Niềm vui rộn ràng của các thiếu nữ dân tộc Mông khi Tết đến xuân về.

Những bản làng yên ấm

Trong không khí nhộn nhịp của những ngày cuối năm, chúng tôi đặt chân đến bản Sa Lai, xã Tân Xuân. Dọc theo những cánh rừng, trên từng vách núi đang bừng lên màu hồng rực rỡ của hoa đào. Dưới thung lũng nở rộ sắc trắng, tinh khiết của hoa mận, hoa mơ… Đây cũng là lúc bản Sa Lai đang rộn ràng chuẩn bị vui xuân đón Tết. Những ngôi nhà kiên cố, những nếp nhà sàn to đẹp, vững chãi của đồng bào Mông ở bản Sa Lai nhấp nhô bên những sườn núi như thi nhau vươn mình đón nắng xuân, mới thấy gương mặt mảnh đất vùng cao này đã thực sự khởi sắc.

Đến thăm gia đình chị Lò Thị Giàng, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên khi được biết, trước đó, gia đình chị vẫn là một trong những hộ nghèo của bản. Nhìn ngôi nhà sàn 3 gian to đẹp còn thơm mùi gỗ mới, chứng kiến cảnh cả gia đình vui vẻ, tất bật dọn dẹp, sửa soạn nhà cửa để đón Tết, ai cũng cảm nhận được sự thay đổi hằng ngày trong mỗi gia đình của bà con nơi đây. Thật khó mà tin rằng, mới chỉ cách đây nửa năm, trên nền khu đất của gia đình chị chỉ có duy nhất một ngôi nhà tranh vách đất, dột nát và xiêu vẹo, là nơi trú ngụ của 5 thành viên trong gia đình. 5 miệng ăn trông vào 1 sào nương, lấy gì tính chuyện dựng nhà, dựng cửa. Niềm vui đến bất ngờ khi được cán bộ Biên phòng thông báo gia đình anh chị được hỗ trợ làm nhà theo chương trình "Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới".

Niềm vui xen lẫn với giọt nước mắt hạnh phúc, chị Giàng bộc bạch: "Vợ chồng mình đã nhiều năm tích góp nhưng không đủ tiền dựng nhà. Nhiều lúc trộm nghĩ, không biết bao giờ mình mới thực hiện được mong muốn ấy… Khi nhận được tin, cả đêm hôm ấy mình thao thức vì vui mừng. Cả đời có lẽ mình chưa bao giờ vui đến thế!". Có được sự hỗ trợ từ chương trình "Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới", sau gần 5 tháng, ngôi nhà được hoàn thành trong niềm vui khôn xiết của gia đình chị Giàng. Vậy là, Tết năm nay, nhà chị đã có nơi ở ổn định, có chỗ thờ cúng ông bà tổ tiên và đón bạn bè, người thân đến vui xuân, chúc Tết mà không lo chật chội hay bất tiện như trước nữa.

Với phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm", mấy năm qua, bản Sa Lai đã huy động hàng ngàn ngày công lao động tự giải phóng mặt bằng để xây dựng đường giao thông vào bản. Từ đó, phong trào phát triển kinh tế gia đình ngày càng mạnh mẽ; phong trào toàn dân tham gia bảo vệ đường biên, mốc giới được nhiều người tích cực tham gia hưởng ứng; các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan dần được loại bỏ, người dân thêm tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, vào BĐBP, phát huy tinh thần đoàn kết, phấn đấu xây dựng nếp sống văn hóa lành mạnh, xây dựng bản làng no ấm.

Trao đổi với chúng tôi, ông Hà Xuân Thuyền, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Xuân cho biết: "Tết năm nay, bản Sa Lai nhà nào cũng có lợn, có rượu để ăn Tết... Tất cả là nhờ cán bộ BĐBP giúp dân thay đổi tư duy sản xuất đấy".

Ăn Tết to

Mỗi mùa xuân đến, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng lại có dịp thêm gần gũi, chia ngọt sẻ bùi cùng bà con các dân tộc trên tuyến biên giới. Hình ảnh những người lính "quân hàm xanh" giúp bà con dân tộc Mông ở Sa Lai chuyển đổi cơ cấu cây trồng, làm đường, phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, xóa mù chữ, tham gia xây dựng nông thôn mới… đã trở nên thân thiết, gần gũi từ nhiều năm nay. Trung úy Nguyễn Văn Hưởng, Đội phó Đội Công tác cơ sở Tân Xuân, BĐBP Sơn La cho biết: "Nhiều năm gắn bó với người dân, chúng tôi hiểu bà con ở đây nhiều lắm. Những nếp nghĩ, cách làm cũ ăn sâu bao đời nay, muốn bà con thay đổi phải miệng nói, tay làm. Cứ làm tốt, dân bản sẽ tin và làm theo. Năm nay được mùa, gia đình nào cũng rất phấn khởi".

Nói về việc thay đổi tư duy sản xuất, ông Lý A Sênh, Trưởng bản Sa Lai cho biết: "Bản Sa Lai có 73 hộ/448 nhân khẩu với 100% là đồng bào dân tộc Mông. Trước đây, người Mông chúng tôi sống tản mát trên núi, hay phá rừng, đốt nương, trồng cây thuốc phiện. Nhưng nay, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, chính quyền và BĐBP, bà con đã từ bỏ được tập tục làm ăn cũ, áp dụng khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi nên đời sống ngày càng nâng cao, trẻ em được đến lớp học cái chữ, người ốm được uống thuốc và khám chữa bệnh. Tết đến, nhà nào cũng có chum rượu lớn để uống, có đủ lợn để mổ, đủ gà để ăn rồi…".

Để chứng minh cho lời nói của mình, ông Sênh dẫn chúng tôi vào trong bản ghé thăm gia đình chị Vàng Thị Sử. Trong nhà, mọi người đang tất bật sửa sang nhà cửa, chồng chị Sử, anh Vàng A Thao đang chăm chút cành đào, bên trong ngôi nhà sàn chất đầy ngô, thóc. Hỏi ra được biết, đó là kết quả của những vụ mùa thắng lợi nhờ việc ứng dụng gieo trồng giống lúa lai năng suất cao, giống ngô cao sản. "Năm nay, gia đình mình thoát nghèo rồi, tất cả cũng nhờ cán bộ Biên phòng cả đấy. Được cán bộ hướng dẫn cách gieo trồng lúa nước, đưa giống ngô mới về trồng, lại được Nhà nước hỗ trợ về giống cây, con. Vì vậy, nhà nào cũng trồng ngô giống mới. Vụ ngô này, nhà mình thu được hơn 10 tấn, bán được hơn 50 triệu đồng. Vẫn còn nhiều ngô để làm thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm. Tết năm nay, gia đình mình đã chuẩn bị khá chu đáo, sắm được nhiều thứ lắm, lũ trẻ rất vui" - Chị Sử bày tỏ.

Bên bếp than hồng, anh Lý Cà Phu hồ hởi chỉ tay vào nồi bánh chưng đang sôi phấn khởi: "Những năm về trước, gia đình mình không có nồi bánh chưng to như vậy đâu. Từ ngày được cán bộ Biên phòng hướng dẫn cách trồng lúa nước, đem giống ngô lai về trồng trên nương, áp dụng quy trình kỹ thuật vào sản xuất nên kinh tế gia đình mình đổi thay từ đấy. Giờ con cái được cắp sách đến lớp, thóc ngô đầy bồ, vừa rồi mình lại mua được cả xe máy nữa. Hết khổ rồi cán bộ ạ, năm nay, gia đình mình nhất định sẽ ăn Tết to".