PV: Thưa Thiếu tướng, năm 2015, lực lượng BĐBP đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao, trong đó có nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền an ninh các vùng biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Theo Thiếu tướng, những yếu tố quan trọng nào quyết định đến thắng lợi này?

Thiếu tướng Nguyễn Văn Nam: Nhìn lại một năm công tác, lực lượng BĐBP tự hào đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, quản lý, bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh trật tự, an toàn trên các vùng biển, đảo; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và đấu tranh có hiệu quả các hành vi vi phạm pháp luật, buôn lậu, gian lận thương mại trên biển. Cùng với các lực lượng chức năng khác, các đơn vị BĐBP đã góp phần tích cực trong việc tìm kiếm cứu nạn, khắc phục sự cố trên biển, bảo vệ môi trường biển, bảo vệ tài sản, tính mạng và phương tiện hoạt động trên các vùng biển...

Theo tôi, đây là kết quả của sự phấn đấu không ngừng nghỉ, sự cố gắng, nỗ lực với ý chí và tinh thần trách nhiệm cao của toàn thể cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng BĐBP. Đó cũng là kết quả của sự chủ động triển khai đồng bộ, toàn diện các mặt công tác với nhiều đổi mới, sáng tạo, được cụ thể hóa bằng các nghị quyết, chỉ thị, mệnh lệnh, kế hoạch, phương án kịp thời, chính xác của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh BĐBP.

Một trong những yếu tố quan trọng, quyết định thắng lợi của lực lượng BĐBP là sự quan tâm, lãnh đạo sát sao của Đảng, trực tiếp là Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành liên quan, sự phối hợp hiệp đồng của các lực lượng chức năng, sự giúp đỡ nhiệt tình của cấp ủy, chính quyền các địa phương và quân dân cả nước, sự đoàn kết, thống nhất trong công tác lãnh đạo, chỉ huy đến tổ chức thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị BĐBP.

PV: Trong thời gian tới, những mục tiêu, yêu cầu nào được lực lượng BĐBP xác định là trọng tâm nhằm bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh vùng biển đảo, thưa Thiếu tướng?

Thiếu tướng Nguyễn Văn Nam: Bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, của các lực lượng vũ trang nhân dân, trong đó, BĐBP giữ vai trò quan trọng. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ này, trong thời gian tới, lực lượng BĐBP xác định phải thường xuyên rà soát, bổ sung điều chỉnh các kế hoạch, phương án tác chiến phù hợp với tình hình thực tế, xây dựng, hoàn thiện thế trận "Biên phòng toàn dân" trên các vùng biển đảo. Tăng cường củng cố, xây dựng thế trận màng lưới mật trên biển, tập trung vào các đội tàu đánh bắt xa bờ; củng cố, mở rộng hoạt động của các tổ, đội tàu thuyền an toàn - "tai mắt" của BĐBP trên biển, tích cực tham gia giúp đỡ BĐBP trong công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Đồng thời, tổ chức các cuộc diễn tập với nhiều lực lượng tham gia ở các quy mô khác nhau, nhằm thống nhất các nội dung hoạt động và nâng cao trình độ hiệp đồng tác chiến giữa các lực lượng trong và ngoài BĐBP. Các đơn vị BĐBP cũng phải đẩy mạnh việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kiến thức năng lực của đội ngũ cán bộ và khả năng sẵn sàng chiến đấu, duy trì nghiêm kỷ luật, các chế độ canh, trực ở các cấp, nhất là chế độ trực chỉ huy, trực ban, trực chiến, quản lý địa bàn, kịp thời xử lý các tình huống, không để bị động, bất ngờ.

Đặc biệt, theo tôi, với nhiệm vụ có nhiều yếu tố đặc thù này, hai chữ "phối hợp" rất quan trọng. Để giữ vững chủ quyền an ninh trên biển, lực lượng BĐBP phải phối hợp chặt chẽ với các lực lượng Hải quân, Cảnh sát Biển, Kiểm ngư và lực lượng vũ trang địa phương ven biển, tạo thành sức mạnh tổng hợp trong quản lý và bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển đảo. Có như vậy, chúng ta mới phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân, của cả hệ thống chính trị, củng cố thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, kịp thời ngăn chặn các hoạt động xâm phạm chủ quyền vùng biển đảo của Tổ quốc.

PV: Có một thực tế là thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ việc tàu, thuyền, ngư dân của ta bị nước ngoài bắt giữ ở vùng biển chồng lấn hoặc ở vùng biển thuộc chủ quyền của ta. Theo Thiếu tướng, trong thời gian tới, các lực lượng chức năng nói chung, lực lượng BĐBP nói riêng cần phải làm gì để giải quyết thực trạng này?  

