Trung tướng Thích Kiến Quốc, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc chào mừng Trung tướng Võ Trọng Việt đến tham gia chương trình giao lưu tại TP Đông Hưng (Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc).

PV: Đề nghị đồng chí Tư lệnh cho biết mục đích, ý nghĩa của chương trình "Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt - Trung năm 2014”?

Trung tướng Võ Trọng Việt: Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng hữu nghị, núi sông liền một dải, có nhiều điểm tương đồng về phong tục tập quán, văn hóa - xã hội, nhân dân hai nước có truyền thống giao lưu hữu nghị từ lâu đời. Thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước trong công tác đối ngoại, thời gian qua, quan hệ hợp tác quốc phòng giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục được duy trì và có những bước phát triển mới, ngày càng đi vào chiều sâu và đóng vai trò quan trọng trong mối quan hệ đối tác, hợp tác chiến lược toàn diện Việt - Trung.

Năm 2013, Bộ Quốc phòng Việt Nam đã ký với Bộ Quốc phòng Trung Quốc về Thỏa thuận hợp tác Biên phòng bổ sung, sửa đổi và ký Quy chế phối hợp Biên phòng 3 cấp với Bộ Công an Trung Quốc. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng, là nền tảng giải quyết các vấn đề trong quan hệ biên phòng giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc, là căn cứ để các đơn vị biên phòng hai bên biên giới duy trì, mở rộng quan hệ, tăng cường trao đổi, củng cố lòng tin và phối hợp có hiệu quả trong việc duy trì ổn định đường biên giới trên bộ, duy trì ổn định tình hình an ninh-chính trị và trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển chung của hai nước; trực tiếp góp phần giữ vững chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, bảo đảm an ninh quốc gia, lợi ích dân tộc.

Thực hiện Thỏa thuận hợp tác Biên phòng bổ sung, sửa đổi, đầu năm 2014, lãnh đạo Bộ Quốc phòng Việt Nam và Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã thống nhất tổ chức chương trình "Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt - Trung năm 2014" tại hai thành phố biên giới là Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam) và Đông Hưng (Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc). Đoàn đại biểu Việt Nam do Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng dẫn đầu; Đoàn đại biểu Trung Quốc do Trung tướng Thích Kiến Quốc, Phó Tổng Tham mưu trưởng, Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc làm trưởng đoàn. Chương trình giao lưu bao gồm các hoạt động như: Tọa đàm, trao đổi, giao lưu hữu nghị giữa hai đoàn đại biểu; thăm Đồn BP Hoành Mô và Trà Cổ; tham quan và chào cột mốc chủ quyền, chứng kiến tuần tra chung giữa BĐBP Việt Nam và BĐBP Trung Quốc tại cột mốc 1326/1 đến 1326/2 (khu vực địa bàn Đồn BPCK Hoành Mô); dự Lễ kết nghĩa bản-bản của nhân dân hai bên biên giới...

Chương trình giao lưu quốc phòng lần này được tổ chức trước hết là để khẳng định sự đoàn kết, hữu nghị giữa hai Đảng, hai Nhà nước và hai quân đội, sự hợp tác hiệu quả giữa chính quyền địa phương, nhân dân và lực lượng bảo vệ biên giới giữa hai nước. Đây cũng là dịp để hai bên tiếp tục tăng cường sự tin cậy chính trị và hiểu biết lẫn nhau, thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc phòng giữa hai nước nói chung và hợp tác giữa các lực lượng bảo vệ biên giới nói riêng, mang lại hiệu quả thiết thực. Cuộc giao lưu này cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc tiếp tục khẳng định chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước ta là ưu tiên thúc đẩy quan hệ với các nước láng giềng có biên giới liền kề, đồng thời góp phần bác bỏ các thông tin xuyên tạc về quan hệ Việt - Trung, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân hai nước về một khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển.

PV: Các mô hình kết nghĩa cụm dân cư biên giới, hợp tác đồn, trạm giữa các lực lượng bảo vệ biên giới của hai nước đã được triển khai như thế nào và đem lại những hiệu quả thiết thực gì, thưa đồng chí?

Trung tướng Võ Trọng Việt: Thời gian qua, quan hệ hợp tác quốc phòng giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục được duy trì và có những bước phát triển mới, ngày càng đi vào chiều sâu và đóng vai trò quan trọng, trong đó, hợp tác biên phòng luôn là một điểm sáng, đóng góp không nhỏ vào việc đối ngoại quốc phòng giữa hai nước, đồng thời xây dựng đường biên giới Việt - Trung hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển.

Đặc biệt, năm 2013, BĐBP đã đi đầu trong triển khai mô hình tổ chức kết nghĩa giữa Đồn, Trạm Biên phòng Việt Nam với các Đồn, Trạm, Chi đội Công an và BĐBP của Trung Quốc với các chủ đề: "Đồn - Trạm hữu nghị, biên giới bình yên..."; chủ động, trực tiếp tham mưu cho chính quyền địa phương các cấp tổ chức kết nghĩa với chính quyền địa phương phía đối diện theo mô hình "Cụm cư dân hai bên biên giới chung tay xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và cùng phát triển". Mô hình này đã đóng góp tích cực vào thành công của nhiệm vụ công tác đối ngoại quốc phòng của Bộ Quốc phòng, góp phần tạo dựng môi trường biên giới hòa bình, ổn định và hợp tác, phát triển lâu dài.

