Phóng viên nước ngoài tới tham quan trạm phóng vệ tinh. Ảnh: nld.com.vn

Triều Tiên đang chuẩn bị cho Đại lễ kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của cố Chủ tịch Kim Nhật Thành (15-4), Kế hoạch phóng vệ tinh cũng được xem là động thái nhằm củng cố quyền lực của nhà lãnh đạo trẻ tuổi Kim Châng Un, người tiếp nhận quyền điều hành đất nước sau khi cha ông là nhà lãnh đạo Kim Châng In đột ngột qua đời cuối năm ngoái. Năm 2012 là thời điểm mà Ban lãnh đạo nước này cam kết xây dựng Triều Tiên thành một quốc gia “hùng mạnh và thịnh vượng”. Nên, nhân dịp này, Triều Tiên muốn cho thế giới thấy trình độ phát triển khoa học kỹ thuật, cũng như sức mạnh quân sự của mình.

Bình Nhưỡng luôn nói rằng, vụ phóng vệ tinh hoàn toàn vì mục đích hòa bình, chỉ để nghiên cứu khoa học. Vệ tinh Quang Miêng Xâng-3, được phóng lần này là vệ tinh quan trắc toàn cầu do Triều Tiên tự nghiên cứu chế tạo, có chức năng thu thập dữ liệu khí tượng địa tĩnh tiên tiến, giúp các cơ quan khí tượng nước này có thể đưa ra những dự báo thời tiết chính xác phục vụ phát triển nông nghiệp và các lĩnh vực kinh tế khác. Tên lửa Unha-3 chỉ là tên lửa đẩy, không phải tên lửa đạn đạo, được trang bị một hệ thống tự hủy và vì vậy, không ảnh hưởng tới các quốc gia khác trong khu vực. Để chứng minh cho “bản chất dân sự” của vụ phóng này, Triều Tiên đã mời các chuyên gia quốc tế và nhiều nhà báo nước ngoài tới quan sát hiện trường vụ phóng. Xét từ góc độ quy định luật pháp quốc tế trong việc sử dụng vũ trụ hòa bình, thì kế hoạch phóng vệ tinh của Bình Nhưỡng là hoàn toàn hợp pháp và bình thường. 

Tuy nhiên, Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc lại kêu gọi Triều Tiên hủy bỏ kế hoạch này, vì một mực cho rằng vụ phóng vệ tinh của Triều Tiên chỉ là “vỏ bọc” cho một vụ bắn thử tên lửa tầm xa, một trong những bước đi quan trọng tiến tới sở hữu loại tên lửa tầm xa mang đầu đạn hạt nhân, có khả năng tấn công các mục tiêu trên lãnh thổ Mỹ. Quân đội ba nước này đã điều động tàu khu trục có trang bị hệ thống chống tên lửa đạn đạo đến vùng biển xung quanh bán đảo Triều Tiên, để đối phó với kế hoạch phóng vệ tinh của Bình Nhưỡng. Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết, sẽ phối hợp với Hàn Quốc và Nhật Bản để giám sát chặt chẽ kế hoạch phóng vệ tinh của Triều Tiên. Tại Nhật Bản, hệ thống phòng thủ tên lửa đất đối không PAC-3 đã được triển khai sẵn sàng để bảo vệ các thành phố và địa điểm trọng yếu. Nhật Bản và Hàn Quốc đã cảnh báo sẽ đánh chặn tên lửa của Triều Tiên, nếu như tên lửa hoặc các mảnh vỡ của nó rơi xuống lãnh thổ hai nước này. Đáp lại, Bình Nhưỡng tuyên bố việc đánh chặn vệ tinh này là hành động chiến tranh.

Cùng với chương trình hạt nhân, chương trình tên lửa của Triều Tiên từ lâu đã là mối quan tâm về an ninh khu vực và thế giới. Theo giới phân tích, nhân dịp này, việc ngăn chặn vệ tinh của Triều Tiên cũng được cho là một cuộc khảo nghiệm đối với khả năng xây dựng một hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ tại châu Á như vừa được một quan chức Lầu Năm Góc tiết lộ. Thực tế, Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc hoàn toàn có thể mượn lý do mối đe dọa từ Triều Tiên để phục chế tại châu Á hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của châu Âu.

Trong khi đó, Oa-sinh-tơn tuyên bố ngừng kế hoạch viện trợ 240.000 tấn lương thực hàng năm cho Bình Nhưỡng theo thỏa thuận mới đạt được cuối tháng 2 vừa qua giữa hai nước. Nếu Mỹ quyết định hủy kế hoạch viện trợ lương thực như đã cam kết, Bình Nhưỡng sẽ không dừng chương trình làm giàu u-ra-ni, từ chối cấp visa cho các thanh sát viên quốc tế của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA). Thất bại của thỏa thuận này không những không ngăn được Triều Tiên thử tên lửa, mà còn tạo cơ hội để Bình Nhưỡng đẩy nhanh chương trình hạt nhân đang theo đuổi.