Cán bộ, chiến sĩ Đồn BPCK quốc tế Na Mèo, BĐBP Thanh Hóa vận động quần chúng tham gia bảo vệ an ninh biên giới Tổ Quốc.

Ba điển hình ở một đồn biên phòng

Đại tá Đỗ Thế Tuấn, Chính ủy BĐBP Thanh Hóa không giấu nổi niềm vui khi tiếp chuyện tôi. Anh bảo: Mấy năm nay, BĐBP Thanh Hóa học và làm theo tấm gương đạo đức Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhất là hiện nay đang nhấn mạnh vào "khâu" làm theo Bác, xuất hiện ngày càng nhiều những điển hình có tính "toàn tỉnh, toàn quân và toàn quốc". Có điều lạ là, cán bộ, chiến sỹ làm được nhiều việc, nhưng công tác tuyên truyền về các điển hình này lại chưa làm được bao nhiêu...

Điều mà người Chính ủy BĐBP xứ Thanh trăn trở, sau mấy ngày dọc ngang xuống biển, lên rừng, tôi đã hiểu ra phần nào. Để lên được với Đồn BPCK quốc tế Na Mèo, ngay tại cửa ngõ biên giới Việt - Lào đâu có dễ dàng gì. Đường núi toàn cua chữ S, chữ Z, chữ U. Vực sâu thăm thẳm. Nhiều chỗ sạt lở, những tảng đá to như ông voi nằm choán hết lối đi. Đất núi ập xuống hàng trăm mét khối. Nhiều đoạn đang làm đường, xe ô tô, xe máy nằm lại nối đuôi nhau dài cả cây số. Thời tiết đang nắng lại mưa sầm sập, tối đất, tối trời, sốt cả ruột. Lên được Đồn BPCK quốc tế Na Mèo là cả một kỳ công.

Thượng tá - Đồn trưởng Nguyễn Quang Dũng vừa nhìn thấy tôi, đã buột miệng: Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh điện báo các anh lên, mà đường sá thì như thế, đợi mãi đến ba, bốn giờ chiều vẫn chưa thấy các anh, bọn em sốt ruột và lo lắng quá. Thôi, lên được với bọn em thế này là quý lắm rồi ! Nhìn người "Nhạc trưởng" của đồn BP cầm tinh con ngựa, mới 48 tuổi đời, "trấn ải" một vùng biên giới phía Tây của tỉnh Thanh Hóa, có cặp mắt tinh anh, tôi thầm nghĩ: Đây mới là người mà mình cần tìm!

Nửa ngày làm việc với Thượng tá Nguyễn Quang Dũng, tôi đi hết ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Từ năm 2011 trở lại đây, riêng Đồn BPCK quốc tế Na Mèo có ba đồng chí thay mặt BĐBP Thanh Hóa và thay mặt tỉnh Thanh Hóa, được đi báo cáo điển hình về học tập và làm theo Bác. Nghe Dũng nói, tôi cứ ngỡ Na Mèo là "Trung tâm" đào tạo cá nhân điển hình, kiểu như Học viện Bóng đá Hoàng Anh Gia Lai là cái "nôi" đào tạo ra các cầu thủ U.19 có kỹ thuật bóng đá "siêu việt" của Việt Nam hiện nay vậy.

Đầu tiên là Thiếu tá Thao Duy Lênh, Chính trị viên phó của Đồn BPCK quốc tế Na Mèo. Là người dân tộc Mông, chưa từng học qua một trường lớp sư phạm nào, chưa từng trải qua một trung tâm nghiên cứu ngôn ngữ nào, nhưng Thao Duy Lênh đã soạn ra 76 giáo án dạy tiếng Mông cho cán bộ, chiến sỹ BĐBP và cho cả cán bộ, đảng viên của tỉnh Thanh Hóa. Giáo án dạy tiếng Mông của Thao Duy Lênh đáng nể ở chỗ: Nó xuất hiện đúng vào lúc, lực lượng BĐBP đang rất cần biết nói tiếng Mông, để làm công tác vận động quần chúng ở những "điểm nóng" trên biên giới. Thao Duy Lênh trở thành người đi tiên phong "nói được và làm được" ở lĩnh vực này. Anh được đi báo cáo điển hình toàn quân năm 2011 - 2012 về đề tài khoa học "Học tiếng Mông" và được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.

