Thực tế ở nước ta, hoạt động xây dựng pháp luật đã đạt nhiều thành tựu, vấn đề khó khăn thường trực hiện nay là lĩnh vực thực hiện pháp luật còn yếu kém, trong đó có việc thực hiện pháp luật BHYT. Pháp luật chỉ có thể phát huy được vai trò và giá trị trong việc điều chỉnh các mối quan hệ xã hội, duy trì trật tự và tạo điều kiện cho xã hội phát triển khi quy phạm pháp luật được tôn trọng và thực hiện đầy đủ, nghiêm minh trong cuộc sống.

Thực hiện pháp luật với những hình thức khác nhau chính là cách hiện thực hóa các quy định pháp luật vào cuộc sống. Hiến pháp năm 2013 đã được ban hành với nhiều quy định tiến bộ, đặc biệt là về chế định quyền con người, quyền công dân. Bốn năm gần đây, Nhà nước đã tập trung triển khai thực hiện Hiến pháp năm 2013, trong đó có liên quan đến việc sửa đổi, bổ sung Luật BHYT.

Nhà nước ban hành pháp luật BHYT để điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan đến quản lý, quyền, nghĩa vụ của các chủ thể nhằm đảm bảo quyền lợi về chăm sóc sức khỏe của người dân tham gia BHYT. Bằng hoạt động thực hiện pháp luật BHYT mà các quy định của pháp luật BHYT đi vào cuộc sống nhằm đạt được lợi ích về chăm sóc sức khỏe của mỗi thành viên cũng như cả cộng đồng xã hội. Thực hiện pháp luật BHYT còn giúp phát hiện những hạn chế, bấp cập của hệ thống pháp luật thực định để từ đó cố thể đưa ra những giải pháp hữu hiệu cho việc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành, hoàn thiện cơ chế pháp lý - xã hội để đảm bảo thực hiện pháp luật trong cuộc sống.

Pháp luật BHYT là một bộ phận cấu thành cơ bản của chính sách an sinh xã hội, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Nhà nước ta với bản chất nhân dân, có trách nhiệm tổ chức, đảm bảo cho pháp luật BHYT được tuân thủ, tôn trọng, đáp ứng những nguyên tắc cơ bản của quyền con người theo các tiêu chuẩn đã định. Người dân, các tổ chức của người dân trong nhà nước pháp quyền có quyền và bổn phận công dân trong việc kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật BHYT, vừa đảm bảo quyền của họ vừa bảo đảm quyền, lợi ích của toàn xã hội. Mục đích của thực hiện pháp luật là hiện thực hóa các quy định về pháp luật. Tuy nhiên, vẫn còn có sự mất cân đối giữa xây dựng pháp luật và thực hiện pháp luật.

Thực hiện pháp luật BHYT đòi hỏi không chỉ từ ý thức trách nhiệm của các cơ quan nhà nước mà còn liên quan đến các chủ thể tham gia như bản thân mỗi cá nhân, lãnh đạo các tổ chức nơi các cá nhân làm việc sinh sống. Trên thực tế, người dân như sinh viên, học sinh, công chức, viên chức, người công nhân, nông dân còn ít hiểu biết về những quy định pháp luật BHYT liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của mình.

Thực hiện pháp luật BHYT là một lĩnh vực của thực hiện pháp luật nói chung. Thông qua các hành vi của cá nhân, tổ chức nhằm đưa các quy định pháp luật vào cuộc sống, trở thành những hành vi hợp pháp của các chủ thể pháp luật có liên quan. Vì vậy, cần phải giáo dục pháp luật, hướng dẫn thực hiện pháp luật BHYT. Đây là trách nhiệm của tất các các cấp, các ngành, trong đó xác định vai trò quan trọng của ngành Y tế và BHXH.

Trường Duy