“Đẩy ga, đi tới lẹ... không, dừng lại, chạy chậm”, đó là những cuộc trao đổi của ngư dân khi hành trình trên biển gặp một chiếc tàu vận tải cắt ngang mũi tàu cá vào thời điểm vài năm về trước. Rất khó có thể ước lượng bằng mắt thường để 2 tàu tránh nhau. Nhưng hiện nay đã có thiết bị phát sóng AIS với âm thanh tút tút, có khi là tiếng kêu cảnh báo “chú ý, có tàu...!”, đã giúp con tàu đi theo vạch an toàn.
Cách đây khoảng 3-4 năm về trước, tình trạng tàu đánh cá của ngư dân đi hành nghề bị tàu vận tải đâm va luôn là nỗi lo đối với các bạn chài. Ngư dân bắt đầu chú ý đến công nghệ 4.0, sau khi tàu cá BĐ95207TS của ông Phạm Tiết ở huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định bị đâm chìm và vị thuyền trưởng này cố đọc dãy số IMO trên màn hình, trong lúc tàu sắp chìm đắm.
Tỉnh Quảng Ngãi hiện có 13 Nghiệp đoàn nghề cá, với hơn 7.000 đoàn viên, 500 tàu cá. Thời gian qua, các ngư dân đã luôn đoàn kết, vươn khơi, bám biển để đánh bắt và bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Tuy nhiên, thời gian gần đây, ngư dân có ý kiến về kinh phí và chính sách hỗ trợ của Quỹ tấm lòng vàng của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam không còn dồi dào như trước. Phóng viên Báo Biên phòng đã có cuộc trao đổi với ông Trần Quang Tòa, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Ngãi về vấn đề này.
“Có 3 mớ, dậy kéo cá”, thuyền trưởng Nguyễn Luân, ở xã Tịnh Kỳ, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi ngoái đầu lại để gọi các ngư dân đang say giấc trong khoang ca bin. Tiếng máy tàu tăng ga và phiên lưới đánh cá cơm bắt đầu giữa lúc gió Nam thổi vù vù trên biển. Rồi máy bộ đàm Icom vang tiếng ngư dân nhắc đến phiên cá cơm cuối mùa ở miền Trung...
Thời gian qua, xảy ra nhiều vụ việc ngư dân khi đang hành nghề trên biển thì bị rơi xuống biển mất tích hoặc bị tai nạn thương tâm. Mới đây, ngày 19-3-2021, một ngư dân ở Quảng Nam cũng rơi xuống biển mất tích trong quá trình hành nghề trên biển. Sự việc trên tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về thực trạng mất an toàn khi lao động trên biển đối với ngư dân.
Quản trị biển bằng công nghệ 4.0 là xu thế chung trên thế giới và đã thể hiện được tính ưu việt phục vụ phát triển bền vững. Bắt nhịp xu thế, Đảng và Nhà nước ta đặt mục tiêu phát triển kinh tế biển với cách quản trị theo chuẩn mực quốc tế. Điều đó có nghĩa, quản trị biển bằng công nghệ hiện đại không chỉ là mục tiêu mà còn là động lực để phát triển kinh tế biển, quản trị tài nguyên biển một cách hiệu quả nhất.
Ông Hồ Quốc Dũng, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định đặt ra câu hỏi: “Tại sao đã cảnh báo sớm rồi mà ngư dân Bình Định vẫn không chịu nghe, lo chạy vào các đảo của quần đảo Trường Sa trú ẩn sớm? 26 người của tỉnh Bình Định bị mất tích trên biển là một tổn thất rất lớn, cũng may, 8 chiếc tàu không chạy được, bão qua không bị tổn thất thêm người nữa. Rút kinh nghiệm lần sau, các ngành chức năng, chính quyền địa phương phải cương quyết hơn nữa, buộc các thuyền trưởng phải cho tàu chạy tránh bão sớm nhất
Khu vực biên giới biển thành phố Đà Nẵng có 17 phường thuộc 5 quận ven biển và huyện đảo Hoàng Sa. Trong những năm qua, tình hình trên Biển Đông diễn biến phức tạp, hoạt động phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội ở khu vực biên giới biển cũng như tình hình dịch bệnh đặt ra nhiều khó khăn cho nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, công tác đảm bảo an ninh, an toàn cho ngư dân, cũng như các hoạt động kinh tế trên biển. Đối với thành phố Đà Nẵng, trong 5 năm qua, việc thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 01/CT-TTg
Ngày 30-3-2020 là thời hạn chót quy định tất cả các tàu đánh cá có chiều dài từ 15 mét trở lên đều phải lắp thiết bị giám sát hành trình. Nhiều người bắt đầu thấy vợ các ngư dân suốt ngày chăm chú theo dõi màn hình điện thoại cảm ứng, nhưng không phải để lướt Facebook, mà để xem tàu cá của gia đình mình đang ở đâu?
