Thủ tướng Hàn Quốc Li Oan Cô, người đang bị nghi ngờ dính dáng tới bê bối nhận hối lộ. Ảnh: Yonhap

Tổng thống Pắc Cưn Hê, hiện đang công du khu vực Mỹ La-tinh, đã gọi quyết định của ông Li Oan Cô là "vô cùng đáng tiếc và thông cảm cho nỗi khổ của Thủ tướng". Phát ngôn viên của Tổng thống, Min Ky-ung-úc nói thêm rằng bà Pắc Cưn Hê sẽ đưa ra quyết định có chấp nhận đơn từ chức của ông Li hay không khi về nước vào tuần sau. Hiện tại, Phó thủ tướng Hàn Quốc Choi Ky-ung-hoan sẽ tạm thời điều hành chính phủ thay Thủ tướng Li Oan Cô.

Chính trị gia nổi bật

Ông Li Oan Cô được Quốc hội Hàn Quốc phê chuẩn làm Thủ tướng ngày 16-2 vừa qua. Sinh năm 1951, ông Li Oan Cô có một thời gian ngắn làm việc tại Bộ Tài chính Hàn Quốc, trước khi chuyển công tác và trở thành Giám đốc Sở cảnh sát trẻ nhất Hàn Quốc khi ông mới 31 tuổi. Trong sự nghiệp của mình, ông Li đã từng làm việc ở nước ngoài trong 7 năm, trong đó có Lãnh sự quán Hàn Quốc tại Lốt An-giơ-lét (Mỹ).

Ông Li Oan Cô được biết đến là một chính trị gia nổi bật tại khu vực Chung-chê-ông, miền Trung Hàn Quốc, có nhiều kinh nghiệm trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế và điều hành chính quyền địa phương. Cuối năm 2009, ông đã từ chức Thị trưởng tỉnh Nam Chung-chê-ông để bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ với kế hoạch của cựu Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc nhằm di dời thủ đô hành chính của Hàn Quốc từ Xơ-un đến khu vực hiện giờ là thành phố hành chính Xê-giông. Nhiều nhà phân tích chính trị nhận định, quyết định trên đã giúp ông trở thành chính trị gia hàng đầu tại khu vực Chung-chê-ông và giành được sự tín nhiệm của Tổng thống Pắc Cưn Hê.

Ông Li Oan Cô từng là nghị sỹ Hàn Quốc trong ba nhiệm kỳ. Trong cuộc bầu cử quốc hội bổ sung gần nhất vào tháng 4-2013, ông đã dành được 80% số phiếu bầu sau khi vượt qua cuộc chiến khốc liệt với căn bệnh ung thư. Trong vòng 7 tháng đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo đảng cầm quyền Saenuri tại Quốc hội Hàn Quốc, ông Li đã tiến hành các cuộc đàm phán khó khăn với đảng đối lập NPAD về một dự luật gây tranh cãi nhằm làm sáng tỏ sự thật đằng sau vụ chìm phà Xê-uôn.

Lịch sử chưa có tiền lệ

Nếu rời nhiệm sở, ông Li Oan Cô sẽ là một trong những thủ tướng có thời gian tại nhiệm ngắn nhất (hai tháng) trong lịch sử Hàn Quốc.

Theo hãng tin Pháp AFP, quyết định đệ đơn từ chức của Thủ tướng Li Oan Cô xuất phát từ vụ tự sát của Chủ tịch Tập đoàn Keangnam Enterprises Xâng Giông Oan hồi đầu tháng này.

Ông Xâng Giông Oan nằm trong diện bị thẩm vấn về tội biển thủ công quỹ để hối lộ các chính trị gia và quan chức chính phủ. Khi điều tra, các nhân viên phát hiện trong túi nạn nhân có ghi số tiền hối lộ và tên của 8 chính trị gia cao cấp thuộc chính phủ của Tổng thống Pắc Cưn Hê, bao gồm Thủ tướng Li Oan Cô, thống đốc tỉnh Nam Gi-ông-sang Hông Giun Pi-ô, nghị sĩ Hông Mun Giông, Thị trưởng thành phố In-chơn Y-ô Bốc, Chánh văn phòng Tổng thống Li Bi-ung Ki cùng hai người tiền nhiệm Hu Tê Y-on và Kim Ki Chun.

Trong cuộc phỏng vấn trước khi qua đời, ông Xâng Giông Oan cũng từng đề cập đến việc đưa cho Thủ tướng Li số tiền mặt 30 triệu uôn (khoảng 27.000 USD) khi ông Li tranh cử nghị sĩ Quốc hội vào cuối năm 2013. Ngoài Thủ tướng, ông Xâng còn cho biết đã đưa cho nghị sĩ Hông Giun Pi-ô 92.000 USD trong chiến dịch quyên góp bất hợp pháp vào năm 2011. Theo luật Hàn Quốc, các chính trị gia nước này không được nhận số tiền đóng góp hơn 100.000 uôn.

Tổng thống Pắc Cưn Hê đã kêu gọi tiến hành điều tra kỹ lưỡng vụ việc và tuyên bố sẽ trừng phạt bất cứ ai nếu phát hiện có liên quan đến tham nhũng. Cả Thủ tướng Li Oan Cô và nghị sĩ Hông Giun Pi-ô đều lần lượt phủ nhận tất cả cáo buộc. Tuy nhiên, áp lực đối với ông Li ngày càng tăng khi giới truyền thông nước này liên tục đăng tải các bằng chứng chỉ ra mối quan hệ giữa Thủ tướng Li và cố Chủ tịch Xâng.

Ngày 20-4, đảng đối lập Liên minh Chính trị mới vì Dân chủ (NPAD) tại Hàn Quốc tuyên bố sẽ thực hiện các bước nhằm luận tội ông Li Oan Cô do vị trí Thủ tướng có thể ảnh hưởng đến cuộc điều tra. Thậm chí, 7 nghị sĩ của đảng Thế giới mới cầm quyền cũng kêu gọi Thủ tướng từ chức do bê bối của ông đã tạo gánh nặng cho công tác điều hành chính quyền của Tổng thống.

Quốc hội Hàn Quốc có thể xem xét luận tội thủ tướng nếu ít nhất 1/3 tổng số nghị sỹ nhất trí kiến nghị. Tuy nhiên từ trước đến nay chưa có thủ tướng nào của Hàn Quốc bị luận tội. Mặc dù chức vị Thủ tướng Hàn Quốc trước nay chỉ mang tính biểu tượng do quyền lực tập trung vào Tổng thống, nhưng giới quan sát nhận định việc ông Li tự nguyện từ chức là lựa chọn tốt nhất đối với Tổng thống Pắc Cưn Hê bởi ông càng phủ nhận cáo buộc, trách nhiệm chính trị mà bà Pắc phải đối mặt càng lớn hơn.

Tuy nhiên, vụ bê bối tham nhũng liên quan tới tập đoàn Keangnam Enterprises có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của đảng Saenuri cầm quyền, vốn đã sụt giảm sau vụ lật phà Xê-uôn cách đây một năm mà nguyên nhân bị chỉ trích một phần cũng liên quan đến tham nhũng giữa quan chức chính phủ và các doanh nghiệp. Đây được xem là yếu tố bất lợi cho Saenuri trong bối cảnh các đảng đang vận động cuộc bầu cử giữa kỳ vào ngày 29-4 tới và tổng tuyển cử vào năm sau.