Y tế đồng hành cùng đồng bào DTTS

Quảng Nam có 14 xã thuộc 2 huyện Nam Giang và Tây Giang có đường biên giới tiếp giáp với tỉnh Sê Kông (Lào). Khu vực biên giới đất liền của tỉnh Quảng Nam chủ yếu là địa bàn định cư của đồng bào các DTTS từ lâu đời. Do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó chủ yếu do địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt nên đời sống của đồng bào các DTTS ở miền núi Quảng Nam còn nhiều khó khăn, vất vả. Nhiều làng của đồng bào DTTS nằm cách xa trung tâm xã, thường bị chia cắt khi mưa lũ về; nhu cầu thăm khám, chữa bệnh khi ốm đau của bà con chưa được đáp ứng kịp thời do hệ thống y tế cơ sở chưa thể phủ kín được.

Tuy nhiên, trong những năm qua, tỉnh Quảng Nam luôn quan tâm thực hiện tốt các Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế, dân số, gia đình, trẻ em, bảo đảm tốt việc chăm sóc sức khỏe cho đồng bào DTTS tại các xã biên giới huyện Tây Giang. Đây cũng là một trong những mục tiêu quan trọng của dự án 7 trong Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS giai đoạn 2021-2030.

Xác định việc nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cho người dân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thời gian qua, ngành Y tế tỉnh Quảng Nam đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Trong đó đặc biệt chú trọng tới việc nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cho đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh. Đáng chú ý, ngày 12/1/2022, HĐND tỉnh Quảng Nam đã ban hành Nghị quyết số 04/2022/NQ-HĐND Quy định chính sách hỗ trợ bảo hiểm y tế (BHYT) đối với đồng bào DTTS giai đoạn 2022-2025.

Đối với đồng bào DTTS thuộc đối tượng quy định tại Điều 4, Nghị định số 146 của Chính phủ, ngân sách tỉnh cấp bù đảm bảo hỗ trợ 100% mức đóng BHYT. Các chính sách hỗ trợ BHYT đối với đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2022-2025 được ban hành thể hiện sự quan tâm xuyên suốt của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Nam đối với đồng bào DTTS, thể hiện tinh thần tương thân, tương ái, chia sẻ rủi ro, giúp đồng bào vượt qua lúc khó khăn, hoạn nạn, bảo đảm an sinh xã hội.

Nhờ đó, đến năm 2022, toàn bộ 14/14 xã biên giới của tỉnh có trạm y tế và có bác sĩ phục vụ, cơ bản đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ban đầu của nhân dân địa phương; thực hiện tốt các Chương trình Mục tiêu quốc gia về y tế, dân số, gia đình, trẻ em, đảm bảo thực hiện tốt công tác kiểm dịch qua biên giới. Đặc biệt là đợt bùng phát dịch Covid-19 trong các năm 2020-2021, đồng bào DTTS được cấp thẻ BHYT miễn phí, yên tâm hơn khi được chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Trợ lực chăm sóc sức khỏe cho đồng bào DTTS

Để từng bước thực hiện Dự án 7 về chăm sóc sức khỏe nhân dân, nâng cao thể trạng, tầm vóc người dân tộc thiểu số; phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em trong Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS giai đoạn 2021-2030. Trong ngày 2/12/2022, tại Trung tâm Y tế huyện Tây Giang, Bệnh viện Mắt Quảng Nam phối hợp Trung tâm tổ chức truyền thông dự án “Ánh sáng hy vọng” do tổ chức FHF tại Việt Nam và Tập đoàn Novartis tài trợ.

Tại đây, các y bác sỹ bệnh viện Mắt Quảng Nam đã kết hợp khám, sàng lọc các bệnh về mắt, tầm soát phát hiện bệnh Glôcôm cho gần 100 người dân trên địa bàn huyện Tây Giang và khám tầm soát các tật khúc xạ ở mắt cho 148 học sinh và 16 giáo viên các trường học. Kết quả, có 22 trường hợp bệnh nặng ở mắt được tư vấn, hỗ trợ chuyển tuyến để điều trị. Bệnh Glôcôm được cho là nguyên nhân gây mù lòa đứng thứ 2 sau đục thủy tinh thể. Người dân rất vui khi được khám sàng lọc miễn phí và hỗ trợ điều trị bệnh Glôcôm cùng các bệnh về mắt.

Năm 2022 là năm thứ hai Dự án “Ánh sáng hy vọng” được triển khai tại Quảng Nam. Các hoạt động như truyền thông, chăm sóc mắt, khám sàng lọc, hỗ trợ người bệnh chuyển tuyến…nhằm nâng cao nhận thức của người dân về chăm sóc mắt và phòng chống mù lòa được đẩy mạnh. Dự án được đánh giá là rất thiết thực khi mà nhận thức về chăm sóc mắt của người dân còn hạn chế, nhiều bệnh nhân không biết mình mắc bệnh, thậm chí nhiều người mắc bệnh đến viện thì đã muộn.

