Khu vực biên giới đất liền của tỉnh Nghệ An chủ yếu là địa bàn định cư của đông đảo đồng bào các dân tộc thiểu số từ bao đời. Do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó, chủ yếu do địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt nên đời sống của nhân dân vẫn còn nhiều khó khăn, vất vả. Nhiều bản làng của đồng bào dân tộc Mông, Thái, Khơ Mú nằm cách xa trung tâm xã, thường bị chia cắt khi mưa lũ về; nhu cầu thăm khám, chữa bệnh khi ốm đau của bà con chưa được đáp ứng kịp thời do hệ thống y tế cơ sở chưa thể phủ kín được.

Gắn bó với địa bàn, bám sát nhân dân để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ BĐBP Nghệ An hiểu hơn ai hết những khó khăn, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Để từ đó các Phòng khám quân dân y kết hợp ở những bản làng biên giới xa xôi để chăm sóc sức khỏe cho nhân dân đã ra đời. Và năm 2009, BĐBP Nghệ An đã xây dựng Phòng khám quân dân y kết hợp tại các bản Phà Lõm, Huồi Sơn (xã Tam Hợp, huyện Tương Dương), nơi có 100% đồng bào dân tộc Mông sinh sống.

Phòng khám quân dân y kết hợp được xây dựng đưa vào thực hiện nhiệm vụ, đội ngũ quân y bám sát địa bàn chăm lo sức khỏe cho nhân dân, vận động bà con từ bỏ những phong tục tập quán lạc hậu để xây dựng đời sống mới. Thông qua hoạt động khám chữa bệnh, quân y Đồn Biên phòng Tam Hợp phụ trách địa bàn cũng tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến nhân dân. Nhờ đó, tình hình an ninh trật tự tại bản Phà Lõm, Huồi Sơn luôn được củng cố, giữ vững, nhân dân tập trung làm ăn, không nghe theo lời kẻ xấu vi phạm pháp luật.

Nhận thấy hiệu quả thiết thực, BĐBP Nghệ An đã tiếp tục huy động mọi nguồn lực xây dựng thêm các Phòng khám quân dân y kết hợp tại địa bàn các xã như Môn Sơn (huyện Con Cuông), Mỹ Lý (huyện Kỳ Sơn), Tri Lễ (huyện Quế Phong)… Tính đến nay, trên tuyến biên giới đất liền tỉnh Nghệ An có 6 Phòng khám quân dân y kết hợp của BĐBP Nghệ An hoạt động thường xuyên, nền nếp, ngoài ra còn phục vụ cho nhân dân các bản làng của Lào ở phía đối diện.

Một ngày đầu tháng 11/2022, khi thời tiết ở xã biên giới Mỹ Lý đang chuyển lạnh, chúng tôi có mặt tại Phòng khám quân dân y kết hợp bản Huồi Bắc lại có đông người dân đến khám bệnh hơn. Y sĩ, Thiếu tá Trần Đình Giáp, phụ trách Phòng khám quân dân y kết hợp bản Huồi Bắc đã 2 năm nay, anh chia sẻ: “Phòng khám có nhiệm vụ phối hợp với y tế địa phương chăm sóc sức khỏe cho nhân dân 8 bản “vùng trên”, nơi có đồng bào dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú sinh sống. Nơi đây chưa có điện lưới quốc gia, thường bị cô lập vào mùa mưa, cuộc sống nhân dân còn nhiều khó khăn”.

Qua câu chuyện với cán bộ quân y này, được biết, mỗi tháng, cơ sở quân y đón, khám, cấp thuốc miễn phí cho 80-100 người dân trong vùng. Thiếu tá Giáp cũng cho biết thêm, ở đây không có thời gian cố định, cứ dân yêu cầu là anh làm nhiệm vụ, có những trường hợp đến tận nhà dân để kịp thời cứu chữa cho bà con. Còn vào những ngày cuối tuần, anh cùng đồng đội xuống địa bàn để vận động nhân dân ăn uống, sinh hoạt hợp vệ sinh, phòng tránh bệnh dịch bùng phát.

Ông Lô Văn Nọi, Trưởng bản Huồi Bắc, xã Mỹ Lý cho biết: “Trước đây, người dân ốm đau thì lo lắng lắm, nhất là khi thời tiết mưa bão, giao thông cách trở, bản làng bị cô lập. Nhưng từ khi có quân y Biên phòng cắm bản, bà con nhân dân yên tâm hơn nhiều trong việc chăm lo sức khỏe. Không chỉ khám, chữa bệnh, cấp thuốc cho nhân dân, quân y Biên phòng còn hướng dẫn các gia đình ăn uống, sinh hoạt hợp vệ sinh đề phòng dịch bệnh bùng phát”.

Thực tế cho thấy, vai trò các Phòng khám quân dân y kết hợp của BĐBP Nghệ An trên tuyến biên giới được chính quyền, nhân dân địa phương đánh giá, ghi nhận, thế nhưng, vẫn có những khó khăn trong quá trình hoạt động. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, Thượng tá Phạm Việt Hùng, Chủ nhiệm Hậu cần BĐBP Nghệ An cho biết: “Nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân địa bàn là rất lớn và việc khám, cấp thuốc của các Phòng khám quân dân y kết hợp là hoàn toàn miễn phí. Tuy nhiên, nguồn thuốc men để cấp phát, phục vụ cho nhân dân lại hạn chế, không thể đáp ứng được nhu cầu thực tế”.

Được biết, để đảm bảo các Phòng khám quân dân y kết hợp trên địa bàn biên giới khó khăn hoạt động, phục vụ nhân dân, thời gian qua, BĐBP Nghệ An đã vận dụng nguồn kinh phí từ địa phương để mua thuốc. Cùng với đó, các đơn vị cũng kêu gọi nguồn xã hội hóa, thường xuyên bổ sung lượng thuốc men cho các phòng khám. Không chỉ phát huy tốt vai trò của các Phòng khám quân dân y kết hợp, các đồn Biên phòng của BĐBP Nghệ An còn xây dựng mô hình “Tủ thuốc biên cương” để thiết thực chăm sóc sức khỏe cho nhân dân biên giới. Thông qua hoạt động khám chữa bệnh cho nhân dân, BĐBP Nghệ An đã triển khai hiệu quả công tác dân vận, phòng chống các loại tội phạm. Từ hành động thiết thực của BĐBP Nghệ An, tình cảm quân dân càng thêm gắn bó, cùng chung sức bảo vệ biên giới bình yên.

Lam Giang