Tân Tổng thống H.Rô-ha-ni ngày đầu ở Phủ Tổng thống. Ảnh: AFP

Bước vào Phủ Tổng thống với bản tổng kết một màu xám mà người tiền nhiệm để lại, tân Tổng thống Rô-ha-ni không còn thời gian để gặm nhấm chiến thắng mà phải bắt tay ngay vào giải quyết các vấn đề nóng bỏng, gai góc, bởi vì trước mắt ông là vô vàn thách thức trong nước và quốc tế. Chiến thắng của ông trong cuộc bầu cử Tổng thống I-ran ngày 14-6, đã đem đến hy vọng cho việc giải quyết vấn đề hạt nhân cũng như mối quan hệ căng thẳng giữa Tê-hê-ran với Mỹ, phương Tây và các quốc gia khác trong khu vực. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng, còn quá sớm để đánh giá về các chính sách của ông trong bối cảnh Chính phủ mới phải đối mặt với nhiều thách thức: Nền kinh tế bị suy sụp, đất nước bị cô lập và trừng phạt, các cuộc thương lượng về hạt nhân rơi vào bế tắc...

Trong những năm qua và cả trong cuộc bầu cử Tổng thống mới đây, I-ran đã phải đối mặt với sự trừng phạt kinh tế của Mỹ và phương Tây. Người I-ran luôn phải sống trong mối đe dọa bị Mỹ và I-xra-en tấn công quân sự. Chính quyền của Tổng thống B.Ô-ba-ma đã tăng cường sức ép với I-ran trước khi diễn ra cuộc bầu cử vừa rồi bằng cách mở rộng các biện pháp trừng phạt sang ngành tài chính, ngân hàng và công nghiệp chế tạo ô tô. Những biện pháp trừng phạt mới rõ ràng đã làm suy yếu thêm đồng rial của I-ran và nó đã bị mất giá tới 70%. Lạm phát tăng vọt ở mức trên 30%. Trước đó, những biện pháp trừng phạt của Mỹ chống việc xuất khẩu dầu mỏ của I-ran đã làm tăng giá các mặt hàng thực phẩm cơ bản và gây ra nạn thất nghiệp hàng loạt, nhất là trong thanh niên.

Đối với vấn đề hạt nhân - mối lo ngại lớn nhất - ông Rô-ha-ni tán thành một thái độ "mềm dẻo" đối với phương Tây. Trong chiến dịch tranh cử vừa rồi, ông luôn chỉ trích thái độ ngoan cố, cực đoan của cựu Tổng thống A-ma-đi-nê-giát về vấn đề này. Ông cho rằng, I-ran cần phải tránh tối đa những sự trừng phạt trong khi vẫn phát triển cơ sở hạ tầng hạt nhân dân sự của mình. Hơn ai hết, tân Tổng thống Rô-ha-ni rất lo ngại những biện pháp trừng phạt quốc tế, vì ông thừa biết nền kinh tế I-ran đang trong tình trạng thảm họa. Nếu cứ kéo dài tình hình này thì đến bao giờ mới tìm ra một giải pháp về vấn đề hạt nhân của I-ran.

Một thách thức nữa đối với tân Tổng thống Rô-ha-ni đó là vấn đề Xy-ri. Hiện, Mỹ và các đồng minh châu Âu đang tăng cường ủng hộ cho lực lượng đối lập ở Xy-ri nhằm lật đổ đồng minh chiến lược khu vực duy nhất của I-ran. Bên cạnh đó, việc cải thiện mối quan hệ với các nước A-rập láng giềng cũng đang được tính đến nhằm giải quyết những xích mích vốn là nguyên nhân gây mất ổn định trong khu vực mà không chỉ do I-ran gây ra.

Vượt qua được những thách thức, nhất là vấn đề hạt nhân và quan hệ với phương Tây, tân Tổng thống Rô-ha-ni sẽ giải quyết dễ dàng hơn các vấn đề khác. Phát biểu sau lễ nhậm chức, vị Tổng thống thứ 7 của I-ran cho biết, ông mong muốn khôi phục niềm tin cho người dân I-ran, cứu nguy nền kinh tế và đưa đất nước thoát khỏi những biện pháp trừng phạt của Mỹ và phương Tây. Ông Rô-ha-ni đang được người I-ran coi là "chìa khóa" mở cửa các giải pháp cho đất nước nằm ở ven bờ vịnh Péc-xích này. Các nhà phân tích nhận định, chỉ có dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế quốc tế mới có thể cho phép tân Tổng thống Rô-ha-ni thực hiện được chương trình cải cách và phát triển, đồng thời giảm gánh nặng đang đè lên vai những người nghèo ở I-ran. Điều đó có nghĩa, ông Rô-ha-ni sẽ phải hết sức chú ý đến tầm quan trọng và tính khẩn cấp để giải quyết các vấn đề thuộc chính sách đối ngoại tác động trực tiếp đến các vấn đề thuộc chính sách đối nội.