Thủ tướng I-xra-en B. Nê-ta-ni-a-hu (bên phải), Tổng thống Mỹ B. Ô-ba-ma tại sân bay Ten A-víp, ngày 20-3.   Ảnh: Reuters

Mục tiêu chính của Tổng thống Ô-ba-ma là chinh phục cảm tình của dư luận I-xra-en, vốn không mấy ưa thích ông trong nhiệm kỳ đầu, khi ông được cho là không quan tâm đến an ninh của I-xra-en.

Ngay sau khi đặt chân xuống Ten A-víp, Tổng thống Ô-ba-ma tuyên bố quan hệ giữa hai nước là mối quan hệ vĩnh cửu. Tổng thống Ô-ba-ma khẳng định, quan hệ song phương Mỹ - I-xra-en là không thể thay đổi. Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ mong muốn được thấy I-xra-en chung sống hòa bình với các nước láng giềng.

Tại cuộc họp báo sau hội đàm ngày 20-3, Tổng thống Ô-ba-ma và Thủ tướng I-xra-en Ben-gia-min Nê-ta-ni-a-hu đã nhất trí tăng cường hợp tác ngăn chặn I-ran chế tạo vũ khí hạt nhân. Tổng thống Ô-ba-ma nêu rõ: "Chúng tôi sẽ làm những việc cần thiết nhằm ngăn chặn I-ran có được những vũ khí nguy hiểm nhất thế giới". Ông Ô-ba-ma cũng cho biết, vẫn còn cơ hội giải quyết vấn đề bằng con đường ngoại giao, đồng thời hối thúc các nhà lãnh đạo I-ran tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế. Trong khi đó, ông Nê-ta-ni-a-hu cũng cho biết, I-xra-en có thể sẽ buộc phải sử dụng vũ lực, trong trường hợp cần thiết, để buộc I-ran từ bỏ tham vọng hạt nhân.

Ngoài vấn đề I-ran, hai nhà lãnh đạo Mỹ và I-xra-en cũng thảo luận tìm cách nối lại các cuộc hòa đàm giữa I-xra-en và Pa-le-xtin hiện còn bế tắc. Thủ tướng Nê-ta-ni-a-hu khẳng định, I-xra-en hoàn toàn cam kết tiến trình hòa bình và với giải pháp hai Nhà nước Do thái và Pa-le-xtin, đồng thời, nhấn mạnh chuyến thăm đầu tiên này của Tổng thống Ô-ba-ma tới I-xra-en "sẽ giúp Ten A-víp mở ra trang mới trong quan hệ với người Pa-le-xtin".

Trong khuôn khổ chuyến công du, ông Ô-ba-ma cũng đến Ra-ma-la, nơi đặt trụ sở Cơ quan quyền lực Pa-le-xtin, để tiếp xúc với Tổng thống Pa-le-xtin Ma-mút Áp-bát, gặp gỡ và đọc diễn văn trước sinh viên I-xra-en tại Giê-ru-xa-lem, viếng Đài tưởng niệm nạn nhân vụ diệt chủng người Do thái thời Đức quốc xã và đến viếng mộ cố Thủ tướng bị ám sát Y. Ra-bin. Ông Ô-ba-ma sẽ dành chặng cuối cùng, cũng mang tính chất biểu tượng, tới Giáo đường Giáng sinh ở Bét-lê-hem.

Chương trình dày đặc nhưng rõ ràng chủ ý của ông Ô-ba-ma là muốn chinh phục dư luận I-xra-en, cho thấy là ông không "lơ là" với đồng minh như thường bị chỉ trích. Tuy nhiên, do mục tiêu chuyến thăm của ông Ô-ba-ma chỉ để "nghe và tham vấn" nên ông không đưa ra sáng kiến mới cho tiến trình hòa đàm giữa I-xra-en và Pa-le-xtin hay ký kết một thỏa thuận nào, mà chỉ tập trung thảo luận về khuôn khổ quan hệ chiến lược chung.

Giới phân tích đánh giá, dù không có thỏa thuận nào được ký kết nhưng chuyến công du lần này cũng làm hồi sinh mối quan hệ cá nhân giữa ông Ô-ba-ma và Nê-ta-ni-a-hu, vốn bấy lâu luôn ở trong trạng thái thù địch, nghi kỵ lẫn nhau. Mối quan hệ giữa hai bên không mấy hữu hảo kể từ năm 2010, khi ông Ô-ba-ma đã để mặc người đồng nhiệm I-xra-en của mình tại Nhà Trắng để "suy nghĩ", trong khi ông đi dùng bữa trưa với gia đình. Tiếp đến là chuyện ông Ô-ba-ma phàn nàn về Thủ tướng I-xra-en với cựu Tổng thống Pháp Ni-cô-la Xác-cô-di mà quên tắt micro trong một hội nghị. Về phần mình, ông Nê-ta-ni-a-hu đã từng công khai ủng hộ Mít Rôm-ni, đối thủ của ông Ô-ba-ma trong đợt bầu cử Tổng thống vừa qua.

Trong bối cảnh dư luận cho rằng, quan hệ giữa Mỹ và đồng minh I-xra-en xấu đi trong 4 năm qua, chuyến thăm của Tổng thống Ô-ba-ma tới vùng đất "nóng" Trung Đông đã gửi tới I-xra-en một thông điệp mạnh mẽ về sự vững chắc của quan hệ đồng minh truyền thống Oa-sinh-tơn - Ten A-víp.