Tập trận RIMPAC 2010. Ảnh: htka.hu

Cuộc diễn tập năm nay diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang chuyển trọng tâm chú ý vào khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nhằm thực hiện định hướng chiến lược mới được chính quyền của Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma công bố tháng 1 vừa qua. Mỹ nhận thức rằng, châu Á đang đóng một tầm quan trọng nhất định về kinh tế và Trung Quốc đang nổi lên như một cường quốc quân sự. Mỹ có mục tiêu duy trì sự có mặt về quân sự trên toàn thế giới, thậm chí trong bối cảnh cắt giảm chi tiêu quốc phòng nhằm giảm thâm hụt ngân sách quốc gia.

Một phần trong chiến lược này, như Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lê-ôn Pa-nét-ta phát biểu tại Hội nghị cấp cao An ninh châu Á (còn gọi là Đối thoại quốc phòng Shangri-La) lần thứ 11 diễn ra tại Xinh-ga-po trong các ngày 1-3/6, là cho đến năm 2020, Mỹ sẽ chuyển 60% hạm đội của mình đến khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ngoài việc triển khai chiến hạm, Mỹ dự định tăng thêm số cuộc tập trận quân sự song phương và đa phương.

Để chuẩn bị cho cuộc tập trận lần thứ 23 này, từ ngày 28-6, một lực lượng quốc tế đến từ 22 nước với khoảng 25.000 lính thủy, 45 tàu chiến, hơn 200 máy bay, 6 tàu ngầm đã đến Ha-oai. Chính thức bắt đầu từ ngày 11-7, kéo dài cho đến ngày 3-8, tập trận RIMPAC năm nay sẽ tiến hành một loạt chiến thuật như: Săn tàu ngầm, bắt cướp biển, chống buôn lậu vũ khí và ma túy, rà mìn, đặt chất nổ và cấp cứu nạn nhân thiên tai. Trong hoạt động diễn tập đổ bộ thực tế, các lính dù sẽ bảo đảm sơ tán thường dân...

 RIMPAC 2012 đánh dấu sự góp mặt lần đầu tiên của Nga, với sự tham gia của đoàn tàu chiến thuộc Hạm đội Thái Bình Dương. Ngày 29-6, hạm đội này đã có mặt tại căn cứ Hải quân Mỹ ở Trân Châu Cảng. Trong hành trình này, các binh sĩ của Nga đã thực hiện hàng loạt bài tập quân sự với vũ khí hỏa lực, tiến hành hàng chục khóa đào tạo về tổ chức chống tàu ngầm, chống các cuộc tấn công đường không.

Trong khuôn khổ chiến dịch RIMPAC 2012, Hải quân Phi-líp-pin và Mỹ đã tiến hành một tuần lễ tập trận chung kể từ ngày 2-7. Theo phát ngôn viên Hải quân Phi-líp-pin, Đại tá Ôn-ma Tôn-xây, cuộc tập trận diễn ra tại đảo Min-đa-nao, phía Đông Nam Phi-líp-pin và không liên quan gì đến vụ xung đột đang diễn ra với tàu Trung Quốc tại bãi đá ngầm Xca-bô-rô (Scaborough, Trung Quốc gọi là Hoàng Nham).

Mục đích của cuộc tập trận "không nhằm vào một đối tượng nào", mà chỉ để thủy quân hai nước diễn tập phối hợp hành động đối phó với các "vấn đề hàng hải". Trong khi đó, giới chức Phi-líp-pin tuyên bố, cuộc tập trận Mỹ - Phi-líp-pin là một phần của cuộc tập trận "Vành đai Thái Bình Dương" diễn ra tại Ha-oai mà Trung Quốc không được mời.

Tập trận RIMPAC là tập trận Hải quân đa phương lớn nhất thế giới được tổ chức 2 năm một lần, do Mỹ tổ chức. Lần đầu tiên chỉ có sự tham gia của tàu chiến Mỹ, Ca-na-đa và Ô-xtrây-li-a. Những năm gần đây, số nước tham gia tập trận đã được mở rộng. Từ 8 nước tham gia vào năm 2006, 10 nước vào năm 2008 và 14 nước vào năm 2010, đến năm nay đã có 22 nước tham gia.