Cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Ia Pnôn tuần tra biên giới. Ảnh: T.K.Nga

Trang sử vàng trên dòng sông huyền thoại

Trở về đơn vị sau chuyến "cắt rừng" cùng cán bộ, chiến sĩ (CBCS) tuần tra biên giới và kiểm tra các vị trí đã xác định cắm mốc số 34 và 35, Thiếu tá Phạm Hữu Cường, Đồn trưởng Đồn BP Ia Pnôn đưa chúng tôi ra thăm dòng sông huyền thoại Ia Đrăng.

Tôi gọi Ia Đrăng - đoạn chảy qua Đồn BP Ia Pnôn là dòng sông huyền thoại, bởi nơi đây có ngọn thác Thông Tin mê đắm lòng người, nơi khắc ghi hình ảnh những nữ chiến sĩ Thông tin quả cảm quên mình dưới mưa bom bão đạn của giặc Mỹ năm xưa, bảo đảm thông tin liên lạc, góp phần làm nên chiến thắng Plây Me lẫy lừng. Họ đã sống, chiến đấu và hy sinh như những thiên thần vì độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Khúc sông này càng nhuốm màu huyền thoại khi những người lính BP Ia Pnôn căng mình chiến đấu trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam qua câu chuyện của người đồn trưởng trẻ tuổi.

Năm nay mới bước sang tuổi 37, nghĩa là ngày diễn ra trận "thủy chiến" với bọn Khmer đỏ trên sông Ia Đrăng (trận đánh đầu tiên của Đồn BP Ia Pnôn trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam), Thiếu tá, Đồn trưởng Phạm Hữu Cường vẫn chưa... cất tiếng khóc chào đời. Tuy nhiên, với mọi thế hệ người lính BP Ia Pnôn, trang sử vàng truyền thống của đơn vị dường như đã được tạc vào khúc sông ấy để mỗi khi ngắm nhìn dòng sông lại thấy ánh hào quang rọi sáng từ quá khứ.

Trong câu chuyện của Đồn trưởng Phạm Hữu Cường, chúng tôi được biết, Đồn BP Ia Pnôn được thành lập ngày 11-7-1975 và cũng chỉ hơn 2 năm sau, CBCS trong đơn vị phải căng mình chiến đấu chống lấn chiếm biên giới của quân Khmer đỏ. Thời kỳ cao điểm nhất diễn ra từ cuối năm1977 đến cuối năm 1978, từ bên kia biên giới, bọn Khme đỏ sử dụng 1 tiểu đoàn, được trang bị hỏa lực mạnh, nhiều lần vượt sông tập kích, tấn công bao vây cô lập đồn.

Tuy nhiên, vận dụng sáng tạo hệ thống hầm hào, công sự chiến đấu và những lợi thế tự nhiên trong phòng thủ tác chiến, CBCS Đồn BP Ia Pnôn phối hợp với các lực lượng chi viện tuyến sau đã kiên cường chiến đấu đẩy lùi tất cả các đợt tấn công lấn chiếm của kẻ địch, biến dòng sông Ia Đrăng trở thành "bức tường thép" không thể xuyên thủng trước mũi súng quân thù.

Trong suốt 3 năm bám trụ chiến đấu, Đồn BP Ia Pnôn đã tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ, loại khỏi vòng chiến đấu hàng trăm tên địch, thu nhiều vũ khí, cùng với các lực lượng quét sạch bóng thù ra khỏi bờ cõi, bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Mặc dù vậy, trong cuộc chiến đấu quyết liệt với kẻ thù, Đồn BP Ia Pnôn đã phải ngậm ngùi tiễn biệt 3 đồng chí anh dũng hy sinh và nhiều người phải để lại một phần máu thịt của mình cho biên giới...

Cũng trong giai đoạn này cho đến những năm cuối thập kỷ 80, bám sát chỉ đạo của cấp trên, Đồn BP Ia Pnôn đã tổ chức lực lượng đẩy mạnh công tác tuần tra truy quét tiêu diệt nhiều toán, nhóm tàn quân phản động FULRO và ngụy quân, ngụy quyền lẩn trốn trong rừng, góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên khu vực biên giới. Với những thành tích xuất sắc đạt được trong chiến đấu, năm 1979, Đồn BP Ia Pnôn vinh dự được đón lẵng hoa của Chủ tịch nước trao tặng, 7 cá nhân được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, cùng nhiều phần thưởng cao quí khác.

"Tuổi 40" - vững vàng sức trẻ

Gặp gỡ trò chuyện với những người lính Đồn BP Ia Pnôn, chúng tôi đặc biệt ấn tượng ở sức trẻ, tính năng động, sáng tạo, tinh thần vượt khó vươn lên. Mặc dù phần đông cán bộ chỉ huy từ cấp đồn đến các bộ phận công tác lẻ đều chưa "chạm ngưỡng" 40, song có thể nói đây là tập thể mạnh, một trong những đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua của BĐBP Gia Lai từ nhiều năm qua. 