Có thể nói, các mô hình kết nghĩa hai bên biên giới là một hình thức đối ngoại rất hiệu quả, được lãnh đạo Đảng, Nhà nước và quân đội hai nước quan tâm và các địa phương cũng như các đơn vị tích cực triển khai thực hiện. Sau một thời gian khẩn trương chuẩn bị, tháng 9-2013, Lào Cai đã trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai kết nghĩa đồn - trạm và cụm dân cư hai bên biên giới Việt Nam - Trung Quốc, đánh dấu một bước phát triển mới trong quan hệ hợp tác giữa lực lượng bảo vệ biên giới hai nước Việt - Trung. Tính đến nay, trên toàn tuyến biên giới Việt - Trung đã có 11 cặp đồn - trạm của BĐBP Việt Nam và Công an Biên phòng Trung Quốc tổ chức kết nghĩa "Đồn - Trạm hữu nghị, biên giới bình yên". Mô hình này đã tạo nên tình cảm gắn bó hơn, cùng nhau phát triển, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc giữa nhân dân khu vực biên giới hai nước và nâng cao khả năng phối hợp giữa các đơn vị bảo vệ biên giới hai bên để giải quyết kịp thời các vụ việc vi phạm pháp luật xảy ra ở biên giới Việt - Trung.

Bên cạnh đó, việc triển khai mô hình này cũng đã tạo chuyển biến quan trọng trong nhận thức của các cấp, các ngành và nhân dân hai bên biên giới về chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, qua đó phát huy được sức mạnh quần chúng trong xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới của mỗi nước, góp phần cụ thể hóa đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác cùng phát triển.

PV: Để tiếp tục xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác cùng phát triển giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc, chúng ta cần phải làm gì?

Trung tướng Võ Trọng Việt: Yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng đòi hỏi nhất thiết phải giải quyết thành công một loạt mối quan hệ: giữa mở rộng quan hệ đối ngoại với giữ vững ổn định và phát triển đất nước; giữa hội nhập quốc tế với giữ vững độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, giữ gìn và phát triển bản sắc văn hoá dân tộc; giữa mở rộng quan hệ đối ngoại với xây dựng lực lượng, tạo lập thế trận quốc phòng - an ninh dưới sự lãnh đạo của Đảng, tổ chức quản lý của Nhà nước... Xét về thực chất, đây là việc xử lý mối quan hệ giữa an ninh và phát triển trong quá trình hội nhập quốc tế.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập, vấn đề bảo vệ độc lập dân tộc và sự phát triển đất nước theo con đường XHCN đòi hỏi sự kết hợp nhiều nhân tố, trong đó, duy trì sức mạnh quốc phòng - an ninh có vai trò đặc biệt quan trọng. Do đó, phải quan tâm, đầu tư đúng mức cần thiết về tăng cường sức mạnh và thế trận quốc phòng, an ninh. Tăng cường sức mạnh quốc phòng - an ninh phải luôn gắn với việc phát huy sức mạnh của lực lượng và thế trận quốc phòng toàn dân, với sức mạnh của lực lượng và thế trận an ninh nhân dân, kết hợp chặt chẽ quốc phòng - an ninh - kinh tế - đối ngoại.

Chủ trương thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc theo phương châm 16 chữ "láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai" đã được lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước nhiều lần khẳng định tại các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc cấp cao và thực tế cũng đã chứng minh, xây dựng mối quan hệ hữu nghị truyền thống Việt - Trung là trách nhiệm, lợi ích và nguyện vọng chung của cả Việt Nam và Trung Quốc. Chính vì vậy, để tiếp tục xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị giữa hai nước, chúng ta cần triển khai đồng bộ một số biện pháp sau: Trước hết, chúng ta cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền về mối quan hệ hữu nghị giữa nhân dân và quân đội hai nước cũng như  kết quả công tác quản lý biên giới, công tác phân giới cắm mốc trên biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc, qua đó, nâng cao ý thức trách nhiệm, tạo sức mạnh tổng hợp của chính quyền, nhân dân vào việc quản lý, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới; thường xuyên duy trì trao đổi đoàn các cấp giữa hai Bộ Quốc phòng, thúc đẩy giao lưu, tiếp xúc nhằm tăng cường nhận thức chung về các vấn đề cùng quan tâm cũng như xây dựng và duy trì sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau. Thiết lập và duy trì các cơ chế đối thoại cấp lãnh đạo Bộ Quốc phòng và tham vấn cấp làm việc nhằm thống nhất và hiện thực hóa các nội dung hợp tác giữa hai Bộ Quốc phòng; quán triệt nghiêm túc tinh thần của các thỏa thuận cấp cao giữa hai nước để tiếp tục xây dựng và duy trì cơ chế Hội đàm, gặp gỡ, trao đổi nghiệp vụ định kỳ với các đơn vị bảo vệ biên giới của Trung Quốc theo quy định tại các Hiệp định, Thỏa thuận liên quan; chủ động, tích cực tăng cường quan hệ phối hợp với các đơn vị bảo vệ biên giới của hai nước để kịp thời trao đổi thông tin, nắm chắc tình hình, xử lý thỏa đáng các vụ việc liên quan xảy ra trên biên giới. Tăng cường tổ chức tuần tra song phương trên biên giới, nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới; tiếp tục nhân rộng mô hình kết nghĩa "Đồn - Trạm hữu nghị,  biên giới bình yên" giữa BĐBP Việt Nam và Công an Biên phòng Trung Quốc trên toàn tuyến biên giới, tích cực tham mưu cho chính quyền địa phương các khu vực biên giới thúc đẩy giao lưu, thăm viếng và kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới.

PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí Tư lệnh!