Ông Nguyễn Công Hinh: Cách đây hơn 10 năm, Bộ Giáo dục - Đào tạo và Bộ Tư lệnh BĐBP ký Chương trình phối hợp số 4661 thực hiện “PCGDTH và chống mù chữ (CMC)” ở các xã vùng cao biên giới, hải đảo. Ngay sau khi chương trình phối hợp được ký kết, Bộ chỉ huy BĐBP các tỉnh đã rà soát, lựa chọn 799 cán bộ, chiến sĩ ở các đồn BP có trình độ, khả năng làm công tác PCGDTH-CMC và cùng với các Sở Giáo dục - Đào tạo địa phương tổ chức tập huấn kiến thức sư phạm cho các “thầy giáo quân hàm xanh”...

Kết quả, sau 10 năm phối hợp, 2 ngành đã mở được 7.008 lớp PCGDTH và XMC cho 152.050 người, trong đó, riêng BĐBP mở được 3.200 lớp/72.000 học viên; phối hợp vận động 48.331 học sinh bỏ học trở lại trường lớp. Ngoài ra, các đơn vị BĐBP còn dành 1 tỷ 25 triệu đồng từ quỹ vốn tăng gia sản xuất và trích ngày lương từ Quỹ khuyến học do cán bộ, chiến sĩ đóng góp để nhận đỡ đầu các cháu học sinh nghèo có hoàn cảnh khó khăn; tổ chức lao động trên 84.000 ngày công để giúp các địa phương xây dựng 1.210 phòng học mới, tu sửa 4.200 phòng học cũ đã xuống cấp, đóng tặng 2.500 bộ bàn ghế...

Chính những việc làm nghĩa tình ấy đã thắt chặt mối quan hệ đoàn kết gắn bó giữa lực lượng BĐBP và đồng bào các dân tộc trên biên giới. Đồng thời, góp phần đưa hình ảnh “người thầy giáo quân hàm xanh” trở thành biểu tượng đẹp của đồng bào các dân tộc trên biên giới, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã được dân bản coi như người của bản, của dòng họ...

Sau khi tổng kết Chương trình phối hợp, mặc dù không ký tiếp, nhưng Bộ chỉ huy BĐBP các tỉnh, thành và Sở Giáo dục-Đào tạo vẫn tiếp tục phối hợp đẩy mạnh công tác giáo dục trên địa bàn biên giới. Trong 5 năm (từ 2006-2010), các đơn vị BĐBP trực tiếp mở gần 300 lớp XMC cho gần 10.000 học viên, 176 lớp PCGDTH cho gần 3.000 học sinh, 25 lớp học tình thương cho 634 học sinh, vận động 38.054 học sinh bỏ học trở lại trường. Kết quả trên đã phản ánh sinh động tình cảm, trách nhiệm của những chiến sĩ quân hàm xanh đối với đồng bào các dân tộc và phản ánh hiệu quả to lớn của Chương trình phối hợp giữa 2 ngành.

P.V: Chương trình phối hợp giai đoạn 2011-2015, 2 bên sẽ thực hiện những nội dung gì để tăng cường công tác XMC, thưa ông?