Đồn BP Ia Pnôn được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ đoạn biên giới có chiều dài 7,2km và địa bàn xã Ia Pnôn, huyện Đức Cơ (Gia Lai) với dân số hơn 4.400 người, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số Jrai (chiếm 90,9%). Đây là một trong những khu vực được đánh giá là trọng điểm phức tạp về an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, trong đó nổi lên một số hoạt động nhen nhóm Tin lành Đề-ga, tổ chức câu móc, lôi kéo, đưa đón đồng bào dân tộc thiểu số vượt biên trái phép cùng một số hoạt động liên quan đến an ninh nông thôn.

Trước thực trạng đó, những năm qua, CBCS Đồn BP Ia Pnôn luôn bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp trên, triển khai đồng bộ các biện pháp công tác Biên phòng trong thực hiện nhiệm vụ. Đối với công tác tuần tra kiểm soát, quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, đồn thường xuyên phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng đứng chân trên địa bàn tổ chức huấn luyện, diễn tập các phương án chiến đấu, tuần tra thông tuyến, mật phục, kiểm tra kiểm soát, nắm chắc tình hình nội và ngoại biên, kịp thời phát hiện, đấu tranh ngăn chặn hiệu quả đối với những hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm qui chế biên giới.

Chỉ tính từ năm 2013 đến nay, qua công tác nghiệp vụ, đồn đã thu thập được gần 400 nguồn tin có giá trị phục vụ nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới, phát hiện, gọi hỏi đấu tranh 16 đối tượng liên quan đến hoạt động Tin lành Đề-ga, gây rối trật tự công cộng, phát hiện, thu giữ 14 khẩu súng tàng trữ, sử dụng trái phép, gần 160m3 gỗ lậu các loại cùng nhiều tang vật vi phạm lâm luật khác.

Trong công tác vận động quần chúng, xây dựng địa bàn, Đồn BP Ia Pnôn đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng, củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở, duy trì hiệu quả hoạt động của các tổ tự quản và các mô hình giúp dân phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.

Song song với đó, đồn làm tốt công tác tuyên truyền vận động giúp nhân dân trên địa bàn hiểu và nắm vững các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nêu cao tinh thần cảnh giác trước những âm mưu thủ đoạn, luận điệu xuyên tạc của bọn phản động FULRO, phá hoại khối đoàn kết dân tộc, kích động, lôi kéo người vượt biên trái phép...

Sống trong lòng nhân dân, đồng cam cộng khổ với các buôn làng biên giới ngay từ những ngày đầu thành lập, các thế hệ người lính Đồn BP Ia Pnôn thường xuyên làm tốt công tác giúp dân xây dựng đời sống mới, triển khai hiệu quả các chương trình định canh, định cư, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, đưa tiến bộ khoa học-kỹ thuật vào sản xuất, không ngừng nâng cao thu nhập cho bà con. Phối hợp với các đơn vị quân đội đứng chân trên địa bàn, đồn đã hỗ trợ giúp đỡ các gia đình đồng bào dân tộc thiểu số phát triển được 49ha lúa nước, 136ha cây công nghiệp dài ngày và trên 600ha hoa màu các loại.

Đặc biệt, trong những năm gần đây thực hiện phong trào "Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới", Đồn BP Ia Pnôn đã hỗ trợ hàng ngàn ngày công giúp các thôn làng làm đường giao thông, tu sửa nhà cửa, vệ sinh công cộng, hỗ trợ sản xuất. Bên cạnh đó, bằng nguồn quỹ của đơn vị, Đồn BP Ia Pnôn tham gia xây dựng được 8 căn nhà chính sách, nhà Đại đoàn kết tặng các hộ nghèo trên địa bàn với tổng trị giá gần 800 triệu đồng, tổ chức khám chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí, phòng chống dịch bệnh cho gần 3.000 lượt hộ gia đình và bệnh nhân, góp phần cùng ngành y tế địa phương đẩy lùi các loại dịch bệnh, thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân vùng biên giới.

Trải qua chặng đường 40 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, trong bất kỳ giai đoạn khó khăn thử thách nào, CBCS Đồn BP Ia Pnôn cũng bền tâm vững chí, đoàn kết một lòng, thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao. Bốn thập kỷ đi qua, dòng sông Ia Đrăng huyền thoại đã chứng kiến và lưu giữ biết bao chiến công của các thế hệ CBCS Đồn BP Ia Pnôn để cho hôm nay và mai sau, dòng sông và người lính cứ mãi mãi quyện chặt vào nhau trong tình yêu biên giới.

Phát huy những lợi thế tại chỗ, CBCS Đồn BP Ia Pnôn đẩy mạnh tăng gia sản xuất, trồng được 6ha cao su, gần 5ha cà phê, sắn, xây dựng khu chăn nuôi tập trung quy mô trên 2.000m2, duy trì đàn gia súc (bò, heo) hàng trăm con, cùng hàng ngàn con gia cầm các loại. Từ nguồn tăng gia sản xuất nói trên, mỗi năm đồn thu nhập hàng trăm triệu đồng để chăm lo ngày càng tốt đời sống vật chất, tinh thần cho CBCS, cũng như chia sẻ giúp đỡ các gia đình nghèo trên địa bàn.