Thiếu tướng Nguyễn Văn Nam: Có rất nhiều việc cần làm. Theo tôi, trước mắt, chúng ta cần nâng cả thế và lực trên biển thông qua nhiều biện pháp công tác cũng như giải pháp khác nhau. Các lực lượng chức năng, trong đó có BĐBP cần tổ chức tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát thường xuyên trên các vùng biển trọng yếu để quản lý và kịp thời ngăn chặn các hoạt động vi phạm chủ quyền, an ninh vùng biển cũng như xử lý vụ việc xảy ra trên biển. Trường hợp tàu, thuyền, ngư dân nước ngoài xâm phạm trái phép vùng biển của ta, cần tham mưu cho Đảng, Nhà nước có các chủ trương, đối sách giải quyết phù hợp, bảo đảm giữ vững chủ quyền, đúng pháp luật, phù hợp thông lệ quốc tế.

Đối với trường hợp tàu, thuyền, ngư dân ta bị nước ngoài bắt giữ ở vùng biển chồng lấn hoặc ở vùng biển thuộc chủ quyền của ta, BĐBP cần phối hợp với các lực lượng chức năng như Hải quân, Cảnh sát Biển, Kiểm ngư... thu thập chứng cứ phục vụ đấu tranh ngoại giao và đấu tranh trên thực địa bảo vệ quyền lợi hợp pháp của ngư dân. Đối với những vụ việc phức tạp, nhạy cảm, phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan bên ngoài và chính quyền địa phương ven biển tham mưu, đề xuất cho Đảng, Nhà nước có các biện pháp đấu tranh ngoại giao, trên tinh thần giữ vững nguyên tắc, nhưng linh hoạt, mềm mỏng trong sách lược, tôn trọng luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, Tuyên bố của các bên về cách ứng xử ở Biển Đông (DOC), hợp tác giải quyết bằng biện pháp hòa bình.

PV: Thực tế cho thấy, để bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biển, đảo, việc nắm, phân tích, đánh giá tình hình có vai trò vô cùng quan trọng. Đề nghị Thiếu tướng giúp bạn đọc báo Biên phòng hiểu rõ hơn về công tác phối hợp, trao đổi thông tin giữa các lực lượng làm nhiệm vụ trên các vùng biển đảo?

Thiếu tướng Nguyễn Văn Nam: Thời gian qua, các lực lượng chức năng cùng làm nhiệm vụ trên biển đã thường xuyên, chủ động phối hợp chặt chẽ với nhau để nắm tình hình hoạt động của các phương tiện và ngư dân trên biển, chú trọng phối hợp phân tích đánh giá, dự báo chính xác tình hình, không để bị động, bất ngờ. Trong đó, trách nhiệm của BĐBP là phối hợp với chính quyền địa phương và nhân dân sinh sống ở vùng ven biển nói chung, ngư dân nói riêng nắm bắt, tổng hợp các thông tin từ khu vực lãnh hải trở vào đất liền, kịp thời thông báo tình hình và sẵn sàng hỗ trợ cho lực lượng Hải quân, Cảnh sát Biển, Kiểm ngư hoạt động trên vùng biển xa; phối hợp với ngành thủy sản, ngư dân hoạt động trên các vùng biển, đảo cập nhật thông tin, thông báo tình hình tàu, thuyền trong nước, nước ngoài hoạt động trên các vùng biển để kịp thời phối hợp xử lý các tình huống xảy ra. Đối với các lực lượng làm nhiệm vụ trên biển như Hải quân, Cảnh sát Biển, Kiểm ngư, Hàng hải, Cảnh sát giao thông đường thủy..., BĐBP đều đã ký kết các quy chế phối hợp để chủ động phối hợp xử lý các tình hình xảy ra theo chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng.

Trong thời gian tới, chúng tôi xác định sẽ tăng cường phối hợp trong bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ về nghiệp vụ công tác tuần tra, xử lý các vụ việc, hiệp đồng chặt chẽ với ngành thủy sản, hàng hải, ngư dân và lực lượng Hải quân, Cảnh sát Biển xây dựng và luyện tập, diễn tập các phương án chống cướp biển, tìm kiếm, cứu nạn. Ngoài ra, căn cứ vào tình hình cụ thể, với vai trò, chức trách đặc thù của mình, BĐBP sẽ chủ động tổ chức các hoạt động phối hợp tuyên truyền với các đơn vị Hải quân, Cảnh sát Biển, Kiểm ngư trên từng vùng biển, hải đảo, làm cho cán bộ, nhân dân, nhất là ngư dân nắm vững kiến thức cơ bản về Luật Biển Việt Nam và các văn bản pháp luật khác có liên quan, các hiệp định đã ký với các nước trong khu vực. Mặt khác, chúng tôi cũng sẽ đẩy mạnh thực hiện công tác bồi dưỡng, giáo dục quốc phòng - an ninh, giáo dục pháp luật cho mọi đối tượng, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp, các ngành, đoàn thể ở các địa phương ven biển...

PV: Trân trọng cảm ơn Thiếu tướng!

PV (Thực hiện)