công tác kiểm dịch thực vật nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, quá cảnh, chuyển cửa khẩu, chuyển vào kho ngoại quan, kiểm dịch sau nhập khẩu tại các cửa khẩu do Bộ Quốc phòng quản lý. Phối hợp trong tuyên truyền phổ biến pháp luật về kiến thức kiểm dịch thực vật, xử lý vi phạm pháp luật, kiểm dịch thực vật theo thẩm quyền. Bộ Quốc phòng chủ trì phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành các văn bản về bảo vệ kiểm dịch thực vật trong trường hợp đảm bảo về quốc phòng và an ninh.