Biên phòng - Những ngày đầu năm mới, tin vui đến với chính quyền và người dân sinh sống dọc tuyến biên giới Việt - Lào thuộc huyện Hướng Hóa (tỉnh Quảng Trị), khi 30km đầu tiên của tuyến đường Lìa vừa hoàn thành và đưa vào sử dụng. Tuyến đường được thông xe không chỉ mở ra nhiều cơ hội mới cho hàng ngàn hộ dân sinh sống ở vùng Lìa, mà còn hứa hẹn làm thay đổi hẳn diện mạo của một dải đất nơi biên cương Tổ quốc. Từ nay, 7 xã vùng Lìa vốn có nhiều tiềm năng nhưng cũng không ít thách thức cùng có chung cơ hội phát triển kinh tế, xã hội với các địa phương khác trong huyện.
Ký ức những ngày gian khó
Chúng tôi đến vùng Lìa vào một ngày khá đẹp trời, con đường mới nâng cấp rộng thênh thang, uốn lượn qua những rẫy sắn, nương chuối xanh ngát, trái ngược với những gì người ta thường biết về vùng Lìa trước đây. Trong không gian khoáng đạt, thấp thoáng trên các nương rẫy là bóng dáng những người nông dân tất bật với công việc thu hoạch mùa, gợi lên một cảm giác no ấm đã về nơi dặm dài biên cương vốn còn nhiều khó khăn này. Trên đường, từng đoàn xe máy, xe tải chở đầy các loại nông sản hối hả ngược xuôi, mang theo niềm vui của những người nông dân khi sắn được mùa, chuối lên giá.
Thế nhưng, ít ai biết rằng, chỉ chừng vài năm trước đây thôi, chuyện giao thông ở vùng Lìa là nỗi trăn trở của chính quyền địa phương cũng như bất cứ ai nặng lòng với miền đất nơi vùng biên giới này. Trong ngôi nhà sàn khang trang vừa mới được xây cất, mặt tiền hướng ra tuyến đường Lìa của già làng Hồ Ta Liên (80 tuổi), dân tộc Vân Kiều, sống ở bản Cu Rông, xã A Xing, chúng tôi được nghe già làng kể về quá khứ như một kỷ niệm buồn: "Trước đây, con đường này đầy những ổ trâu, ổ voi chằng chịt, ngày nắng thì bụi mịt mù, ngày mưa thì lầy lội, đi lại rất khó khăn. Nay, có đường đẹp không chỉ thỏa lòng mong ước bấy lâu của bà con dân bản mà nhờ có con đường, con cháu sẽ đến trường dễ dàng hơn, dân bản có điều kiện vươn lên phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo".
Già Liên cho biết thêm, ngày nghe tin dự án nâng cấp đường Lìa được triển khai, ông đã gương mẫu tháo dỡ hàng rào, bàn giao mặt bằng và tham gia dọn dẹp hành lang, tạo thuận lợi cho đơn vị thi công bảo đảm tiến độ và chất lượng. Nhờ sự gương mẫu của ông mà phần lớn người dân bị ảnh hưởng bởi dự án đều có sự đồng thuận cao trong việc giải phóng mặt bằng, góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công.
Nhắc đến chuyện giao thông vùng Lìa nhiều năm về trước, không chỉ có người dân địa phương mới có những kỷ niệm "để đời" mà đối với nhiều cán bộ, giáo viên công tác ở vùng Lìa cũng có những kỷ niệm khó quên của một thời gian khổ. Đối với cô Hồ Thị Thanh Thủy, giáo viên Trường Trung học cơ sở A Túc thì việc đem con chữ đến với con em đồng bào Pa Kô, Vân Kiều ở vùng Lìa luôn là tâm nguyện của cuộc đời cô, nhưng trên hành trình gieo chữ đó cũng lắm gian nan, trắc trở.
Cô Thủy nhớ lại: "Hồi trước, tuyến đường này là nỗi ám ảnh, sợ hãi của các giáo viên như chúng tôi. Đặc biệt, vào mùa mưa lũ, con đường vốn đã trắc trở, lầy lội, lại xuất hiện thêm nhiều điểm ngập lụt, muốn vượt qua những chỗ này phải đi trên những con đò chông chênh rất nguy hiểm".
Vậy mà giờ đây, dấu vết của con đường cũ với mưa lầy, nắng bụi, đầy những ổ trâu, ổ voi của ngày nào chỉ còn là kỷ niệm đối với những giáo viên vùng cao như cô Thủy hay của già làng Hồ Ta Liên và hàng ngàn người dân sinh sống ở vùng Lìa sau khi dự án nâng cấp đường Lìa được các cấp chính quyền quan tâm đầu tư xây dựng. Với 30km đầu tiên vừa hoàn thành và thông xe, tuyến đường Lìa đã biến ước mơ từ bao đời của đồng bào Pa Kô, Vân Kiều về một con đường rải nhựa rộng thênh thang trở thành hiện thực, giấc mơ miền núi tiến kịp đồng bằng nay đã gần hơn bao giờ hết.