Đồn BPCK cảng Nghi Sơn tuyên truyền vận động đồng bào công giáo sống tốt đời đẹp đạo.

Người thứ hai của Đồn BPCK quốc tế Na Mèo làm tôi tâm phục khẩu phục là Thiếu úy Quách Văn Tuấn, nhân viên Đội vận động quần chúng. Là người dân tộc Mường, Tuấn được giao nhiệm vụ cùng với ba đồng chí khác của đơn vị, phải tìm mọi cách  "vực dậy" bằng được bản Cha Khót, xã Na Mèo, có 35 hộ gia đình đồng bào các dân tộc "tứ xứ góp lại", lâu nay "nổi tiếng" là "chỉ ăn với chơi", mặc cho đói nghèo tàn phá, tệ nạn xã hội càn đi quét lại. Thời điểm Tuấn được giao nhiệm vụ này, bản Cha Khót đang là điểm "nóng" nhất của huyện Quan Sơn về đời sống cực kỳ khó khăn và an ninh trật tự rất phức tạp. Tuấn và các đồng chí trong Đội công tác đặc biệt của đồn đã tổ chức họp toàn thể dân bản, bầu trưởng, phó bản, đề ra hương ước của bản Cha Khót. Riêng Tuấn được bà con tín nhiệm bầu làm Phó bản.

Để đời sống bà con ngày càng no đủ, việc đầu tiên là Phó bản Quách Văn Tuấn bày cho bà con cách cày ruộng làm lúa nước. Nhiều người không làm, ở nhà đốt lửa sưởi, mua rượu uống. Trời rét cắt da cắt thịt, Phó bản Quách Văn Tuấn xuống cày ruộng, trong khi Trưởng bản ở nhà uống rượu say. Cày xong ruộng cho đồng bào, anh về bản họp dân, "chiếu" theo hương ước của bản, đề nghị bà con kiểm điểm, xử lý những người lười lao động, uống rượu say gây mất trật tự thôn bản. Bà con ủng hộ anh rầm rầm và "xử phạt" Trưởng bản đi lao động công ích, dọn dẹp vệ sinh ở các con đường trong bản. Trưởng bản bị phê bình, cười giả lả, nhìn Phó bản Tuấn đầy khâm phục.

Năm 2011, bản Cha Khót, xã Na Mèo trở thành điển hình xuất sắc của huyện Quan Sơn về tất cả các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh, Thiếu úy Quách Văn Tuấn là một trong ba cá nhân xuất sắc nhất của tỉnh Thanh Hóa đi báo cáo điển hình toàn quốc về học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Điển hình xuất sắc thứ ba làm theo Bác, là Đại úy Vũ Xuân Thu, cán bộ Biên phòng tăng cường xã, giữ chức Phó Bí thư Đảng ủy xã Xuân Thủy, huyện Quan Sơn. Thời điểm Thu về tăng cường, xã Xuân Thủy có Bản Khà gồm 28 nóc nhà đồng bào dân tộc Thái, do mâu thuẫn dòng họ và đói nghèo, nhiều đối tượng xấu nổi lên, tình trạng dùng dao chém trâu, chém bò của bà con xảy ra liên tục, gây hoang mang, nghi ngờ lẫn nhau. Bà con kéo nhau bỏ đi khỏi bản, làm cho bản gần như bị "xóa sổ" trên bản đồ xã.

Ngoài công việc của một Phó Bí thư Đảng ủy xã, Thu nhận thêm trọng trách "làm sống" lại Bản Khà. Hằng tháng trời, anh mặc áo mưa đi lang thang trong những cánh rừng của Na Mèo, Xuân Thủy tìm lại bà con, kêu gọi họ trở về xây dựng bản làng, xây dựng cuộc sống mới. Bà con trở về không có nhà, anh đề nghị các chiến sỹ Biên phòng xuống làm nhà, khai hoang ruộng lúa nước, làm thủy lợi giúp dân. Đồng bào không có trâu để cày ruộng, anh sử dụng Thẻ Sỹ quan Biên phòng tín chấp với ngân hàng, vay tiền mua 9 con trâu cấp cho các gia đình trong bản để lao động, sản xuất.

