Huyện Bắc Hà nổi tiếng với tên gọi “cao nguyên trắng”. Đây là một trong 3 huyện nghèo của tỉnh Lào Cai, có 84% số hộ là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Nhận thức về hôn nhân gia đình, sức khỏe sinh sản - kế hoạch hóa gia đình của người dân vùng đồng bào DTTS còn hạn chế. Tình trạng tảo hôn (TH), hôn nhân cận huyết thống (HNCHT) vẫn xảy ra trên địa bàn huyện đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống, sinh hoạt, sức khỏe, nòi giống của đồng bào các DTTS và sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
Những năm qua, tỉnh Cao Bằng luôn quan tâm đến sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo nói chung, giáo dục và đào tạo vùng dân tộc thiểu số (DTTS) trên địa bàn tỉnh nói riêng. Nhiều chính sách đối với học sinh DTTS luôn được ưu tiên triển khai trên địa bàn tỉnh, thông qua đó, con em đồng bào DTTS được học tập xuyên suốt qua các bậc học và theo học tại các trường đại học, cao đẳng và trung cấp nghề, góp phần bổ sung nguồn nhân lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Việt Nam hiện có 54 dân tộc anh em, trong đó, khoảng 30 dân tộc thiểu số (DTTS) có chữ viết, tiêu biểu như: Tày, Thái, Hoa, Khmer, Nùng, Mông, Gia Rai, Ê Đê, Ba Na, Xơ Đăng, Cơ Ho, Chăm, M’Nông... Tuy nhiên, xu hướng hội nhập văn hóa đã làm suy giảm ngôn ngữ “mẹ đẻ” của nhiều DTTS. Vì vậy, việc bảo tồn và phát huy tiếng nói, chữ viết các DTTS là một trong những giải pháp cấp thiết trước mắt và lâu dài để giữ gìn bản sắc văn hóa, thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc.
Để ngăn ngừa vấn nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, các cấp, các ngành tại tỉnh Bình Định đã có nhiều hoạt động với nỗ lực đưa pháp luật thấm sâu vào đời sống của người dân. Đồng thời, đưa quy định chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết vào các bản làng, giúp hạn chế đáng kể tình trạng này.
Nhằm thúc đẩy bình đẳng giới ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), những năm qua, BĐBP đã triển khai nhiều hoạt động, chương trình, mô hình thiết thực hỗ trợ chị em phát triển kinh tế hộ gia đình, vươn lên làm chủ cuộc sống. Bên cạnh đó, các đồn Biên phòng trên các tuyến biên giới cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền về bình đẳng giới, Luật Hôn nhân và Gia đình nhằm góp phần xóa bỏ định kiến giới cho đồng bào DTTS ở khu vực biên giới.
Với những người lính Biên phòng, việc học tiếng dân tộc thiểu số (DTTS) cũng như học ngoại ngữ không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là nhu cầu tự thân. Bởi có hiểu tiếng của đồng bào mới có thể làm tốt công tác vận động quần chúng, xây dựng nền Biên phòng toàn dân vững mạnh; biết được tiếng nước láng giềng mới làm tốt công tác đối ngoại biên phòng, góp phần quản lý, giữ gìn toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ an ninh biên giới quốc gia từ sớm, từ xa.
Ngày 18/11, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã diễn ra Hội nghị gặp mặt các nghệ nhân và những người có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn, phát huy văn hóa các dân tộc thiểu số (DTTS) khu vực phía Bắc. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hoàng Thị Hạnh và Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Trịnh Thị Thủy đồng chủ trì hội nghị. Thiếu tướng Phùng Quốc Tuấn, Phó Chính ủy BĐBP dự hội nghị.
Năm 2022, thành phố (TP) Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk có 40 người có uy tín (NCUT) trong đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Những năm qua, NCUT trên địa bàn thành phố không những làm tốt vai trò là cầu nối “Ý Đảng, lòng dân”, mà còn làm trung tâm hòa giải các mâu thuẫn xảy ra trong cộng đồng.
Thời gian qua, những người có uy tín trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã có rất nhiều đóng góp trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh, trật tự ở các thôn, làng, khu vực biên giới. Từ đó, góp phần vào công cuộc xây dựng nông thôn mới (NTM), xóa đói giảm nghèo, xây dựng quê hương giàu đẹp.
Mở màn từ ngày 14/10/1952, sau gần 2 tháng tiến công địch, Chiến dịch Tây Bắc đã kết thúc thắng lợi vào ngày 10/12/1952, tiêu diệt, bắt sống và làm bị thương trên 6.000 tên địch, giải phóng một vùng đất đai rộng lớn. 70 năm đã trôi qua, nhưng những bài học kinh nghiệm của Chiến thắng Tây Bắc để lại vẫn còn nguyên giá trị, trong đó có bài học về không ngừng phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách, chương trình ưu tiên hướng đến phụ nữ dân tộc thiểu số (DTTS), tiêu biểu như các chính sách trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020 và hiện nay là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030. Một trong những mục tiêu quan trọng của chương trình này là lồng ghép giới, hướng đến xóa bỏ bất bình đẳng giới giữa các nhóm dân tộc.
Xác định việc bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể các dân tộc thiểu số (DTTS) nói chung, các dân tộc rất ít người nói riêng là vô cùng cấp thiết, những năm gần đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH, TT&DL) đã triển khai mở lớp truyền dạy văn hóa truyền thống phi vật thể cho thế hệ trẻ các dân tộc Lô Lô (Cao Bằng), Bố Y (Lào Cai), Chứt (Quảng Bình), Si La (Lai Châu), La Ha (Sơn La). Thông qua hoạt động này, nhiều di sản văn hóa truyền thống tốt đẹp đã được giữ gìn và phát huy.
Giai đoạn 2021-2030, các chính sách đã chuyển từ “cho không” sang “cho vay” để phát huy nguồn lực nội tại của vùng đồng bào DTTS và miền núi, tương thích với quá trình hội nhập. Điều này đòi hỏi công tác tuyên truyền chính sách, pháp luật cần phải đổi mới cả nội dung lẫn hình thức, nhất là đội ngũ tuyên truyền viên.
Theo đánh giá của Bộ Tư pháp, nhu cầu cần được phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) của người dân ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi là rất lớn. Tuy nhiên, hiện nay, số lượng và chất lượng nguồn nhân lực, nhất là đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật là người DTTS hoặc biết tiếng DTTS chưa đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.
Mặc dù giáo dục vùng đồng bào DTTS và miền núi đã đạt được những kết quả quan trọng nhưng việc thực hiện đổi mới giáo dục và đào tạo vẫn còn nhiều hạn chế. Thực tế, vẫn còn khoảng cách nhất định giữa giáo dục ở vùng đồng bào DTTS và miền núi với vùng đồng bằng, đòi hỏi phải có giải pháp khắc phục một cách bài bản, căn cơ.