Cơ hội để vùng Lìa "cất cánh"
Vùng Lìa, huyện Hướng Hóa được biết đến là địa bàn giàu tiềm năng phát triển ngành nông nghiệp, nhất là khi những cây có giá trị kinh tế cao, phù hợp đất đai, khí hậu ở địa phương này được đưa vào trồng. Trong số bốn loại cây trồng chủ lực ở Hướng Hóa hiện nay, thì vùng Lìa đã có ba, gồm cây sắn, chuối và cao su, mỗi năm mang về giá trị kinh tế hàng trăm tỷ đồng cho người dân.
Tuy nhiên, giao thông đi lại khó khăn là một trong những lực cản để phát huy hơn nữa tiềm năng thế mạnh của địa phương. Không những thế, khu vực biên giới phía Tây Quảng Trị, trong đó có địa bàn 7 xã vùng Lìa của huyện Hướng Hóa cũng được xác định là địa bàn trọng điểm về an ninh-quốc phòng, nên việc nâng cao mức sống cho người dân luôn là trăn trở của nhiều thế hệ lãnh đạo địa phương. Và hôm nay, những trăn trở đó phần nào đã được giải quyết khi 30km đầu tiên của tuyến đường Lìa cơ bản hoàn thành. Chỉ sau một thời gian ngắn, tuyến đường mới đã phát huy hiệu quả, tác động tích cực đến đời sống đồng bào các dân tộc cư ngụ trên địa bàn.
Cảm nhận chung của chúng tôi là các bản làng nằm dọc tuyến đường Lìa của xã Thanh, A Túc, A Xing... trở nên nhộn nhịp hơn, diện mạo nơi đây cũng đang ngày một đổi thay. Nhiều ngôi nhà của bà con dân bản vốn nằm khuất lấp giữa núi rừng heo hút, nay bám sát mặt đường, rất nhiều cửa hàng, quán xá mọc lên, đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh hoạt của người dân.
Phó Chủ tịch xã A Xing - ông Hồ Văn Thuần phấn khởi cho biết: "Trước đây, dù sắn được mùa, nhưng do giao thông khó khăn, ít người thu mua nên vẫn hay bị thương lái ép giá. Từ khi đường Lìa được nâng cấp mở rộng, nhiều thương lái vào tận rẫy thu mua sắn của bà con, vì thế chuyện giá cả không còn là nỗi lo nữa, bà con có thể bán cho bất cứ ai, thời điểm nào và giá cũng được cải thiện hơn".
Nhờ giao thông thuận lợi, kinh tế của phần lớn người dân sinh sống ở đây ngày càng khấm khá hơn. Bây giờ ở vùng Lìa, chuyện những nông dân người Vân Kiều, Pa Kô gia nhập "câu lạc bộ" trồng sắn 100 triệu không còn là xa lạ; thu nhập từ trồng chuối mỗi năm từ 200 - 300 triệu đồng cũng không còn là chuyện hiếm đối với đồng bào nữa. Bên cạnh đó, hệ thống trường lớp đã được mở rộng đến từng bản làng, nên 100% con em trong độ tuổi đều được đến trường, tỷ lệ biết đọc, biết viết trong lứa tuổi học sinh tăng lên từng năm. Các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao, chăm sóc sức khỏe đều được chú trọng.
Gần đây, mạng lưới điện quốc gia dần phủ kín khắp các bản làng, đã góp phần nâng cao đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần cho người dân các xã vùng Lìa. Đó là cơ sở vững chắc để vùng Lìa "cất cánh" trong nay mai, trở thành một trong khu vực có kinh tế phát triển năng động của huyện Hướng Hóa.
Với việc hoàn thành và đưa tuyến đường Lìa vào sử dụng, đã tạo nên một diện mạo mới cho mảnh đất biên cương đang từng bước khởi sắc. Rồi đây, những bản làng thanh bình, yên ấm sẽ bừng sáng trong niềm vui ngày mới với nhiều ngôi nhà mới, khang trang, sạch đẹp sẽ mọc lên, đời sống nhân dân ngày càng no ấm. Giao thông thuận lợi tạo điều kiện để nâng cao thu nhập cho người dân từ những cây công nghiệp có giá trị như sắn, chuối..., giúp cho không ít hộ gia đình ở vùng Lìa vươn lên thoát nghèo, từng bước làm giàu. Có đường mới, ước mơ ấm no, hạnh phúc chắc chắn sẽ sớm trở thành hiện thực nơi mảnh đất biên cương đầy nắng và gió này.
Ông Võ Thanh, Chủ tịch UBND huyện Hướng Hóa cho biết: "Vùng Lìa có tiềm năng đất đai rộng lớn, khí hậu ôn hòa cùng với giao thông thuận lợi nên bà con địa phương ở đây tập trung chuyển đổi sang trồng cây chủ lực có giá trị kinh tế cao như sắn, chuối, cao su. Phải nói rằng, từ khi tuyến đường Lìa này được đầu tư nâng cấp, lợi ích về kinh tế-xã hội đã thấy rõ rệt, góp phần không nhỏ vào công cuộc xóa đói, giảm nghèo cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn. Điều quan trọng hơn nữa, đây là tuyến đường xung yếu chiến lược trong phòng thủ đối với khu vực và quốc gia. Thời gian tới, huyện sẽ huy động tối đa nguồn lực từ Trung ương, tỉnh và các tổ chức xã hội để hoàn thiện mạng lưới giao thông nông thôn, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện nhà".
Kiên Đồng
