Các cửa biển Phước Tỉnh, Bến Đá, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, dù không phải là khu vực quân cảng, bãi đà tàu vận tải, tuy nhiên, đi khắp làng chài thường thấy thấp thoáng những chiếc chóng (chân vịt) cao quá đầu người. Các chân vịt này phục vụ cho việc thay mới định kỳ của 1.414 tàu cá làm nghề lưới kéo (giã cào) và nhiều tàu làm nghề thu mua hải sản. Có những lão ngư dân chép miệng cho rằng, chóng càng to thì biển càng cạn kiệt cá.
Làng chài Hòa Hiệp Trung (thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên) tuy không được thiên nhiên ưu đãi, có cảnh sắc non nước hữu tình, nhưng cuộc sống của người dân làng chài trên dải đất ven biển miền Trung này thật yên bình, giản dị. Vì sống ở vùng bãi ngang nên bên cạnh nghề lưới vây, thu mua cá, ngư dân mưu sinh bằng những nghề trông bề ngoài khá kỳ lạ, đó là mang cây ra biển làm nhà cho cá.
Những ngày cuối tháng 9 vừa qua, bão Noru đã vượt biển Đông, tiến thẳng vào các tỉnh ven biển miền Trung, mang theo nỗi kinh hoàng cho nhân dân trên địa bàn. Bão tan, may mắn không có thiệt hại về người và thiệt hại về tài sản ở mức tối thiểu. Nhiều kinh nghiệm được rút ra, trong đó có sự chủ động, nỗ lực của BĐBP cùng người dân vượt qua cơn bão dữ.
Chứng kiến cơn bão số 4 (bão Noru) càn quét qua Philippines, tàn phá Thủ đô Manila, người dân miền Trung của nước ta xem đó là bài học xương máu để nâng cao cảnh giác và nhiều người dân đã có những sáng tạo trong cách chống bão, sống chung với bão. Sau khi bão tan, tôi quay lại các làng chài đã đi qua để kiểm chứng về cách thức chống bão của bà con nơi đây hiệu quả đến đâu và những kinh nghiệm tại đây cần được phổ biến cho người dân sống ở những vùng thường xuyên phải hứng chịu thiên tai.
Trong ngôi nhà của ngư dân Trà Chí Thu (sinh năm 1951) ở phường Hòa Hiệp Trung, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên treo khá nhiều Giấy khen, trong đó có Giấy khen của Bộ Chỉ huy BĐBP Phú Yên tặng ông vì thành tích tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Nhưng tôi lại đi ngược dòng xa hơn, hỏi về cuộc đời bám biển của ông để tới bây giờ, ông trở thành “hình tượng bám biển” của người dân vạn chài nơi đây.
Lúc 5 giờ ngày 28/9, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Tam Thanh, BĐBP Quảng Nam đã có mặt trên các nẻo đường ở xã Tam Thanh, thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam để khơi thông các tuyến đường, thu dọn cây ngã đổ, giúp người dân đi tránh bão số 4 trở về dọn dẹp nhà cửa.
Không gian yên ắng một cách lạ thường, không một tiếng gió lay xào xạc... Đó là khoảnh lặng đáng sợ trước khi bão Noru đổ bộ vào các tỉnh miền Trung. Kiểm tra công tác phòng, chống bão tại các địa phương ven biển 2 tỉnh Quảng Nam và Quảng Ngãi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai Lê Minh Hoan nhiều lần nhấn mạnh: “Phải nâng cao ý thức chủ động phòng, chống bão cho bà con”.
Sáng ngày 27/9, tại hai đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi và Cù Lao Xanh, tỉnh Bình Định, công tác sơ tán dân, chèn chống nhà cửa, kéo thúng và thuyền nhỏ vào sâu trong làng chài được BĐBP phối hợp với quân và dân trên đảo khẩn trương thực hiện. Bộ Chỉ huy BĐBP các tỉnh, thành phố miền Trung xác định, từ chiều tối nay (27/9), mỗi đồn Biên phòng sẽ trở thành nơi tránh trú bão an toàn cho mọi người dân.
Không gian yên ắng một cách lạ thường. Không một tiếng gió lay xào xạc, mọi thứ lặng im như giữa mùa hè nóng bức, đó là khoảnh khắc trước khi bão Noru đổ bộ từ 1-2 ngày. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai Lê Minh Hoan đi kiểm tra cùng với chính quyền và BĐBP Quảng Nam và Quảng Ngãi đã nhấn mạnh: “Cần tuyên truyền ý thức phòng, chống bão cho bà con”.
Trước thông tin dự báo tâm bão số 4 sẽ đi qua tỉnh Quảng Ngãi, các đồn Biên phòng dọc tuyến biển tỉnh Quảng Ngãi đã tăng cường tuyên truyền cho nhân dân chèn, chống nhà cửa và neo đậu tàu thuyền đảm bảo an toàn.
Giữa trưa, từng đoàn xe điện vẫn nối đuôi nhau chở du khách tấp nập đổ về những eo biển của xã Nhơn Lý, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. Cái độc đáo ở vùng biển này là dù hoang sơ, dân dã nhưng vẫn thu hút du khách bởi khung cảnh tuyệt đẹp của một vùng biên ải. Bí thư Đảng ủy xã Nhơn Lý, ông Nguyễn Văn Long phấn khởi cho biết: “Bộ mặt vùng biên thực sự khởi sắc khoảng 5-6 năm nay. BĐBP đứng chân trên địa bàn luôn đồng hành với chính quyền địa phương và bà con nhân dân trên con đường đưa Nhơn
Từng được ví là “làng chài tỷ phú”, bởi xã Nghĩa An, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi có đội tàu lưới kéo hùng hậu; mỗi năm thu nhập của chủ tàu từ 1,5 đến 2 tỷ đồng. Thế nhưng, giờ đây, hàng trăm chủ tàu lâm vào cảnh nợ nần. Ở xã biển này, hầu như ngày nào cũng có lực lượng chức năng đến kê biên, cưỡng chế tài sản. Làng biển trở nên tiêu điều trong cơn “bão nợ”.
Mẹ Nguyễn Thị Sửu (sinh năm 1940) bước chậm như đếm từng bước chân. Mẹ đứng bên cạnh dòng sông và nhìn về phía núi Đá Bia sừng sững. Bao lần mẹ ra sông nhìn về phía núi, núi giúp mẹ khơi lại những ký ức về những đứa con, người em từng dừng lại bên dòng sông này. Từ năm 1975 đến nay, cán bộ, chiến sĩ BĐBP nơi đây luôn coi mẹ như người ruột thịt; mỗi lần anh em ghé thăm đều được mẹ kể chuyện về những năm kháng chiến.
Tại các tỉnh miền Trung, việc hướng dẫn, quản lý, xử lý các tàu đánh cá vi phạm IUU (khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định) được triển khai quyết liệt, riêng UBND tỉnh Bình Định đã ban hành hơn 50 văn bản chỉ đạo liên quan tới vi phạm IUU. Các tỉnh Phú Yên, Quảng Ngãi, Quảng Nam đều thiết lập cơ chế một cửa, phối hợp để quản lý chặt tàu cá theo công nghệ 4.0, góp phần gỡ “thẻ vàng” cho ngành thủy sản Việt Nam.
Với người dân xứ đảo tiền tiêu, cá voi được sùng kính như vị thần biển cả, nơi bão tố từng cuốn đi bao con người, nhưng cá voi đã xuất hiện để nhiều người có cơ hội trở về với quê hương, gia đình.
