Ngày 30-1-2008, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định số 137/QĐ-TTg Phê duyệt Kế hoạch tổng thể thực hiện công tác tăng dày và tôn tạo hệ thống mốc quốc giới Việt Nam-Lào.

Từ năm 2008 đến tháng 7-2013, hai nước Việt Nam - Lào đã hoàn thành công tác cắm mốc trên thực địa với 792 vị trí tương ứng 834 cột mốc chính, đồng thời cắm bổ sung 29 cọc dấu tại 27 vị trí. Sự kiện này được đánh dấu bằng buổi Lễ chào mừng hoàn thành công tác cắm mốc biên giới Việt Nam - Lào trên thực địa, được tổ chức ngày 9-7-2013 tại cửa khẩu Thanh Thủy (Nghệ An) - Nậm On (Bô Ly Khăm Xay) do Thủ tướng Chính phủ hai nước tham dự và chủ trì.

Từ tháng 8-2013 đến nay, Ủy ban Liên hợp cắm mốc biên giới đã chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các Bộ ngành hữu quan và với phía Lào xử lý các công việc còn lại và phát sinh trong quá trình thực hiện Dự án.

Cụ thể: Xây dựng thêm 139 cọc dấu tại 86 vị trí, nâng tổng số mốc và cọc dấu đã cắm trên toàn tuyến biên giới Việt Nam - Lào lên 905 vị trí tương ứng với 1.002 mốc và cọc dấu (tăng gấp 4.5 lần so với trước, trung bình khoảng 2,6 km có một vị trí mốc hoặc con dấu); Hoàn thành việc đo đạc để cập nhật bổ sung, khoảng 1.000 km đường  tuần tra biên giới mới thi công lên bộ bản đồ số đường biên giới quốc gia Việt nam – Lào tỷ lệ 1/50.000, đồng thời xử lý gần 70 điểm sai phạm khi thi công đường tuần tra biên giới làm biến dạng, phá vỡ địa hình, địa vật, giúp nhận biết đường biên giới.

Về công tác nội nghiệp: Trên tinh thần trách nhiệm cao nhất, Ủy ban Liên hợp cắm mốc biên giới Việt Nam - Lào (Lào - Việt Nam) đã chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương hữu quan và của hai nước tiến hành công việc hết sức cẩn trọng, tổng số đã tổ chức 59 cuộc họp các cấp gồm: 16 Cuộc họp cấp Tổ Chuyên viên liên hợp pháp lý - kỹ thuật, 26 cuộc họp Đoàn Chuyên viên, 10 vòng họp cấp Chủ tịch UBLH, 7 cuộc họp Thường niên Đoàn đại biểu biên giới và tổ chức gần 100 đoàn công tác liên ngành song phương tiếp cận các khu vực mốc và hàng nghìn cuộc họp của Đội Liên hợp cắm mốc nhằm trao đổi, thống nhất kế hoạch, biện pháp triển khai thực hiện từng hạng mục của Dự án, xử lý các công việc phát sinh, lập hồ sơ pháp lý mốc giới, chuyển thành quả của công tác tăng dày và tôn tạo mốc quốc giới trên thực địa lên bộ bản đồ số đường biên giới quốc gia Việt Nam - Lào. 

Đến thời điểm này, hai bên đã hoàn thành việc lập, kiểm tra, nghiệm thu 1.002 bộ hồ sơ pháp lý mốc giới; hoàn thành dự thảo Nghị định thư về đường biên giới và mốc quốc giới, bản đồ và các văn kiện đính kèm.

Dự án không chỉ mang lại một diện mạo mới, dễ nhận biết hơn, dễ quản lý hơn cho đường biên giới quốc gia Việt Nam-Lào mà còn góp phần xây dựng nên cơ sở pháp lý quốc tế vững chắc cho việc hợp tác và phối hợp giữa hai bên trong vấn đề bảo vệ và quản lý biên giới lãnh thổ. Dự án này còn mang lại nhiều cơ hội cho việc hợp tác phát triển qua biên giới, đặc biệt là việc giao lưu hợp tác kinh tế, thương mại, du lịch cho các tỉnh biên giới giữa hai nước. 

Ngày 16-3-2016, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Thủ tướng Lào Thong-xỉn Thăm-mạ-vông đã đồng chủ trì Lễ tổng kết hoàn thành dự án tăng dày và tôn tạo hệ thống mốc quốc giới Việt Nam - Lào sau 8 năm triển khai dự án. Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao hai nước Việt Nam và Lào ký hai văn kiện: Nghị định thư về đường biên giới và mốc quốc giới Việt Nam - Lào; Hiệp định về quy chế quản lý biên giới và cửa khẩu biên giới Việt Nam - Lào, đánh dấu thời khắc hoàn thành thắng lợi Dự án tăng dày và tôn tạo hệ thống mốc quốc giới Việt Nam - Lào.

Việc hoàn thành Dự án Tăng dày và tôn tạo hệ thống mốc quốc giới Việt Nam - Lào vừa là thành quả, vừa là nguyện vọng chung của hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước, là minh chứng đầy thuyết phục cho quan hệ giữa hai quốc gia độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, tôn trọng lợi ích chính đáng của nhau, bình đẳng, hợp tác cùng phát triển, phù hợp với luật pháp và thực tiễn quốc tế, thể hiện đầy đủ mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào.

Lê Hà (Tổng hợp)