Chỉ riêng cái việc dám nghĩ dám làm này để lo cho cuộc sống của đồng bào dân tộc Bản Khà, Đại úy Vũ Xuân Thu đã làm cho BĐBP trong tỉnh, rồi cán bộ, đảng viên, nhân dân các dân tộc tỉnh Thanh Hóa rưng rưng cảm động. Người lính mang quân hàm xanh tuy nghèo về tiền bạc, nhưng tấm lòng đối với đồng bào các dân tộc thì luôn đẫm đầy trong mọi lúc, mọi nơi, mọi hoàn cảnh, không thể chê vào đâu được.

Đại tá Đỗ Thế Tuấn "chốt" lại với tôi như vậy. Với tấm lòng của Đại úy Vũ Xuân Thu đối với bà con dân tộc Thái như thế, ít lâu sau, Bản Khà đã thực sự sống lại, trở thành một điển hình trong xây dựng nông thôn mới ở vùng cao biên giới huyện Quan Sơn. Đại úy Vũ Xuân Thu được chọn đi báo cáo điển hình toàn tỉnh Thanh Hóa về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ.

Đại tá Đỗ Thế Tuấn thuyết trình địa chỉ các đồn biên phòng anh hùng của BĐBP Thanh Hóa.

Đi vào "cái tâm" của con người

Hơn năm mươi năm về trước, Bác Hồ về thăm Thanh Hóa. Người căn dặn Đảng bộ và nhân dân xứ Thanh: Phải xây dựng Thanh Hóa trở thành một tỉnh kiểu mẫu. Thực hiện lời Bác dạy, trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ở Thanh Hóa có câu: Ra ngõ gặp anh hùng. Chỉ riêng khu vực Nam Ngạn - Hàm Rồng, trong diện tích chưa đầy một cây số vuông, có tới 4 tập thể và cá nhân được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND). BĐBP Thanh Hóa có 19 đồn BP thì có tới gần một nửa (8 đồn) được Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.

Đại tá Đỗ Thế Tuấn nói với tôi như tâm sự: Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh tập trung chỉ đạo đi vào "cái tâm" của con người, "cái tâm" của cán bộ, chiến sỹ các đơn vị BĐBP, "cái tâm" của đồng bào các dân tộc trên biên giới, để việc làm theo Bác trở thành thực chất hơn, sống động hơn và tâm phục khẩu phục hơn.

Ai cũng biết, do vùng biên giới xứ Thanh cực kỳ gian khổ, khó khăn. Cán bộ, chiến sỹ các đồn BP phải chịu nhiều thiệt thòi, lặng lẽ hy sinh những thứ rất đời thường như muộn xây dựng gia đình, xa nhà, bệnh tật, chế độ chính sách chưa hợp lý, vợ con không có công ăn việc làm, không có nhà để ở, con cái thất học, học dốt, sa vào tệ nạn xã hội...

Để cán bộ, chiến sỹ BĐBP trong tỉnh làm theo tấm gương đạo đức của Bác, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP Thanh Hóa đã tạo ra những "cú hích" như đề nghị phong cấp, nâng lương, đề bạt một khi anh em hoàn thành tốt nhiệm vụ. Xây "Mái ấm chiến sỹ nơi biên giới" tặng những đồng chí khó khăn. Đề nghị chính quyền các địa phương có chính sách đối với hậu phương người chiến sỹ Biên phòng, như ưu tiên con cái học hành, sắp xếp công ăn việc làm cho những người vợ, luân chuyển nơi công tác hợp lý nếu vợ là giáo viên, kết nghĩa, đỡ đầu giữa phía sau với người lính ở phía trước...

Và rồi, những điển hình tiên tiến xuất sắc mang tính toàn tỉnh, toàn quân, toàn quốc cũng từ những điều nhân văn ấy mà ra cả. Chị Leng Thị Quý, dân tộc Thái, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Na Mèo, biết tôi đang đi tìm hiểu để viết về "Điển hình" học và làm theo Bác Hồ, mỉm cười đầy ngụ ý, nói: Ngày trước, ở Thanh Hóa, ra ngõ gặp Anh hùng. Ngày nay, ở xứ Thanh, ra ngõ là gặp "Điển hình" đấy!