Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Thiếu tướng Nguyễn Văn Nam, Phó Tư lệnh BĐBP gắn Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất lên quân kỳ Quyết thắng của BĐBP Đà Nẵng nhân dịp kỷ niệm 40 năm Ngày thành lập BĐBP thành phố.

Đại tá Mai Văn Dậu, nguyên Chỉ huy trưởng Công an nhân dân vũ trang (CANDVT) Quảng Nam - Đà Nẵng nay đã bước qua tuổi 94, nhưng trông ông vẫn còn rất minh mẫn. Khi nhắc đến "những ngày đầu" của lực lượng ANVT Quảng Đà, giọng ông trở nên sôi nổi: Ngày 5-4-1975, Ban chỉ huy An ninh vũ trang (ANVT) Quảng Đà được thành lập. Ngay sau ngày quê hương giải phóng, chỉ trong vòng chưa đầy một tuần lễ, hơn 200 cán bộ, chiến sĩ từ các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình và Hải Phòng vào chi viện cho Quảng Đà. Công việc của những ngày đầu giải phóng hết sức bề bộn, lực lượng ANVT cùng chính quyền các cấp vừa phải tiếp tục tấn công truy quét bọn tàn quân, vừa tiếp quản các trụ sở, đồn bốt, cơ quan công sở của địch để lại.

Mặt khác, phải nhanh chóng bố trí lực lượng về các địa phương để phối hợp với cấp ủy, chính quyền tuyên truyền, vận động nhân dân nhanh chóng tuyển quân để huấn luyện bổ sung quân số thành lập các đồn, trạm. Từ đầu tháng 4 đến ngày 1-5-1975, các đồn CANDVT Quảng Đà được thành lập. Trong muôn vàn khó khăn gian khổ, cán bộ, chiến sĩ (CBCS) các đơn vị đã luôn bám sát địa bàn, vận động nhân dân từng bước xây dựng phòng tuyến nhân dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới.

Trong giai đoạn từ những năm 1979 đến năm 1990, số ngụy quân, ngụy quyền chưa chịu cải tạo, được sự hậu thuẫn của các thế lực thù địch, chúng tăng cường các hoạt động tâm lý chiến, tung tin bịa đặt, gây ra làn sóng vượt biên, vượt biển trái phép, làm mất an ninh trật tự trên các tuyến biên phòng. Đặc biệt, khu vực bãi ngang dài, rộng là điều kiện thuận lợi để bọn xấu lợi dụng tổ chức hoạt động đưa người vượt biển đi nước ngoài. Trước tình hình đó, một mặt, CBCS tăng cường bám sát địa bàn, tích cực vận động nhân dân nêu cao tinh thần cảnh giác, tránh nghe theo những luận điệu chiến tranh tâm lý của địch, mặt khác, tăng cường các biện pháp nghiệp vụ để chủ động phát hiện, bóc gỡ các đường dây tổ chức vượt biển trái phép.

Được sự giúp đỡ của nhân dân, sự phối hợp chặt chẽ của các lực lượng trên địa bàn, từ năm 1984 đến năm 1991, các đơn vị đã phát hiện 166 vụ với hơn 1.000 đối tượng vượt biển trái phép, thu giữ 70 phương tiện tàu thuyền. Tháng 11-1996, Quốc hội khóa IX, kỳ họp thứ X phê chuẩn việc tách và thành lập lại một số tỉnh, thành phố trong cả nước, theo đó, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng chia tách thành 2 đơn vị hành chính là thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam. Ngày 1-1-1997, Bộ Chỉ huy BĐBP Đà Nẵng và Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Nam được thành lập theo Quyết định số 2444/QĐ-của Bộ Quốc phòng. Từ đây, người lên rừng, người xuống biển, nhưng những người lính BP Quảng Nam hay Đà Nẵng cho đến bây giờ vẫn gọi nhau là "lính BP Quảng Đà".

