Chiếc ghế trống của Xy-ri, tại AL đã có chủ mới - Chủ tịch mới từ nhiệm của SNC Mô-a An Kha-típ.    Ảnh: AFP

Trước đó, Hội nghị thượng đỉnh AL lần thứ 24, diễn ra ở Đô-ha (Ca-ta) đã kết thúc ngày 26-3, sớm hơn dự định một ngày với việc đưa ra một tuyên bố gây tranh cãi. Đó là trao tư cách đại diện tại AL cho lực lượng đối lập đang lưu vong ở nước ngoài mang tên Liên minh Dân tộc Xy-ri (SNC). Tại Hội nghị, các lãnh đạo A-rập xác nhận SNC được giữ ghế của Xy-ri tại AL và trong các tổ chức thuộc Liên đoàn cho đến khi tiến hành các cuộc bầu cử dẫn đến việc thành lập một Chính phủ mới. Hội nghị cũng hối thúc các tổ chức khu vực và quốc tế công nhận SNC là "đại diện hợp pháp duy nhất" của người dân Xy-ri. Ngoài ra, các nhà lãnh đạo của Liên đoàn này còn "bật đèn xanh" cho phép các quốc gia thành viên cung cấp cho người dân và phe đối lập Xy-ri những biện pháp tự vệ, trong đó có vũ khí.

Thậm chí, Hội nghị còn kêu gọi Liên hợp quốc (LHQ) tước tư cách đại diện của Chính phủ Xy-ri, tại các cơ quan của LHQ để trao cho Liên minh đối lập. Trước đó, đầu tháng 3-2013, trong một cuộc họp cấp Bộ trưởng của AL, một số quốc gia, chủ yếu là nước Ca-ta giàu dầu mỏ và A-rập Soudi, đã đi đầu trong nỗ lực mời phe đối lập của Xy-ri ngồi vào chiếc ghế của Đa-mát trong AL (AL đình chỉ tư cách thành viên của Xy-ri vào tháng 11-2011). Tuy nhiên, Li-băng, I-rắc và An-giê-ri đã bác bỏ đề nghị này, cho rằng, điều đó đi ngược lại Hiến chương của AL, đồng thời cảnh báo về các hậu quả nguy hiểm có thể xảy ra.

Một ngày sau khi AL trao ghế thành viên cho SNC, Đại sứ quán Xy-ri, tại Đô-ha đã được bàn giao cho phe đối lập lưu vong Xy-ri. Buổi lễ này có sự tham dự của Chủ tịch SNC mới từ nhiệm Mô-a An Kha-típ và Thủ tướng Chính phủ lâm thời của lực lượng chống đối ở Xy-ri Ga-xan Hít-tô cùng các quan chức chủ nhà và giới ngoại giao phương Tây tại Đô-ha.

Chính phủ Xy-ri đã lên án việc AL cho phép các nước thành viên vũ trang cho phe đối lập Xy-ri, coi đó là "hành động nguy hiểm và vi phạm trắng trợn Hiến chương của Liên đoàn". Cựu đại sứ của Xy-ri tại AL, ông Y-An A-mét cho rằng, động thái trên cho thấy AL đã "tự biến mình thành một phần của cuộc xung đột, chứ không phải là giải pháp cho xung đột này". Vì vậy, mọi quyết định của AL sẽ bị Xy-ri coi là vô nghĩa và không có hiệu lực pháp lý.

Thậm chí, việc giành một ghế cho SNC tại AL cũng vấp phải sự phản đối ngay trong nội bộ phe đối lập. Nhóm đối lập trong nước mang tên Đảng Xây dựng Nhà nước Xy-ri (BSS) cho rằng, bất cứ ai ngồi vào chiếc ghế của Đa-mát tại AL đều "có âm mưu chia rẽ Xy-ri", đồng thời nhấn mạnh những gì đang diễn ra tại AL là "một trò hề chính trị".

Không chỉ trong nước phản đối, tuyên bố của AL cũng vấp phải phản ứng từ cộng đồng quốc tế. Trong một tuyên bố phát đi từ Mát-xcơ-va, Bộ Ngoại giao Nga nêu rõ, việc AL trao ghế thành viên tổ chức này cho SNC đã đi ngược lại sứ mệnh hòa bình của Đặc phái viên chung của Liên hợp quốc và AL là ông La-khơ-đa Bra-hi-mi, công khai kích động kịch bản sử dụng sức mạnh quân sự, nhằm giải quyết tình hình căng thẳng tại Xy-ri và trong khu vực.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga còn cho rằng, theo luật pháp quốc tế, các quyết định của AL về Xy-ri là bất hợp pháp và không thể bao biện, Chính phủ của Cộng hòa A-rập Xy-ri trước đây và hiện nay vẫn là đại diện hợp pháp của Nhà nước Xy-ri, thành viên LHQ. Nga trước sau tin tưởng rằng, chỉ có giải pháp chính trị mới góp phần để chấm dứt tình trạng bạo lực, bảo đảm an ninh và hòa bình cho toàn thể người dân Xy-ri.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao I-ran chỉ trích quyết định trao ghế thành viên của AL cho SNC là một "tiền lệ nguy hiểm". Xem ra, nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho Xy-ri giờ đây đang dần đi vào ngõ cụt.