Tái cơ cấu nông nghiệp là vấn đề sống còn

Tại buổi thảo luận, các đại biểu đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trong 5 năm qua của đất nước. Chính phủ đã giải quyết tốt những bất ổn về tình hình kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, cải cách thể chế được tăng cường, cơ sở hạ tầng có sự phát triển mạnh.

Tuy nhiên, đại biểu chưa hài lòng với một số vấn đề và cho rằng, báo cáo đang mang hình thức, lý luận, chưa đi vào thực tế đời sống kinh tế, xã hội hiện nay. Những vấn đề hết sức quan trọng liên quan đến vận mệnh của đất nước thực hiện quá chậm, hiệu quả không cao, nhiều mục tiêu đặt ra không thực hiện được. Đặc biệt, trong lĩnh vực nông nghiệp vẫn không có sự thay đổi và ứng phó tốt với các vấn đề nảy sinh như thiên tai, xâm nhập mặn và bất ổn thị trường.

Theo đại biểu Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh): Tất cả các quyết sách về phát triển kinh tế- xã hội đều nhấn mạnh việc tập trung đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn và Quốc hội đã có nghị quyết chuyên đề, nhưng việc thực hiện chưa đến đâu. Như công tác quy hoạch xây dựng các trung tâm hậu cần nghề cá hỗ trợ ngư dân đánh bắt xa bờ, phát triển kinh tế, bảo vệ chủ quyền, đến nay chưa đầu tư xây dựng được một trung tâm nào.

Ngoài ra, Nghị quyết đặt ra đến năm 2015, chúng ta sẽ có đội tàu đánh bắt xa bờ, đến nay vẫn chưa có. Việc hình thành các khu công nghiệp chế biên nông, lâm, thủy sản được đề cập rất nhiều nhưng vẫn lỡ hẹn... Và trước thực trạng biến đổi khí hậu, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng ứng phó vẫn không thực hiện kịp thời, dẫn đến tình trạng hạn, mặn ở Đồng bằng Sông Cửu Long, Tây Nguyên, miền Trung, ảnh hưởng rất  lớn đến đời sống nhân dân và gây thiệt hai kinh tế cho đất nước.

Còn theo đại biểu Trần Đình Long (Đắk Nông): Tái cơ cấu nền nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới được thể hiện rất nhiều trong các văn bản Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội, nhưng việc đầu tư cho lĩnh vực nông nghiệp một năm chưa đạt 2.000 tỷ đồng, với mức đầu tư như thế này so với 80% đất đai, 60% lao động thuộc lĩnh vực nông nghiệp thì không thấm vào đâu. Muốn thành công, trong những năm tới, Chính phủ cần xác định rõ mục tiêu đầu tư cho nông nghiệp và bố trí nguồn lực, hỗ trợ nông dân, đầu tư khoa học, kỹ thuật, ưu đãi thích đáng các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này. Nếu cứ nửa vời, không có gì cụ thể như trong thời gian qua sẽ dẫn đến thất bại, làm suy yếu ngành mũi nhọn của đất nước.

“Thuyền thúng không thể vượt đại dương”

Cũng theo các đại biểu, trong 5 năm tới, tái cơ cấu nông nghiệp và công nghiệp vẫn là hướng đi để đưa nền kinh tế đất nước phát triển, hội nhập. Đại biểu Trần Du Lịch cho rằng: Trong 5 năm tới, chúng ta phải tiến hành tái cơ cấu nông nghiệp và công nghiệp một cách cơ bản. Bởi nông nghiệp hiện nay đã nổi lên vấn đề rủi ro về thị trường, rủi ro về sản xuất, nay thì rủi ro về khí hậu. Biến đổi khí hậu hết sức nghiêm trọng là thách thức kép trong nông nghiệp và có thể vượt qua trong 5 năm tới hay không. Công nghiệp chưa có dấu hiệu thay đổi tích cực, tuy đã có nhiều cải cách trong chính sách thuế nhưng vẫn không thành công.

Đặc biệt nghiêm trọng, chúng ta đang mất dần thị trường bán lẻ nội địa, các hệ thống phân phối nước ngoài sẽ thâu tóm các nhà phân phối trong nước. Theo đại biểu, “người nắm phân phối là người chi phối sản xuất”. Do đó, tài chính công là vấn đề cốt lõi cho sự phát triển, hội nhập và bứt phá bởi đây đang là rào cản thực sự cho sự phát triển.

Bên cạnh đó, nhiều đại biểu lo lắng về vấn đề năng suất lao động của chúng ta hiện nay rất thấp và nền kinh tế tư nhân yếu, chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, “dễ vỡ” khi chúng ta hội nhập. Đại biểu Lê Minh Thông (Thanh Hóa) khẳng định: “Chúng ta hiện nay cơ hội chưa đến nhưng thách thức đã ở trước cửa nhà mình”. Đại biểu nhấn mạnh, đất nước đang đứng trước cơ hội phát triển mới, nhưng năng suất lao động rất thấp. Muốn vượt qua thách thức, Chính phủ cần khẩn trương giải quyết vấn đề năng suất lao động. Đồng thời, xem xét đầu tư, hỗ trợ thích đáng lĩnh vực kinh tế tư nhân bởi Đại hội Đảng lần thứ XII đã xác định rõ kinh tế tư nhân là động lực cho phát triển đất nước.

Vì vậy, để thành công, đáp ứng xu thế hội nhập, Chính phủ, các cơ quan chức năng phải đánh giá nghiêm túc vấn đề này. Thực hiện việc tổng điều tra lĩnh vực kinh tế tư nhân để biết họ cần gì, yếu ở đâu và những doanh nghiệp nào có thể trở thành đầu tàu kinh tế, từ đó có chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho họ phát triển. Nếu không, các doanh nghiệp vừa và nhỏ không thể hội nhập vì “thuyền thúng không thế vượt đại dương”.

Viết Hà