Cùng với đợt khám sàng lọc về mắt, các tuyến y tế cơ sở và cả Trung tâm y tế huyện Tây Giang cũng thường xuyên vào cuộc tổ chức thăm khám, chữa bệnh cho các thôn làng hẻo lánh giáp biên giới Lào. Không chỉ được xem là điển hình trong công tác cấp cứu bệnh nhân ban đầu ở miền núi, Trung tâm Y tế huyện Tây Giang còn là đơn vị có rất nhiều hoạt động hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho đồng bào địa phương. Đơn cử như mô hình “Chuông báo nhân viên y tế” được lắp đặt tại các phòng bệnh; tủ áo quần cho bệnh nhân; giường bệnh chăn ga, gối đệm; nhà ăn cho bệnh nhân nghèo… được triển khai, giúp đồng bào địa phương có thêm điều kiện điều trị bệnh, cũng như an tâm chăm sóc sức khỏe.

Ngoài ra, Trung tâm Y tế huyện Tây Giang cũng là bệnh viện tuyến cơ sở miền núi đầu tiên được Bệnh viện Đà Nẵng chọn trở thành bệnh viện vệ tinh theo đề án của Bộ Y tế giúp hoàn thiện cơ cấu tổ chức, nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, năng lực và khả năng cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh cho người dân miền núi.

Công tác tại Trung tâm Y tế huyện Tây Giang, bác sĩ Bling Chung là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thầy thuốc trẻ ở địa phương. Nhiều năm nay, anh cùng thành viên câu lạc bộ không ngại khó khăn đến từng bản làng xa nhất của Tây Giang để khảo sát tình hình dịch bệnh, thăm khám cho người dân. Từng nếp sinh hoạt, từng đợt chuyển mùa và những bệnh thường gặp ở các thôn bản, Bling Chung hầu như nắm rõ.

Năm 2021, khi nhiều thôn của xã A Nông bùng phát dịch bệnh Covid-19, bác sỹ Bling Chung là người đầu tiên có mặt và tình nguyện ở lại điều trị cho đồng bào mình. Những ngày ấy, bác sỹ Bling Chung cũng như nhiều y bác sỹ khác đều trấn an người dân không sợ hãi và cùng họ kiểm soát dịch bệnh ở nơi biên ải, gần như khiến mọi người quên đi những lo lắng của sự thiếu thốn thuốc men trong lúc cao điểm dịch bệnh bấy giờ.

Bà Bhling Thị Nhơơnh (64 tuổi, trú thôn Achoong, xã biên giới Ch’ơm) phấn khởi khoe: “Chúng tôi là người dân thuộc hộ nghèo nên gặp rất nhiều khó khăn trong chăm sóc sức khỏe nói chung. Tuy nhiên thời gian quan vẫn được Trung tâm Y tế huyện thăm khám, điều trị các bệnh nên rất vui. Qua thăm khám, tôi được cấp phát thuốc và được chuyển tuyến trên để chữa bệnh miễn phí!”.

Mặc dù là trung tâm y tế miền núi còn nhiều khó khăn, song bằng tinh thần “tất cả vì người bệnh”, các y bác sĩ của Trung tâm Y tế huyện Tây Giang đã không ngừng nỗ lực, kịp thời cứu sống hàng trăm bệnh nhân nguy kịch trước khi chuyển lên tuyến trên. Bác sĩ Nguyễn Huy Thông - Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Tây Giang cho biết, những năm gần đây, đơn vị liên tục đón những ca cấp cứu nặng, đa số đều trong tình trạng nguy kịch. Có trường hợp, khi được chuyển đến, bệnh nhân mắc cùng lúc nhiều bệnh nền khác nhau khiến công tác cứu chữa gặp rất nhiều khó khăn.

Nhiều thời điểm, bệnh nhân được chuyển xuống Trung tâm y tế trong tình trạng nguy kịch. Do khoảng cách di chuyển xa, điều kiện đi lại khó khăn nên khi đến được trung tâm, bệnh nhân đã không còn sức, mọi hy vọng gần như rất thấp. Nhưng, bằng nỗ lực và tinh thần “tất cả vì người bệnh”, đội ngũ y bác sĩ của trung tâm đã cứu sống kịp thời và thành công nhiều ca bệnh nặng, mà có khi tưởng chừng không qua khỏi. Đây thực sự là cố gắng rất lớn của chúng tôi, trong điều kiện của một bệnh viện tuyến cơ sở ở miền núi còn nhiều khó khăn, thiếu thốn.

Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Giang, ông Arất Blúi nhấn mạnh: Sự quan tâm chăm sóc sức khỏe của đồng bào DTTS, nhất là đồng bào DTTS thuộc vùng biên giới góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu của Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2021-2025. Để việc chăm sóc sức khỏe cho đồng bào DTTS thật sự mang lại kết quả thiết thực, tạo hiệu ứng lan tỏa sâu rộng trong Nhân dân, không chỉ hôm nay mà luôn duy trì thường xuyên, nhằm chủ động phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe Nhân dân, đảm bảo phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng an ninh.

Bình Minh