Ngày nay, trên mỗi chiếc tàu đánh cá xa bờ được lắp đặt 2 – 6 bộ thông tin liên lạc. Tại sao họ sắm nhiều bộ như vậy? Đây là câu chuyện sinh tử, làm ăn, hỗ trợ lẫn nhau của ngư dân giữa Biển Đông rộng lớn. Nhờ tiến bộ khoa học kỹ thuật phát triển, ngư dân yên tâm ở lại 1 – 3 tháng sản xuất liên tục trên biển.
Quận Thanh Khê là địa bàn có lượng tàu đánh bắt hải sản lớn nhất của TP Đà Nẵng với 236 phương tiện/1.195 lao động, trong đó có 85 phương tiện đánh bắt xa bờ, gồm nhiều tàu công suất lớn trên 1.000CV thường xuyên hoạt động trên ngư trường truyền thống Hoàng Sa, Trường Sa. Điều đó cũng đặt ra cho Đồn Biên phòng Phú Lộc, BĐBP Đà Nẵng nhiều thách thức trong công tác quản lý. Tuy nhiên, những năm qua, đơn vị luôn là điểm tựa vững chắc cho ngư dân bám biển, vươn khơi.
Đối với ngư dân hoạt động nghề cá trên biển, thông tin liên lạc giữa đất liền và những người đi biển là vấn đề sống còn. Nhiều sinh mạng ngư dân bị cướp đi chỉ vì thiếu phương tiện thông tin liên lạc. Thế nhưng, có một thực tế hiện nay là đa số ngư dân tại các khu vực ven biển sử dụng máy vô tuyến điện để làm phương tiện thông tin liên lạc trên tàu thuyền không đúng tiêu chuẩn; một số ngư dân chưa nắm rõ về quy định cũng như về thủ tục cấp giấy phép sử dụng tần số, cho thuê, cho mượn thiết bị vô
“Chạy nhanh vô, bão mạnh lắm, nhắn 64 đi nhanh kèm 23…”, đó là những âm thanh trên máy Icom cộng đồng vào sáng ngày 8-11 (số 64 và 23 là phần đuôi của số các tàu cá trong nhóm). Bão số 6 với sức gió rất mạnh đuổi theo sau lưng những chiếc tàu đánh bắt xa bờ đang hộc tốc trở về đất liền.
Giông gió tơi bời khiến những con tàu vỏ gỗ phải thả neo dù, có tàu tính lùi vào đất liền. Vào giờ phút đó, ngư dân trên tàu vỏ thép đóng chặt cửa, chờ ngớt sóng để quăng lưới. Thuyền trưởng Ngô Thanh Phong (quê ở xã Bình Chánh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) cầm lái tàu vỏ thép Thành Công 01 lắng nghe thông tin, nếu có tàu cá vỏ gỗ hoạn nạn thì sẵn sàng hỗ trợ. Tàu vỏ thép hiện đang là chỗ dựa tin cậy của nhiều tàu cá nhỏ trong quá trình đánh bắt trên biển.
Trong số hàng triệu lao động của nước ta thường xuyên vươn khơi, bám biển, khai thác nguồn lợi thủy hải sản, có một bộ phận không nhỏ là đảng viên. Dù ở cương vị của chủ tàu, thuyền trưởng hay thuyền viên thì đảng viên ngư dân luôn khẳng định tính tiên phong, gương mẫu, trung tâm đoàn kết giữa trùng khơi. Họ thực sự là điểm tựa tinh thần để bạn nghề vượt qua khó khăn, thử thách của thiên tai, địch họa, vươn khơi làm giàu cho gia đình, xã hội và góp phần bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