Ông Nguyễn Công Hinh: Thực hiện Chương trình phối hợp Số 920, ngành Giáo dục - Đào tạo và BĐBP đã tổ chức điều tra, khảo sát để đánh giá thực trạng người mù chữ, tái mù chữ, học sinh bỏ học, nhu cầu học tập của người dân trong cộng đồng để mở các lớp học XMC, PCGDTH, xây dựng và phát triển Trung tâm học tập cộng đồng phù hợp với điều kiện thực tế ở địa bàn biên giới, hải đảo. Tại các lớp học XMC, PCGDTH, ngoài việc đứng lớp giảng dạy, các giáo viên còn có nhiệm vụ tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, nhất là Luật về biên giới quốc gia; kiến thức về khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư và xây dựng thôn, bản văn hóa, gia đình văn hóa. Đồng thời, 2 bên sẽ tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương huy động các nguồn lực cho công tác PCGDTH-CMC, phát triển Trung tâm học tập cộng đồng và từng bước xóa bỏ các trường học tranh tre tạm bợ, tiến tới kiên cố hóa trường lớp... Bên cạnh đó, 2 bên cũng sẽ nghiên cứu và tổ chức xây dựng thí điểm mô hình Trung tâm học tập cộng đồng hoạt động có hiệu quả ở vùng Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam bộ, tiến tới nhân rộng trong các xã biên giới trên toàn quốc. Đặc biệt, 2 bên sẽ trực tiếp chủ trì và tổ chức các lớp nội trú dân nuôi ở nơi có đồn BP.

P.V: Hiện nay, đội ngũ “thầy giáo quân hàm xanh” của BĐBP còn hạn chế về nghiệp vụ sư phạm do chưa qua đào tạo. Vậy, để thực hiện tốt Chương trình phối hợp, Bộ Giáo dục - Đào tạo mà trực tiếp là Vụ Giáo dục thường xuyên sẽ có những biện pháp như thế nào để tháo gỡ khó khăn này?

Ông Nguyễn Công Hinh: Đúng là vấn đề nghiệp vụ sư phạm đang tạo ra những áp lực cho đội ngũ “thầy giáo quân hàm xanh”, vì việc truyền tải nội dung kiến thức trong sách giáo khoa đến với đồng bào, đặc biệt là lứa tuổi 15-35 gặp rất nhiều khó khăn... Để khắc phục hạn chế này, Bộ Giáo dục - Đào tạo và Bộ Tư lệnh BĐBP đã tổ chức lớp tập huấn bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm cho 150 cán bộ, chiến sĩ BĐBP đến từ 27 tỉnh, thành tham gia chương trình XMC, giáo dục tiếp sau khi biết chữ và chương trình giáo dục thường xuyên.

Trong 5 ngày tham gia lớp tập huấn, 150 cán bộ BĐBP đã được các thầy, cô, báo cáo viên là những nhà giáo, nhà khoa học giỏi trực tiếp tham gia biên soạn sách giáo khoa phục vụ cho việc giảng dạy XMC lên lớp về nghiệp vụ dạy chương trình XMC và giáo dục tiếp tục sau biết chữ, cung cấp rất nhiều tài liệu liên quan đến công tác XMC. Từ nguồn tài liệu này, cùng với kiến thức sư phạm vừa được tập huấn và kiến thức của bản thân (có năng lực, kiến thức xã hội phong phú, am hiểu phong tục tập quán, chữ viết, ngôn ngữ của đồng bào), tôi có thể khẳng định chắc chắn, sau đợt tập huấn này, các “thầy giáo quân hàm xanh” đã hội đủ những yếu tố để đứng trên bục giảng; xử lý tốt các tình huống sư phạm nảy sinh trong quá trình giảng dạy.

P.V: Đối với những “thầy giáo quân hàm xanh” của BĐBP, khi tham gia Chương trình phối hợp 920 có được hưởng chế độ, chính sách gì không, thưa ông?

Ông Nguyễn Công Hinh: Theo Chương trình phối hợp 920 đã ký kết, 2 bên sẽ tham mưu cho chính quyền địa phương xây dựng cơ chế, chính sách đầu tư xây dựng trường, lớp học và có chế độ hỗ trợ đối với đội ngũ giáo viên, cán bộ, chiến sĩ BĐBP tham gia công tác XMC, PCGDTH và phát triển Trung tâm học tập cộng đồng ở địa bàn biên giới, hải đảo. Đồng thời, sẽ vận dụng các chính sách, chế độ theo quy định của Nhà nước đối với cán bộ, chiến sĩ BĐBP tham gia công tác này.

P.V: Xin cảm ơn ông!