Tôi gặp Thiếu tá Nguyễn Thị Hòa, nguyên là y sĩ của Đồn BP Phú Lộc tại cuộc gặp mặt nhân dịp kỷ niệm 40 năm ngày thành lập đồn. Thiếu tá Nguyễn Thị Hòa trẻ hơn nhiều so với tuổi 62 của mình và cách nói chuyện vẫn dí dỏm, đầy sôi nổi như tuổi đôi mươi. Năm 1975, cô gái quê lúa Thái Bình nhập ngũ và được chi viện cho đoàn quân vào tiếp quản Đà Nẵng. Sau khi đi học Trung cấp quân y, vài lần chuyển đơn vị, y sĩ Nguyễn Thị Hòa được biên chế về Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Nam-Đà Nẵng.

Thiếu tá Nguyễn Thị Hòa kể, ngày ấy chỉ có thể gói gọn vào cụm từ "vô vàn khó khăn", người lính BP, ngoài làm công tác chuyên môn của mình ra, còn phải tham gia xây dựng đơn vị, bởi lúc ấy cơ sở vật chất rất nghèo nàn. Thời gian ở Đồn BP Phú Lộc, mặc dù là nữ y sĩ, nhưng Hòa cũng tham gia vác đá, gạch, cát để xây dựng cơ sở vật chất. Với sức khỏe của tuổi mười chín, đôi mươi tràn đầy lý tưởng nên tất cả những khó khăn vất vả ấy chẳng sá gì đối với chị. Khi lực lượng điều động cán bộ, chiến sĩ đi làm nhiệm vụ quốc tế ở Cam-pu-chia và giúp nước bạn Lào, nữ y sĩ Nguyễn Thị Hòa cũng có mặt trong đội hình quân tình nguyện tham gia giúp bạn. Ba năm ở Cam-pu-chia càng rèn luyện thêm ý chí và cũng chính trong gian khổ này, y sĩ Nguyễn Thị Hòa đã gặp người lính đặc công và tìm được hạnh phúc viên mãn của mình.

Trung tá Nguyễn Thành Đính cách đây hơn chục năm là chàng Thiếu úy mới tốt nghiệp Học viện Biên phòng. Tuổi trẻ, Thiếu úy Nguyễn Thành  Đính quyết tâm đi xa. Gia đình, người thân nhất trí để anh "đi vài năm cho biết". Ấy vậy, khi đã đến Đà Nẵng rồi, anh quyết định "đóng đô" ở đây. Trải qua nhiều cương vị khác nhau, giờ đây Trung tá Nguyễn Thành Đính là Chỉ huy trưởng BPCK cảng Đà Nẵng.

Giới thiệu về nhiệm vụ của đơn vị, Trung tá Nguyễn Thành Đính nhấn mạnh về "sự khác biệt" so với các cảng biển lớn khác trên cả nước. Cũng như các cảng biển khác, BPCK cảng Đà Nẵng tổ chức thực hiện tốt thủ tục kiểm tra giám sát Biên phòng đối với các phương tiện, hàng hóa, thuyền viên cũng như khách du lịch nước ngoài. Trong những năm trở lại đây, cảng Đà Nẵng luôn là điểm dừng chân của các tàu quân sự nước ngoài đến thăm và giao lưu hữu nghị theo tinh thần hội nhập quốc tế.

Cán bộ, chiến sĩ BPCK cảng Đà Nẵng cũng thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động, phong trào như phụng dưỡng Mẹ Việt Nam Anh hùng, duy trì lớp học tình thương, xây dựng "Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo" hay phong trào BĐBP tham gia xây dựng nông thôn mới bằng việc tham gia làm đường bê tông, sửa chữa nhà văn hóa, hỗ trợ phương tiện sinh kế cho hộ nghèo. Đặc biệt, trong các đợt bão, lũ, cán bộ, chiến sĩ BPCK cảng Đà Nẵng đã tổ chức cứu kéo nhiều tàu cá của ngư dân bị mắc cạn hoặc gặp sự cố trên biển; di chuyển hàng trăm người dân đến nơi tránh trú bão an toàn. Sau bão, đơn vị còn tham gia giúp dân khắc phục hậu quả, sửa chữa nhà cửa ổn định cuộc sống, thu dọn cảnh quan, môi trường thành phố...